ਜਸਵੀਰ ਸਿੰਘ ਸ਼ਾਇਰ
ਇਸ ਲੇਖ ਨੂੰ ਤਸਦੀਕ ਲਈ ਹੋਰ ਹਵਾਲੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ। (ਜੂਨ 2025) |
ਜਸਵੀਰ ਸਿੰਘ ਸ਼ਾਇਰ | |
|---|---|
| ਜਨਮ | 1993-12-16 |
| ਕਿੱਤਾ | ਸਰਕਾਰੀ ਅਧਿਆਪਕ, ਕਵੀ |
| ਭਾਸ਼ਾ | ਪੰਜਾਬੀ |
| ਰਾਸ਼ਟਰੀਅਤਾ | ਭਾਰਤੀ |
| ਨਾਗਰਿਕਤਾ | ਭਾਰਤ |
| ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਕੰਮ | ਕਿਤਾਬਾਂ : ਨਜ਼ਮਗਾਹ: ਨਜ਼ਮਾਂ ਦੀ ਮਜਲਿਸ, ਚਿੰਤਨਧਾਰਾ, ਕਸਵੱਟੀ, ਸਕਰੀਨ ਸ਼ਾਟ ਅਤੇ ਇੱਕ ਬੂੰਦ ਸਵਾਤੀ ਆਦਿ। |
| ਜੀਵਨ ਸਾਥੀ | ਰਣਜੀਤ ਕੌਰ |
| ਬੱਚੇ | ਗੁਰਸ਼ਬਦ ਸਿੰਘ (ਪੁੱਤਰ) ਗੁਰਮਿਹਰ ਕੌਰ (ਪੁੱਤਰੀ) |
| ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰ | ਸੁਰਜੀਤ ਸਿੰਘ (ਪਿਤਾ) ਕੁਲਵਿੰਦਰ ਕੌਰ (ਮਾਤਾ) |
ਜਸਵੀਰ ਸਿੰਘ ‘ਸ਼ਾਇਰ’ (ਜਨਮ: 16 ਦਸੰਬਰ1993) ਪੰਜਾਬੀ ਭਾਸ਼ਾ ਦਾ ਕਵੀ ਹੈ।[ਹਵਾਲਾ ਲੋੜੀਂਦਾ] ਓਹ ਇੱਕ ਆਲੋਚਕ, ਕਹਾਣੀਕਾਰ, ਇਕਾਂਗੀਕਾਰ ਅਤੇ ਨਿਬੰਧਕਾਰ ਵੀ ਹੈ।[1] ਉਹ ਤਿਮਾਹੀ ਸ਼ਮਾਦਾਨ ਦਾ ਮੁੱਖ ਸੰਪਾਦਕ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀਆਂ ਹੁਣ ਤੱਕ ਪੰਜ ਕਿਤਾਬਾਂ ਛਪ ਚੁੱਕੀਆਂ ਹਨ।
ਜੀਵਨੀ
[ਸੋਧੋ]ਜਸਵੀਰ ਸਿੰਘ 'ਸ਼ਾਇਰ' ਦਾ ਜਨਮ, ਉਸਦੇ ਨਾਨਕੇ ਪਿੰਡ ਮਲਸੀਆਂ (ਪੱਤੀ ਸਾਹਲਾ ਨਗਰ) ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਜਲੰਧਰ ਵਿਖੇ 16 ਦਸੰਬਰ,1993 ਨੂੰ ਹੋਇਆ। ਆਪ ਦੇ ਪਿਤਾ ਸਰਦਾਰ ਸੁਰਜੀਤ ਸਿੰਘ ਅਤੇ ਮਾਤਾ ਬੀਬੀ ਕੁਲਵਿੰਦਰ ਕੌਰ ਹਨ। ਸ਼ਾਇਰ, ਤਿੰਨਾਂ ਭਰਾਵਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਮਝਲਾ ਹੈ ਅਤੇ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਜਲੰਧਰ ਦੀ ਤਹਿਸੀਲ ਨਕੋਦਰ ਦੇ ਪਿੰਡ ਬਾੜਾ ਸਿੱਧਪੁਰ ਵਿਖੇ ਆਪਣੇ ਜੱਦੀ ਘਰ ਵਿੱਚ ਰਹਿ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਉਸ ਨੇ ਰੁਜ਼ਗਾਰ ਲਈ ਘਾਲਣਾ ਘਾਲ ਰਹੇ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਨੂੰ ਕਰੀਅਰ ਅਗਵਾਈ ਦੇਣ ਦਾ ਜ਼ਿੰਮਾ ਸੰਭਾਲਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ ਅਤੇ ਪੰਜਾਬੀ ਵਿਸ਼ੇ ਨਾਲ਼ ਸੰਬੰਧਿਤ ਹਰ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕਰੀਅਰ ਪੇਪਰ ਦੀ ਤਿਆਰੀ ਕਰ ਰਹੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ / ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਨੂੰ ਮੁਫ਼ਤ ਪੜ੍ਹਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਸ਼ਾਇਰ ਦੀ ਪਛਾਣ ਲੇਖਕ, ਸੰਪਾਦਕ, ਪ੍ਰੋਫ਼ੈਸਰ, ਪਾਠਕ, ਅਧਿਆਪਕ, ਦੋਸਤ, ਮੌਟੀਵੇਸ਼ਨਲ ਸਪੀਕਰ, ਯੂਟਿਊਬਰ, ਬਲੌਗਰ ਅਤੇ ਰੀਵਿਊਕਾਰ ਆਦਿ ਵਜੋਂ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਕਈ ਸੰਪਾਦਿਤ ਕਿਤਾਬਾਂ ਅਤੇ ਰਸਾਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੀਆਂ ਸਾਹਿਤਕ ਰਚਨਾਵਾਂ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਹੋ ਚੁੱਕੀਆਂ ਹਨ। ਉਸ ਨੂੰ ਸ਼ਾਹਮੁਖੀ ਲਿਪੀ (ਲਹਿੰਦੇ ਪੰਜਾਬ) ਵਿੱਚ ਛਪਣ ਦਾ ਮਾਣ ਹਾਸਲ ਹੈ।[1]
ਸ਼ਾਇਰ ਆਪਣੇ ਨਾਨੇ ਸਰਦਾਰ ਸੋਹਣ ਸਿੰਘ ਨਾਲ਼ ਬਹੁਤ ਪਿਆਰ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਅਕਸਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ਼ ਧਾਰਮਿਕ ਯਾਤਰਾਵਾਂ ਕਰਦਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਸ਼ਾਇਰ ਦੇ ਕਹਿਣ ਅਨੁਸਾਰ ਡਾਕਟਰ ਰਵਿੰਦਰ ਸਿੰਘ (ਵਾਸੀ ਮੁਲਾਂਪੁਰ-ਦਾਖਾ) ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਅਧਿਆਪਨ ਕਿੱਤੇ ਨਾਲ਼ ਜੋੜਿਆ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਹੇਠ ਹੀ ਉਸ ਨੇ ਡੀ.ਐੱਲ.ਐੱਡ/ਈ.ਟੀ.ਟੀ. (ਪ੍ਰੋਫੈਸ਼ਨਲ ਕੋਰਸ) ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਸਰਕਾਰੀ ਅਧਿਆਪਕ ਦੀ ਨੌਕਰੀ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀ।
ਜਸਵੀਰ ਸਿੰਘ ਉਸ ਦਾ ਮੂਲ ਨਾਂ ਹੈ ਅਤੇ 'ਸ਼ਾਇਰ' ਉਸ ਦਾ ਸਾਹਿਤਕ ਤਖੱਲਸ ਹੈ। ਉਸ ਨੇ ਅੱਠਵੀਂ ਜਮਾਤ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਦਿਆਂ ਪਹਿਲੀ ਕਵਿਤਾ ਲਿਖੀ। ਉਸ ਦੇ ਦੱਸਣ ਅਨੁਸਾਰ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਸਾਹਿਬ ਦੀ ਬਾਣੀ ਪੜ੍ਹ ਕੇ ਹੀ ਸਾਹਿਤ ਪੜ੍ਹਨ ਅਤੇ ਸਿਰਜਣ ਦੀ ਰੂਚੀ ਪੈਦਾ ਹੋਈ। ਉਸ ਨੇ ਲਫ਼ਜ਼ਾਂ ਦੀ ਦੁਨੀਆ ਨਾਮਕ ਸੰਸਥਾ 2014 ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਲਫ਼ਜ਼ਾਂ ਦੀ ਦੁਨੀਆ ਸਾਹਿਤ ਸਭਾ, ਨਕੋਦਰ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕਰਕੇ ਆਪਣੀ ਪ੍ਰਧਾਨਗੀ ਹੇਠ ਇੱਕ ਸਾਲ ਵਿੱਚ 113 ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਕਰਵਾਏ। ਸ਼ਾਇਰ ਸੰਨ 2024 ਵਿੱਚ ਗੌਰਮਿੰਟ ਟੀਚਰਜ਼ ਯੂਨੀਅਨ, ਪੰਜਾਬ ਅਧੀਨ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਜਲੰਧਰ ਦੇ ਬਲਾਕ ਨਕੋਦਰ -2 ਦਾ ਪ੍ਰਧਾਨ ਬਣਿਆਂ ਅਤੇ ਸਰਕਾਰੀ ਅਧਿਆਪਕਾਂ ਦੇ ਗੌਲਣਯੋਗ ਮੁੱਦਿਆਂ ਲਈ ਕਾਰਜ ਕਰਨੇ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੇ।[2]
ਵਿੱਦਿਆ
[ਸੋਧੋ]ਜਸਵੀਰ ਸਿੰਘ ਸ਼ਾਇਰ ਨੇ ਐਲੀਮੈਂਟਰੀ (ਪਹਿਲੀ ਤੋਂ ਅੱਠਵੀਂ ਜਮਾਤ) ਤੱਕ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਆਪਣੇ ਜੱਦੀ ਪਿੰਡ ਦੇ ਸਰਕਾਰੀ ਸਕੂਲ ਤੋਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ। ਉਸ ਉਪਰੰਤ ਓਹ ਆਪਣੇ ਨਾਨਕੇ ਪਿੰਡ ਮਲਸੀਆਂ ਦੇ ਸਰਕਾਰੀ ਸੀਨੀਅਰ ਸੈਕੰਡਰੀ ਸਕੂਲ ਤੋਂ ਨੌਂਵੀਂ ਤੋਂ ਬਾਰ੍ਹਵੀਂ ਜਮਾਤ ਤੱਕ ਪੜ੍ਹਿਆ ਤੇ ਫਿਰ ਪੱਤਰ ਵਿਹਾਰ ਰਾਹੀਂ ਪੰਜਾਬ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਤੋਂ ਬੀ.ਏ. ਕੀਤੀ। ਉਸ ਨੇ ਲਾਇਲਪੁਰ ਖ਼ਾਲਸਾ ਕਾਲਜ, ਜਲੰਧਰ ਤੋਂ ਐੱਮ.ਏ. ਪੰਜਾਬੀ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਸਿੱਖਿਆ ਅਤੇ ਸਿਖਲਾਈ ਸੰਸਥਾ (ਡਾਇਟ) ਰਾਮਪੁਰ ਲੱਲ੍ਹੀਆਂ (ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਜਲੰਧਰ) ਤੋਂ ਈ.ਟੀ.ਟੀ. ਦੀ ਪ੍ਰੋਫੈਸ਼ਨਲ ਸਿੱਖਿਆ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀ।[2]
ਕਿੱਤਾ
[ਸੋਧੋ]ਜਸਵੀਰ ਸਿੰਘ ਨੇ ਲਾਇਲਪੁਰ ਖ਼ਾਲਸਾ ਕਾਲਜ, ਜਲੰਧਰ ਅਧੀਨ ਚੱਲਦੇ ਸੀਨੀਅਰ ਸੈਕੰਡਰੀ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਬਤੌਰ ਪੰਜਾਬੀ ਲੈਕਚਰਾਰ ਆਪਣੀ ਪਹਿਲੀ ਨੌਕਰੀ ਕੀਤੀ। ਜਿਸ ਮਗਰੋਂ ਉਸ ਨੂੰ ਕੇ.ਆਰ.ਐੱਮ.ਡੀ.ਏ.ਵੀ. ਕਾਲਜ ਨਕੋਦਰ ਦੇ ਪ੍ਰਿੰਸੀਪਲ ਵੱਲੋਂ ਪੰਜਾਬੀ ਦੇ ਅਸਿਸਟੈਂਟ/ਸਹਾਇਕ ਪ੍ਰੋਫ਼ੈਸਰ ਵਜੋਂ ਆਪਣੇ ਕਾਲਜ ਬੁਲਾ ਲਿਆ ਗਿਆ। ਇਸ ਉਪਰੰਤ ਓਹ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਕਾਲਜ, ਫਿਲੌਰ (ਜਲੰਧਰ) ਵਿਖੇ ਦੋ ਸਾਲ ਪੰਜਾਬੀ ਵਿਭਾਗ ਵਿੱਚ ਅਸਿਸਟੈਂਟ ਪ੍ਰੋਫ਼ੈਸਰ ਦੇ ਅਹੁਦੇ 'ਤੇ ਰਿਹਾ ਅਤੇ 17 ਮਈ, 2023 ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਜੱਦੀ ਪਿੰਡ ਬਾੜਾ ਸਿੱਧਪੁਰ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਪੈਂਦੇ ਗੁਆਂਢੀ ਪਿੰਡ ਭੋਡੀਪੁਰ ਦੇ ਸਰਕਾਰੀ ਪ੍ਰਾਇਮਰੀ ਸਕੂਲ ਵਿਖੇ ਈ.