ਗੁਆਰਾ

ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ, ਇੱਕ ਅਜ਼ਾਦ ਗਿਆਨਕੋਸ਼ ਤੋਂ
Jump to navigation Jump to search
colspan=2 style="text-align: centerਗੁਆਰਾ

Cyamopsis tetragonoloba

Cluster bean-guar-Cyamopsis psoralioides-Cyamopsis tetragonolobus-TAMIL NADU73.jpg
ਗੁਆਰਾ(ਗਵਾਰ) ਬੀਨ ਕਲੱਸਟਰ
colspan=2 style="text-align: centerਵਿਗਿਆਨਿਕ ਵਰਗੀਕਰਨ
ਜਗਤ: Plantae
(unranked): Angiosperms
(unranked): Eudicots
(unranked): Rosids
ਤਬਕਾ: Fabales
ਪਰਿਵਾਰ: Fabaceae
ਜਿਣਸ: Cyamopsis
ਪ੍ਰਜਾਤੀ: C. tetragonoloba
ਦੁਨਾਵਾਂ ਨਾਮ
Cyamopsis tetragonoloba
(L.) Taub.
Synonyms

Cyamopsis psoralioides L.

ਗੁਆਰਾ (ਗਵਾਰ, Eng: Guar) ਜਾਂ ਕਲੱਸਟਰ ਬੀਨ, ਬਨਸਾਇਨੀਕਲ ਨਾਮ ਸਿਯਾਮੋਪਸਿਸ ਟੈਟਰਾਗੋਨੋਲਾਬਾ ਨਾਲ, ਇੱਕ ਸਾਲਾਨਾ ਕਣਕ ਅਤੇ ਗੂੜ ਗੱਮ ਦਾ ਸਰੋਤ ਹੈ। ਇਸਨੂੰ ਗਵਾਰ, ਗੁਵਾਰ ਜਾਂ ਗੁਵਾਰ ਬੀਨ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਕਾਸ਼ਤ[ਸੋਧੋ]

ਹੋਰ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਨਾਮ[ਸੋਧੋ]

ਇਸਨੂੰ ਸਿੰਧੀਆਂ, ਗੁਜਰਾਤੀ, ਪੰਜਾਬੀ, ਉਰਦੂ, ਹਿੰਦੀ ਅਤੇ ਮਰਾਠੀ ਵਿਚ ਗਵਾਰ ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਗੂੜ੍ਹੀ ਚਿਕਿਤਸਕ ਤੇਲਗੂ ਵਿਚ ਗੋਰਚਿਕਕੁਡੂ ਕਾਇਆ ਜਾਂ ਗੋਕਾਰਾਕਾਇਆ, ਗਰੂਕੀਯੀ (ਗੋਰਕੀਆਈ), ਪਰਚੀ (ਜਾਵਲਾਕਾਯੀ), ਕੰਵਲ ਵਿਚ ਚਵਾਲੀਕਾਈ ਅਤੇ ਤਾਮਿਲ ਵਿਚ ਕੋਥਾਵਰਾਈ (ਕੋਗਤਾਵਾਰੇ)।

ਮੌਸਮੀ ਜ਼ਰੂਰਤਾਂ[ਸੋਧੋ]

ਗੁਆਰ ਬਹੁਤ ਸੋਕੇ-ਸਹਿਣਸ਼ੀਲ ਅਤੇ ਸੂਰਜ ਨਾਲ ਪਿਆਰ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਪਰ ਇਹ ਠੰਡ ਲਈ ਬਹੁਤ ਹੀ ਸੰਵੇਦਨਸ਼ੀਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਇਹ ਥੋੜਾ, ਪਰ ਲਗਾਤਾਰ ਬਾਰਿਸ਼ ਨਾਲ ਨਜਿੱਠ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਬੀਜਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਅਤੇ ਬੀਜਾਂ ਦੇ ਪਰੀਪਣ ਦੇ ਦੌਰਾਨ, ਕਾਫੀ ਮਿੱਟੀ ਨਮੀ ਦੀ ਲੋੜ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਵਾਰ ਵਾਰ ਸੋਕੇ ਦੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤਕ ਪਤਾ ਲੱਗ ਸਕਦਾ ਹੈ ਇਸ ਦੇ ਉਲਟ, ਵਿਕਾਸ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਪੜਾਅ ਵਿਚ ਅਤੇ ਪਰਿਪੱਕਤਾ ਦੇ ਬਾਅਦ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਨਮੀ ਬੀਜ ਦੀ ਕਮੀ ਨੂੰ ਘਟਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਗੁਆਰ, ਗੁਜਰਾਤ, ਭਾਰਤ, ਗੁਜਰਾਤ, ਕੱਚ ਦੇ ਗਾਂਧੀਹਾਧ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਤੱਟਵਰਤੀ ਇਲਾਕਿਆਂ ਦੇ ਨੇੜੇ ਵੀ ਬਣਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਮਿੱਟੀ ਦੀਆਂ ਲੋੜਾਂ[ਸੋਧੋ]

