ਛੰਦ ਸ਼ਾਸਤਰ

ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ, ਇੱਕ ਅਜ਼ਾਦ ਗਿਆਨਕੋਸ਼ ਤੋਂ
Jump to navigation Jump to search

ਛੰਦ ਸ਼ਾਸਤਰ (ਹਿੰਦੀ: छन्दः शास्त्र) ਪਿੰਗਲ ਰਿਸ਼ੀ ਦੁਆਰਾ ਲਿਖਿਆ ਛੰਦ ਦਾ ਮੂਲ ਗ੍ਰੰਥ ਹੈ। ਇਹ ਸੂਤਰਸ਼ੈਲੀ ਵਿੱਚ ਹੈ ਅਤੇ ਬਿਨਾ ਟੀਕਾ ਕੀਤੇ ਸਮਝਣਾ ਮੁਸ਼ਕਿਲ ਹੈ। ਇਸ ਗ੍ਰੰਥ ਵਿੱਚ ਪਾਸਕਲ ਤ੍ਰਿਭੁਜ ਦਾ ਸਪਸ਼ਟ ਵਰਣਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਗ੍ਰੰਥ ਵਿੱਚ ਇਸਨੂੰ 'ਰੀੜ ਦੀ ਹੱਡੀ' ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ।

ਦਸਵੀ ਸਦੀ ਵਿੱਚ ਹਲਾਯੁਧ ਵਿੱਚ 'ਮ੍ਰਿਤਸੰਜੀਵਨੀ' ਨਾਮਕ ਭਾਸ਼ਯ ਰਚਨਾਵਾਂ ਦੇ ਹੋਰ ਟੀਕੇ -

  •   ਲਕਸ਼ਮੀਨਾਥਸੂਤਚੰਦਰਸ਼ੇਖਰ-- ਪਿੰਗਲਭਾਵੋਗਾਤ
  •   ਚਿਤਰਸੇਨ--ਪਿੰਗਲਟੀਕਾ
  •   ਰਵੀਕਰ-- ਪਿੰਗਲਸਾਰਵਿਕਾਸਿਨੀ
  •   ਰਾਜੇਂਦਰ ਦਸ਼ਾਵਧਾਨ-- ਪਿੰਗਲਤੱਵਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਕਾ
  •   ਲਕਸ਼ਮੀਨਾਥ-- ਪਿੰਗਲਪ੍ਰਦੀਪ
  • ਵੰਸ਼ੀਧਰ-- ਪਿੰਗਲਪ੍ਰਕਾਸ਼
  • ਵਾਮਨਚਾਰੀਆ- ਪਿੰਗਲਪ੍ਰਕਾਸ਼

ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਦੇਖੋ[ਸੋਧੋ]

  • पिंगल
  • हलायुध
  • मेरु प्रस्तार (पास्कल त्रिभुज)

ਬਾਹਰੀ ਕੜੀਆਂ[ਸੋਧੋ]