ਟੀ.ਟੀ. ਅਧਿਆਪਕ ਵਜੋਂ ਸਰਕਾਰੀ ਨੌਕਰੀ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ।[ਹਵਾਲਾ ਲੋੜੀਂਦਾ]
ਰਚਨਾਵਾਂ[ਹਵਾਲਾ ਲੋੜੀਂਦਾ]
[ਸੋਧੋ]ਮੌਲਿਕ ਪੁਸਤਕਾਂ
[ਸੋਧੋ]- ਨਜ਼ਮਗਾਹ: ਨਜ਼ਮਾਂ ਦੀ ਮਜਲਿਸ (ਕਾਵਿ-ਸੰਗ੍ਰਹਿ) ਨਵੰਬਰ,2023
- ਇੱਕ ਬੂੰਦ ਸਵਾਤੀ (ਕਾਵਿ-ਸੰਗ੍ਰਹਿ) ਮਈ,2024
ਸੰਪਾਦਿਤ ਪੁਸਤਕਾਂ
[ਸੋਧੋ]- ਚਿੰਤਨਧਾਰਾ (ਆਲੋਚਨਾਤਮਕ ਲੇਖ ਅਤੇ ਖੋਜ ਨਿਬੰਧ ਸੰਗ੍ਰਹਿ) ਅਕਤੂਬਰ,2023
- ਸਕਰੀਨ ਸ਼ਾਟ (ਨਾਟਕ/ਇਕਾਂਗੀ ਸੰਗ੍ਰਹਿ) ਨਵੰਬਰ,2023
- ਅੱਗ ਦੇ ਸਫ਼ੇ 'ਤੇ (ਕਾਵਿ-ਸੰਗ੍ਰਹਿ) ਮਈ,2024
- ਕਸਵੱਟੀ (ਆਲੋਚਨਾਤਮਕ ਲੇਖ ਅਤੇ ਖੋਜ ਨਿਬੰਧ ਸੰਗ੍ਰਹਿ) ਅਗਸਤ,2024
ਰਸਾਲਾ
[ਸੋਧੋ]- ਸ਼ਮਾਦਾਨ (ਤਿਮਾਹੀ ਮੈਗਜ਼ੀਨ) 2020 ਤੋਂ ਹੁਣ ਤੱਕ।
ਸਨਮਾਨ
[ਸੋਧੋ]ਜਸਵੀਰ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਪੰਜਾਬੀ ਲਿਖਾਰੀ ਸਭਾ (ਰਜਿ.) ਜਲੰਧਰ ਵਲੋਂ ਸੰਨ 2024 ਦੀ ਪੰਦਰਾਂ ਜੂਨ ਨੂੰ 'ਪੰਜਾਬ, ਪੰਜਾਬੀਅਤ ਅਤੇ ਪੰਜਾਬੀ ਮਾਂ ਬੋਲੀ ਦਾ ਮਾਣ' (ਸਨਮਾਨ) ਨਾਲ਼ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ 2024 ਦੇ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਅਧਿਆਪਕ ਦਿਹਾੜੇ ਦੌਰਾਨ ਬਲਾਕ ਪੱਧਰੀ ਸਮਾਗਮ ਵਿੱਚ ਬਲਾਕ ਪ੍ਰਾਇਮਰੀ ਸਿੱਖਿਆ ਅਫ਼ਸਰ (ਬਲਾਕ ਨਕੋਦਰ -2) ਵੱਲੋਂ ਆਪ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਨੌਕਰੀ ਦੌਰਾਨ ਵਿਦਿਅਕ ਅਤੇ ਸਹਿ-ਵਿਦਿਅਕ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਲਾਘਾਯੋਗ ਕਾਰਜ ਕਰਨ ਹਿੱਤ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।[ਹਵਾਲਾ ਲੋੜੀਂਦਾ]
ਹਵਾਲੇ
[ਸੋਧੋ]- 1 2 ਕਿਤਾਬ: ਨਜ਼ਮਗਾਹ (2024), ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਕ: ਸਹਿਜ ਪਬਲੀਕੇਸ਼ਨ, ਸਮਾਨਾ
- 1 2 "ਜਸਵੀਰ ਸਿੰਘ 'ਸ਼ਾਇਰ' ਅਤੇ ਅਮਰ ਸਿੰਘ ਅਮਰ ਦਾ ਸਨਮਾਨ". Punjabi Tribune (in ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ). Archived from the original on 2024-06-18. Retrieved 2025-01-08.