ਤਰਾਜਾਨ

ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ, ਇਕ ਅਜ਼ਾਦ ਵਿਸ਼ਵਗਿਆਨਕੋਸ਼ ਤੋਂ
ਇਸ ’ਤੇ ਜਾਓ: ਨੇਵੀਗੇਸ਼ਨ, ਖੋਜ
ਤਰਾਜਾਨ

ਤਰਾਜਾਨ ( ਲਾਤੀਨੀ : Marcus Ulpius Nerva Trajanus Augustus , ਮਾਰਕਸ ਉਲਪਿਅਸ ਨਰਵਾ ਤਰਾਜਾਨਸ ਔਗਸਤਸ , ਜਨਮ : 18 ਸਿਤੰਬਰ 53 , ਮੌਤ : 9 ਅਗਸਤ 117 ) ਸੰਨ 98 ਈਸਵੀ ਵਲੋਂ ਲੈ ਕੇ 117 ਈਸਵੀ ਤੱਕ ਰੋਮਨ ਸਾਮਰਾਜ ਦਾ ਸਮਰਾਟ ਸੀ । ਸੰਨ 89 ਈ॰ ਵਿੱਚ , ਜਦੋਂ ਉਹ ਸਪੇਨ ਵਿੱਚ ਰੋਮਨ ਫੌਜ ਦਾ ਸਿਪਹਸਾਲਾਰ ਸੀ , ਉਸਨੇ ਉਸ ਸਮੇਂ ਦੇ ਸਮਰਾਟ ( Domitian , ਦੋਮਿਤੀਇਨ ) ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਉੱਠੇ ਇੱਕ ਬਗ਼ਾਵਤ ਨੂੰ ਕੁਚਲਨੇ ਵਿੱਚ ਸਹਾਇਤਾ ਕੀਤੀ ਸੀ । ਦੋਮਿਤੀਇਨ ਦੇ ਬਾਅਦ ਇੱਕ ਨਰਵਾ ( Nerva ) ਨਾਮਕ ਨਿ:ਸੰਤਾਨ ਸੰਸਦ ਸਮਰਾਟ ਬਣਾ ਲੇਕਿਨ ਉਹ ਫੌਜ ਨੂੰ ਨਾਪਸੰਦ ਨਿਕਲਿਆ । ਉਸੇਦੇ ਰਕਸ਼ਕੋਂ ਨੇ ਬਗ਼ਾਵਤ ਕਰਕੇ ਉਸਨੂੰ ਤਰਾਜਾਨ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਗੋਦ - ਲਿਆ ਪੁੱਤ ਬਣਾਉਣ ਉੱਤੇ ਮਜਬੂਰ ਕੀਤਾ , ਕਿਉਂਕਿ ਤਰਾਜਾਨ ਫੌਜ ਨੂੰ ਪਸੰਦ ਸੀ । ਨਰਵਾ ਦਾ 27 ਜਨਵਰੀ 98 ਨੂੰ ਦੇਹਾਂਤ ਹੋ ਗਿਆ ਅਤੇ ਤੱਦ ਤਾਜ ਤਰਾਜਾਨ ਨੂੰ ਗਿਆ ।

