ਸਮੱਗਰੀ 'ਤੇ ਜਾਓ

ਟੇਰੇਸਾ ਅਲਬੁਕਰਕੀ

ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ, ਇੱਕ ਅਜ਼ਾਦ ਗਿਆਨਕੋਸ਼ ਤੋਂ

ਟੇਰੇਸਾ ਅਲਬੁਕੇਰਕ (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ: Teresa Albuquerque; 1930 – ਜੂਨ 2017) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਇਤਿਹਾਸਕਾਰ ਸੀ ਜੋ ਗੋਆ ਡਾਇਸਪੋਰਾ ਅਤੇ ਬੰਬਈ ਦੇ ਬਸਤੀਵਾਦੀ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ ਮਾਹਰ ਸੀ।

ਅਰੰਭ ਦਾ ਜੀਵਨ[ਸੋਧੋ]

ਟੇਰੇਸਾ ਮੋਰੇਸ ਦਾ ਜਨਮ 1930 ਵਿੱਚ ਪੁਣੇ, ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਗੋਆ ਦੇ ਇੱਕ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸਦਾ ਭਰਾ ਪੱਤਰਕਾਰ ਫਰੈਂਕ ਮੋਰੇਸ ਸੀ।[1]

ਉਸਨੇ ਸੇਂਟ ਜ਼ੇਵੀਅਰ ਕਾਲਜ, ਬੰਬਈ ਤੋਂ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਅਤੇ ਫ੍ਰੈਂਚ ਵਿੱਚ ਬੀ.ਏ. ਆਨਰਜ਼ ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ,[2] ਜਿਸਨੂੰ ਉਸਨੇ MA ਅਤੇ Ph.D. ਬੰਬਈ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ। ਉਸਨੇ ਮੈਥਿਊ ਅਲਬੂਕਰਕੇ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕਰਵਾ ਲਿਆ।

ਕੈਰੀਅਰ[ਸੋਧੋ]

ਐਲਬੂਕਰਕੇ ਨੇ ਹਾਈ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਅਤੇ ਇਤਿਹਾਸ ਦੇ ਅਧਿਆਪਕ ਵਜੋਂ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ। ਇਤਿਹਾਸ ਦੀਆਂ ਕਿਤਾਬਾਂ ਦੀ ਸਮੀਖਿਆ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਪੈਨਲ 'ਤੇ ਕੰਮ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਸਨੇ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ ਪੋਸਟ-ਗ੍ਰੈਜੂਏਟ ਅਧਿਐਨ ਕੀਤਾ। ਫਿਰ ਉਹ ਹੇਰਸ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਆਫ਼ ਇੰਡੀਅਨ ਹਿਸਟਰੀ ਐਂਡ ਕਲਚਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਖੋਜਕਾਰ ਵਜੋਂ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਈ।

ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਦੇ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਜੌਨ ਕੋਰੀਆ-ਅਫੋਂਸੋ ਦੇ ਹੱਲਾਸ਼ੇਰੀ 'ਤੇ ਉਸ ਨੇ ਗੋਆ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਦੀ ਖੋਜ ਕਰਨੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤੀ।[3] ਇਸ ਖੋਜ ਤੋਂ ਕਈ ਕਿਤਾਬਾਂ ਅਤੇ ਲੇਖ ਆਏ, ਖਾਸ ਤੌਰ 'ਤੇ ਅੰਜੁਨਾ: ਗੋਆ ਦੇ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਦੀ ਪ੍ਰੋਫਾਈਲ, ਜੋ ਕਿ ਉਸਦੇ ਪਤੀ ਦਾ ਜੱਦੀ ਪਿੰਡ ਸੀ, ਅਤੇ ਨਾਲ ਹੀ ਗੋਆ: ਦ ਰਾਚੋਲ ਲੀਗੇਸੀ, ਗੋਆ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਜੇਸੂਇਟ ਸੈਮੀਨਰੀ ਦੇ ਚਾਰ ਸੌ ਸਾਲਾਂ 'ਤੇ। ਬਸਤੀਵਾਦੀ ਕਲਾ ਅਤੇ ਆਰਕੀਟੈਕਚਰ ਵਿੱਚ ਉਸਦੀ ਦਿਲਚਸਪੀ ਦੇ ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ ਅੰਡਰ ਦਾ ਆਰਚੈਂਜਲ ਵਿੰਗਜ਼: ਸੇਂਟ ਮਾਈਕਲ ਚਰਚ ਦੇ 400 ਸਾਲ, ਅੰਜੂਨਾ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਹੋਈ।[4]

ਹੇਰਾਸ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਤੋਂ ਇੱਕ ਸਕਾਲਰਸ਼ਿਪ ਦੇ ਨਾਲ, ਉਸਨੇ ਗੋਆ ਡਾਇਸਪੋਰਾ ਦਾ ਅਧਿਐਨ ਕੀਤਾ, ਕੀਨੀਆ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਕਿਤਾਬ ਗੋਆਨ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤੀ। 1960 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਤੱਕ, ਪੂਰਬੀ ਅਫਰੀਕਾ ਗੋਆ ਪਰਵਾਸ ਦਾ ਇੱਕ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਕੇਂਦਰ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਇਹ ਪੁਸਤਕ ਸਫਲ ਖੋਜਕਰਤਾਵਾਂ ਲਈ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਸਰੋਤ ਪੁਸਤਕ ਬਣ ਗਈ।

