ਦੰਤੀਵਰਮਨ

ਦੰਤੀਵਰਮਨ
ਪੱਲਵ ਰਾਜਾ
ਸ਼ਾਸਨ ਕਾਲ	ਅੰ. 795 – ਅੰ. 846 CE
ਪੂਰਵ-ਅਧਿਕਾਰੀ	ਨੰਦੀਵਰਮਨ ਦੂਜਾ
ਵਾਰਸ	ਨੰਦੀਵਰਮਨ ਤੀਸਰਾ
ਜਨਮ	ਕਾਂਚੀਪੁਰਮ, ਪੱਲਵ ਰਾਜ (ਵਰਤਮਾਨ ਤਾਮਿਲ ਨਾਡੂ, ਭਾਰਤ)
ਮੌਤ	846 CE ਕਾਂਚੀਪੁਰਮ, ਪੱਲਵ ਰਾਜ (ਵਰਤਮਾਨ ਤਾਮਿਲ ਨਾਡੂ, ਭਾਰਤ)
ਜੀਵਨ-ਸਾਥੀ	ਅੱਗਲਾਨੀਮਾਦੀ
ਔਲਾਦ	ਨੰਦੀਵਰਮਨ ਤੀਸਰਾ
ਰਾਜਵੰਸ਼	ਪੱਲਵ
ਪਿਤਾ	ਨੰਦੀਵਰਮਨ ਦੂਜਾ
ਮਾਤਾ	ਰੇਵਾ

ਪੱਲਵ ਰਾਜਾ (200s–800s CE)
ਵੀਰਕੁਰਚਾ	(??–??)
ਵਿਸ਼ਨੂੰਗੋਪਾ ਪਹਿਲਾ	(??–??)
ਵਿਸ਼ਨੂੰਗੋਪਾ ਦੂਜਾ	(??–??)
ਸਿੰਹਵਰਮਨ ਤੀਜਾ	(??–??)
ਸਿੰਹਵਿਸ਼ਨੂੰ	575–600
ਮਹਿੰਦਰਵਰਮਨ ਪਹਿਲਾ	600–630
ਨਰਸਿੰਹਵਰਮਨ ਪਹਿਲਾ	630–668
ਮਹਿੰਦਰਵਰਮਨ ਦੂਜਾ	668–670
ਪਰਮੇਸਵਰਵਰਮਨ ਪਹਿਲਾ	670–695
ਨਰਸਿਮਹਾਵਰਮਨ ਦੂਜਾ	695–728
ਪਰਮੇਸਵਰਵਰਮਨ ਦੂਜਾ	728–731
ਨੰਦੀਵਰਮਨ ਦੂਜਾ	731–795
ਦੰਤੀਵਰਮਨ	795–846
ਨੰਦੀਵਰਮਨ ਤੀਸਰਾ	846–869
ਨ੍ਰਿਪੁਤੁੰਗਵਰਮਨ	869–880
ਅਪਰਾਜਿਤ ਵਰਮਨ	880–897

ਦੰਤੀਵਰਮਨ ਪੱਲਵ ਰਾਜਵੰਸ਼ ਦਾ ਇੱਕ ਰਾਜਾ ਸੀ ਜਿਸ ਨੇ 795 ਤੋਂ 846 ਈਸਵੀ ਤੱਕ ਪੱਲਵ ਰਾਜ ਉੱਤੇ ਰਾਜ ਕੀਤਾ। ਉਹ ਨੰਦੀਵਰਮਨ ਦੂਜੇ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਰਾਣੀ, ਰਾਸ਼ਟਰਕੁਟ ਰਾਜਕੁਮਾਰੀ ਰੇਵਾ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਸੀ।