ਤਰਾਜਾਨ ਨੇ ਆਪਣੇ ਰਾਜਕਾਲ ਵਿੱਚ ਰੋਮ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਉਸਾਰੀ ਕਰਵਾਏ , ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚੋਂ ਕਈ ਹੁਣੇ ਤੱਕ ਖੜੇ ਹਨ , ਜਿਵੇਂ ਦੀ ਤਰਾਜਾਨ ਦਾ ਥੰਮ੍ਹ ( ਇਤਾਲਵੀ : Colonna Traiana ) , ਤਰਾਜਾਨ ਦਾ ਬਾਜ਼ਾਰ ( Mercati di Traiano ) ਅਤੇ ਤਰਾਜਾਨ ਦਾ ਸਭਾਸਥਲ ( Forum Traiani ) । ਆਪਣੇ ਰਾਜ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਹੀ ਉਸਨੇ ਵਿਚਕਾਰ ਪੂਰਵ ਦੇ ਨਬਾਤੀ ਰਾਜ ਨੂੰ ਪਰਾਸਤ ਕਰਕੇ ਉਸਦਾ ਰੋਮਨ ਸਾਮਰਾਜ ਵਿੱਚ ਵਿਲਾ ਕਰ ਲਿਆ । ਉਸਨੇ ਆਧੁਨਿਕ ਰੋਮਾਨਿਆ ਦੇ ਵੀ ਕਈ ਖੇਤਰਾਂ ਉੱਤੇ ਕਬਜਾ ਕੀਤਾ , ਜੋ ਉੱਥੇ ਸੋਣ ਦੀ ਕਈ ਖਾਣ ਹੋਣ ਵਲੋਂ ਰੋਮ ਲਈ ਬਹੁਤ ਲਾਭਦਾਇਕ ਰਿਹਾ । ਉਸਦੀ ਸੇਨਾਵਾਂ ਨੇ ਆਰਮੀਨਿਆ ਅਤੇ ਮੇਸੋਪੋਟਾਮਿਆ ਦੇ ਕਈ ਭੱਜਿਆ ਨੂੰ ਵੀ ਰੋਮ ਦੇ ਸਾਮਰਾਜ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਿਲ ਕਰ ਲਿਆ । ਉਸਦੇ ਅਭਿਆਨਾਂ ਵਲੋਂ ਰੋਮਨ ਸਾਮਰਾਜ ਦਾ ਖੇਤਰਫਲ ਆਪਣੀ ਆਖਰੀ ਸੀਮਾ ਉੱਤੇ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ । ਸੰਨ 117 ਵਿੱਚ ਰੋਮ ਦੀ ਤਰਫ ਪਰਤਦੇ ਹੋਏ ਤਰਾਜਾਨ ਦੀ ਤਬੀਅਤ ਖ਼ਰਾਬ ਹੋਈ ਅਤੇ ਇੱਕ ਦੌਰਾ ਪੈਣ ਵਲੋਂ ਉਸਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ । ਰੋਮ ਦੀ ਸੰਸਦ ਨੇ ਉਸਦੇ ਮਰਣੋਪਰਾਂਤ ਉਸਨੂੰ ਇੱਕ ਦੇਵਤਾ ਘੋਸ਼ਿਤ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਉਸਦੀ ਅਸਤੀਆਂ ਨੂੰ ਤਰਾਜਾਨ ਦੇ ਥੰਮ੍ਹ ਦੇ ਹੇਠਾਂ ਦਫਨਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ । ਉਸਦੇ ਬਾਅਦ ਰਾਜ ਦੀ ਵਾਗਡੋਰ ਉਸਦੇ ਗੋਦ - ਲਈ ਪੁੱਤ ਹੇਡਰਿਅਨ ( Hadrian ) ਨੇ ਸਾਂਭੀ ।

ਸਮਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਤਰਾਜਾਨ ਦੀ ਖਿਆਯਾਤੀ ਬਣੀ ਰਹੀ । ਉਸਦੇ ਬਾਅਦ ਹਰ ਨਵਾਂ ਸਮਰਾਟ ਚੁਣਨ ਉੱਤੇ ਰੋਮ ਦੀ ਸੰਸਦ ਉਸਨੂੰ ਔਗਸਤਸ ਵਲੋਂ ਜਿਆਦਾ ਕਿਸਮਤ ਪਾਓ ਅਤੇ ਤਰਾਜਾਨ ਵਲੋਂ ਚੰਗੇ ਬਣੋ ( felicior Augusto , melior Traiano ) ਦਾ ਅਸ਼ੀਰਵਾਦ ਦੇਣ ਲੱਗੀ ।