ਤਰਜੀਹ ਉਪਜਾਊ, ਮੱਧਮ-ਟੇਕਸਰਡ ਅਤੇ ਰੇਤਲੀ ਮਿੱਟੀ ਵਿਚ ਮਿਲਦੀ ਹੈ ਜੋ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਨਿਕਾਸੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ ਕਿਉਂਕਿ ਪਾਣੀ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਨ ਨਾਲ ਪੌਦਿਆਂ ਦਾ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਘੱਟ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਮਿੱਟੀ ਦੀ ਅਮੀਰੀ ਦੇ ਸਬੰਧ ਵਿੱਚ, ਗਾਰ ਮੱਧਮ ਅਲੋਕਨੀਨ ਹਾਲਤਾਂ (ਪੀਐਚ 7-8) ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਢੰਗ ਨਾਲ ਵਧਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਖਾਰਾਪਨ ਦੀ ਸਹਿਣਸ਼ੀਲਤਾ ਹੈ। ਰੇਸ਼ੋਬਿਆ ਨੂਡਲਜ਼ ਨਾਲ ਡਾਇਓਕੂਲੇਟ ਕੀਤੇ ਗਏ ਇਸਦੇ ਤਰਲਾਂ ਦੀ ਮਦਦ ਨਾਲ, ਇਹ ਨਾਈਟ੍ਰੋਜਨ-ਅਮੀਰ ਬਾਇਓ ਮਾਸ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਮਿੱਟੀ ਦੀ ਗੁਣਵੱਤਾ ਵਿੱਚ ਸੁਧਾਰ ਕਰਦਾ ਹੈ।

ਬੀਜ ਦਰ[ਸੋਧੋ]

ਪ੍ਰਤੀ ਏਕੜ ਵਿੱਚ 8-10 ਕਿਲੋਗ੍ਰਾਮ ਬੀਜ ਇਸਤੇਮਾਲ ਕਰੋ। The seed cum fertilizer ਬਿਜਾਈ ਲਈ ਵਰਤਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।

ਕਿਸਮਾਂ[ਸੋਧੋ]

ਪੂਸਾ ਨੁਬਹਾਰ ਅਤੇ ਪੂਸਾ ਸਦਾਬਹਾਰ ਫਰਵਰੀ-ਮਾਰਚ ਅਤੇ ਜੂਨ-ਜੁਲਾਈ ਵਿਚ 30 ਕਿਲੋ / ਹੈਕਟੇਅਰ (9-11 ਐਲਬੀ / ਏਕੜ) ਦੀ ਦਰ 'ਤੇ ਬੀਜ 45-60 x 20-30 ਸੈ (18-24 x 8-12 ਇੰਚ) ਦੀ ਦੂਰੀ ਤੇ ਲਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਬਰਸਾਤੀ ਮੌਸਮ ਦੇ ਦੌਰਾਨ, ਬੀਜ ਉਚਾਈ ਤੇ 2-3 ਸੈਂਟੀਮੀਟਰ (~ 1 ਇੰਚ) ਡੂੰਘੇ ਬੀਜਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਗਰਮੀਆਂ ਦੇ ਮਹੀਨਿਆਂ ਦੌਰਾਨ ਪੈਰਾਂ ਵਿਚ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਐਫ.ਵਾਈ.ਐਮ. 25 ਟਨ / ਹੈਕਟੇਅਰ (11.1 ਟਨ / ਏਕੜ) ਦੀ ਦਰ ਨਾਲ ਲਾਗੂ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਫਸਲ ਲਈ N, P2O5 ਅਤੇ K2O ਦੀ ਸਿਫਾਰਸ਼ 20:60:80 ਕਿਲੋਗ੍ਰਾਮ / ਹੈਕਟੇਅਰ (18:53:71 ਲੇਗੀ / ਏਕੜ) ਹੈ। ਔਸਤ ਪੈਦਾਵਾਰ 5 ਤੋਂ 6 ਟਨ / ਹੈਕਟੇਅਰ (2.2-2.6 ਟਨ / ਏਕੜ) ਹੈ। ਗੁਣਾਤਮਕ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾਵਾਂ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਿਤ ਕਰਨ ਲਈ ਕਲੱਸਟਰ ਬੀਨ ਵਿਚ ਜੀਨੇਟਿਕ ਪਰਿਵਰਤਨ ਲਈ ਛੋਟੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਉਪਲਬਧ ਹੈ (ਪਾਠਕ ਐਟ ਅਲ. 2011)।

  • ਸੁਧਰੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਕਿਸਮਾਂ
  1. HG-365 (2013) - ਐਚ ਜੀ -365 (2013) 
  2. Ageta Guara 112 - ਅਗੇਤਾ ਗੁਆਰਾ 112 
  3. Guara 80 - ਗੁਆਰਾ 80

ਫੀਡ[ਸੋਧੋ]

ਗਆਰੀ ਭੋਜਨ ਕੋਰਮਾ ਅਤੇ ਗੁਅਰ ਭੋਜਨ ਚੂਰੀ ਨੂੰ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਕਿਸਮ ਦੇ ਪਸ਼ੂ ਫੀਡ, ਐਕਵਾ ਫੀਡਜ਼, ਮੱਛੀ ਫੀਡ, ਪੋਲਟਰੀ ਫੀਡਜ਼, ਡੇਅਰੀ ਫੀਡਸ, ਸਵਾਈਨ ਫੀਡ ਆਦਿ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਮੁੱਖ ਕੱਚਾ ਮਾਲ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।\

ਹਵਾਲੇ[ਸੋਧੋ]