ਕੋਟਾ

ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ, ਇਕ ਅਜ਼ਾਦ ਵਿਸ਼ਵਗਿਆਨਕੋਸ਼ ਤੋਂ
ਇਸ ’ਤੇ ਜਾਓ: ਨੇਵੀਗੇਸ਼ਨ, ਖੋਜ

ਕੋਟਾ ਰਾਜਸਥਾਨ ਦਾ ਇੱਕ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਉਦਯੋਗਕ ਅਤੇ ਸਿੱਖਿਅਕ ਸ਼ਹਿਰ ਹੈ । ਇਹ ਚੰਬਲ ਨਦੀ ਦੇ ਤਟ ਉੱਤੇ ਬਸਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ । ਰਾਜਧਾਨੀ ਜੈਪੁਰ ਵਲੋਂ ਲੱਗਭੱਗ ੨੪੦ ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੂਰ ਸਡਕ ਅਤੇ ਰੇਲਮਾਰਗ ਵਲੋਂ । ਜੈਪੁਰ - ਜਬਲਪੁਰ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਰਾਜ ਮਾਰਗ ੧੨ ਉੱਤੇ ਸਥਿਤ । ਦੱਖਣ ਰਾਜਸਥਾਨ ਵਿੱਚ ਚੰਬਲ ਨਦੀ ਦੇ ਪੂਰਵੀ ਕੰਡੇ ਉੱਤੇ ਸਥਿਤ ਕੋਟਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਵਿੱਚ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਉਦਯੋਗੀਕਰਨ ਵੱਡੇ ਪੈਮਾਨੇ ਉੱਤੇ ਹੋਇਆ ਹੈ । ਕੋਟਾ ਅਨੇਕ ਕਿਲੋਂ , ਮਹਿਲਾਂ , ਸੰਗਰਹਾਲਯੋਂ , ਮੰਦਿਰਾਂ ਅਤੇ ਬਗੀਚੋਂ ਲਈ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਪਿਆਰਾ ਹੈ । ਇਹ ਸ਼ਹਿਰ ਨਵੀਨਤਾ ਅਤੇ ਪ੍ਰਾਚੀਨਤਾ ਦਾ ਅਨੂਠਾ ਮਿਸ਼ਰਣ ਹੈ । ਜਿੱਥੇ ਇੱਕ ਤਰਫ ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਸਮਾਰਕ ਪ੍ਰਾਚੀਨਤਾ ਦਾ ਬੋਧ ਕਰਾਂਦੇ ਹਨ ਉਥੇ ਹੀ ਚੰਬਲ ਨਦੀ ਉੱਤੇ ਬਣਾ ਹਾਇਡਰੋ ਇਲੇਕਟਰਿਕ ਪਲਾਂਟ ਅਤੇ ਨਿਊਕਲਿਅਰ ਪਾਵਰ ਪਲਾਂਟ ਆਧੁਨਿਕਤਾ ਦਾ ਅਹਿਸਾਸ ਕਰਾਂਦਾ ਹੈ ।

ਅਰੰਭ ਵਿੱਚ ਕੋਟਾ ਬੂੰਦੀ ਰਾਜ ਦਾ ਇੱਕ ਹਿੱਸਾ ਸੀ । ਮੁਗਲ ਸ਼ਾਸਕ ਜਹਾਂਗੀਰ ਨੇ ਜਦੋਂ ਬੂੰਦੀ ਦੇ ਸ਼ਾਸਕਾਂ ਨੂੰ ਹਾਰ ਕੀਤਾ ਤਾਂ ਬੂੰਦੀ 1624 ਈ . ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਆਜਾਦ ਰਾਜ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਸਥਾਪਤ ਹੋਇਆ । ਰਾਵ ਮਾਧੋ ਸਿੰਘ ਇੱਥੇ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਆਜਾਦ ਸ਼ਾਸਕ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਗੱਦੀ ਉੱਤੇ ਬੈਠੇ । 1818 ਈ . ਵਿੱਚ ਕੋਟਾ ਬਰੀਟੀਸ਼ ਸਾਮਰਾਜ ਦੇ ਅਧੀਨ ਹੋ ਗਿਆ ।