ਰਾਜ

ਦੰਤੀਵਰਮਨ ਨੇ ਪੱਲਵ ਰਾਜ ਉੱਤੇ 51 ਸਾਲ ਰਾਜ ਕੀਤਾ। ਉਸ ਦੇ ਰਾਜ ਦੌਰਾਨ, ਪੱਲਵਾਂ ਦਾ ਪਤਨ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ। ਦੱਖਣ ਵਿੱਚ ਪਾਂਡਿਆ ਘੁਸਪੈਠਾਂ ਨੇ ਪੱਲਵ ਖੇਤਰ ਨੂੰ ਕਾਂਚੀਪੁਰਮ ਅਤੇ ਇਸ ਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਦੇ ਖੇਤਰਾਂ ਤੱਕ ਘਟਾ ਦਿੱਤਾ। 803 ਈਸਵੀ ਵਿੱਚ, ਰਾਸ਼ਟਰਕੁਟ ਸਮਰਾਟ ਗੋਵਿੰਦ ਤੀਸਰਾ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਹਰਾ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਕਾਂਚੀ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋ ਗਏ।

ਤੇਲਗੂ ਚੋਲ ਰਾਜਾ ਸ਼੍ਰੀਕਾਂਠ ਨੇ ਟੋਂਡਾਈਮੰਡਲਮ ਨੂੰ ਜਿੱਤ ਲਿਆ ਅਤੇ ਉਸ ਉੱਤੇ ਕਬਜ਼ਾ ਕਰ ਲਿਆ ਅਤੇ ਪੱਲਵਾਂ ਦੀ ਇੱਕ ਜੂਨੀਅਰ ਸ਼ਾਖਾ ਦੇ ਇੱਕ ਮੈਂਬਰ ਨੂੰ ਇਸ ਦਾ ਸ਼ਾਸਕ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ ਜਿਸ ਦਾ ਨਾਮ ਅਭਿਮਾਨਸਿਧੀ ਸੀ, ਜਿਸ ਦਾ ਚੋਲਾਂ ਨਾਲ ਵੀ ਕੁਝ ਸਬੰਧ ਜਾਪਦਾ ਹੈ। ਦੰਤੀਵਰਮਨ ਭੱਜ ਗਿਆ ਅਤੇ ਕਦੰਬ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਪਨਾਹ ਲਈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਉਹ ਵਿਆਹੁਤਾ ਸੰਬੰਧਾਂ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਸੀ। ਉਸ ਦੇ 21ਵੇਂ ਅਤੇ 49ਵੇਂ ਰਾਜਕਾਲ ਸਾਲਾਂ (ਭਾਵ ਲਗਭਗ 818 ਈਸਵੀ - 845 ਈਸਵੀ) ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਦੰਤੀਵਰਮਨ ਦਾ ਕੋਈ ਸ਼ਿਲਾਲੇਖ ਨਹੀਂ ਮਿਲਿਆ। ਤੇਲਗੂ ਚੋਡਾਂ ਕਾਰਨ ਹੋਇਆ ਇਹ ਅੰਤਰਰਾਜੀ ਰਾਜ ਦੰਤੀਵਰਮਨ ਦੇ 49ਵੇਂ ਰਾਜਕਾਲ ਸਾਲ ਵਿੱਚ ਖ਼ਤਮ ਹੋ ਗਿਆ, ਜਿਸ ਦੀ ਸਹਾਇਤਾ ਉਸ ਦੇ ਯੁਵਰਾਜ ਨੰਦੀਵਰਮਨ ਤੀਸਰਾ ਨੇ ਕੀਤੀ, ਜੋ ਕਿ ਕਦੰਬ ਰਾਜਕੁਮਾਰੀ ਅਗਲਾਨੀਮਾਦੀ ਤੋਂ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਨੇ ਆਪਣਾ ਗੁਆਚਿਆ ਹੋਇਆ ਖੇਤਰ ਵਾਪਸ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਪੱਲਵ ਰਾਜ ਦੇ ਦੱਖਣੀ ਖੇਤਰ ਪੰਡਿਆ ਦੇ ਨਿਯੰਤਰਣ ਵਿੱਚ ਰਹੇ।

ਨੋਟਸ

• Sailendra Nath Sen (1999). Ancient Indian History and Civilization. New Age International. p. 449. ISBN 8122411983, ISBN 978-81-224-1198-0.