ਅਲਬੁਕਰਕ ਨੇ ਭਾਰਤ ਦੇ ਬਸਤੀਵਾਦੀ ਇਤਿਹਾਸ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਪੁਰਤਗਾਲੀ ਅਤੇ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਨਿਯਮਾਂ ਦੇ ਲਾਂਘੇ 'ਤੇ ਕਈ ਰਚਨਾਵਾਂ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤੀਆਂ। ਬ੍ਰਿਟੇਨ ਅਤੇ ਪੁਰਤਗਾਲ ਵਿਚਕਾਰ 1878 ਦੀ ਸੰਧੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਗੋਆ ਦੀ ਆਰਥਿਕਤਾ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਕੰਟਰੋਲ ਦੇ ਅਧੀਨ ਹੋ ਗਈ। ਵਸਤੂਆਂ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਆਉਂਦੀਆਂ ਸਨ ਜਦੋਂ ਕਿ ਪੁਰਤਗਾਲੀਆਂ ਨੇ ਮਾਲੀਏ ਦੇ ਨੁਕਸਾਨ ਦੀ ਭਰਪਾਈ ਕਰਨ ਲਈ ਗੋਆ ਵਿੱਚ ਟੈਕਸ ਵਧਾਏ ਸਨ। ਗੋਆ ਨੂੰ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਭਾਰਤ ਨਾਲ ਜੋੜਨ ਵਾਲੀ ਨਵੀਂ ਬਣੀ ਰੇਲਵੇ ਲਾਈਨ ਫਿਰ ਬੰਬਈ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਗਰੀਬ ਆਰਥਿਕ ਪ੍ਰਵਾਸੀਆਂ ਲਈ ਇੱਕ ਨਦੀ ਬਣ ਗਈ। [5] ਗੋਆ ਤੋਂ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਇੰਡੀਆ ਵਿੱਚ ਪਰਵਾਸ ਕਰਨ ਬਾਰੇ ਅਲਬੁਕਰਕ ਦੀ ਕਿਤਾਬ, ਗੋਆਨ ਪਾਇਨੀਅਰਜ਼ ਇਨ ਬਾਂਬੇ (2011) ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ; ਇੱਕ ਪੇਪਰ 1878 ਦੀ ਐਂਗਲੋ-ਪੁਰਤਗਾਲੀ ਸੰਧੀ: ਗੋਆ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਉੱਤੇ ਇਸਦਾ ਪ੍ਰਭਾਵ (1990) ਨੇ ਗੋਆ ਦੇ ਜੀਵਨ ਉੱਤੇ ਸੰਧੀ ਦੇ ਵਿਆਪਕ ਪ੍ਰਭਾਵ ਬਾਰੇ ਚਰਚਾ ਕੀਤੀ।

ਗੋਆਂ ਦੁਆਰਾ ਲਿਆ ਗਿਆ ਇੱਕ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਕੈਰੀਅਰ ਸੰਗੀਤ ਬਣਾਉਣ ਦਾ ਸੀ, ਜਾਂ ਤਾਂ ਬੰਬਈ ਵਿੱਚ ਸਟ੍ਰੀਟ ਬੈਂਡ ਜਾਂ ਆਰਕੈਸਟਰਾ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਣਾ।[6] ਇੱਕ ਹੋਰ ਕਰੀਅਰ ਬੇਕਰੀ ਦਾ ਸੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਅਜਿਹੀਆਂ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਬਾਂਦਰਾ, ਮੁੰਬਈ ਦੇ ਇੱਕ ਗੁਆਂਢ ਵਿੱਚ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਅਲਬੂਕਰਕ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਇਹ 1920 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਤੋਂ ਗੋਆ ਦੇ ਪ੍ਰਵਾਸੀਆਂ ਲਈ ਇੱਕ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਬੰਦੋਬਸਤ ਸੀ। ਰੋਟੀ ਬਣਾਉਣ ਦਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਹੁਨਰ ਗੋਆ ਦੇ ਉਪਨਾਮ ਵਿੱਚ ਅਨੁਵਾਦ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਜੋ ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਦੂਜੇ ਨਿਵਾਸੀਆਂ ਦੁਆਰਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ - ਪਾਓ, ਰੋਟੀ ਲਈ ਪੁਰਤਗਾਲੀ ਸ਼ਬਦ ਪਾਓ ਤੋਂ।[7]


ਬਾਅਦ ਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ[ਸੋਧੋ]

ਅਲਬੁਕਰਕ ਦੀ ਮੌਤ ਜੂਨ 2017 ਵਿੱਚ ਮੁੰਬਈ ਵਿੱਚ 87 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਹੋਈ [8]

ਹਵਾਲੇ[ਸੋਧੋ]

  1. Noronha, Frederick (12 June 2017). "Teresa Albuquerque, Historian of Colonial Bombay and the Goan Diaspora, is No More". The Wire. Retrieved 13 June 2017.
  2. D'Costa, Suezelle (24 August 2013). "Chronicling Goa's history". The Goan. Archived from the original on 31 October 2013. Retrieved 13 June 2017.
  3. Albuquerque, Teresa (2017). "Perspective". Marg (73). Muse India. Archived from the original on 2016-04-02. Retrieved 2023-04-15.
  4. D'Souza, Joel; Noronha, Fred (7 February 2004). "Anjuna, footprints across centuries". Goan Voice. Retrieved 13 June 2017.
  5. "Peasantry and the Colonial State in Goa 1946-1961". Peasantry and the Colonial State in Goa 1946-1961. 
  6. Fernandes, Naresh (19 May 2015). "A story of love, longing and jazz in 1960s Bombay". Quartz.
  7. "Three bakery owners tell Time Out how baking in Bandra has changed". Bandra.info. 11 December 2013. Archived from the original on 17 ਜੁਲਾਈ 2015. Retrieved 13 June 2017.
  8. "Mumbai Diary: Tuesday Dossier". Mid-Day. 13 June 2017.