ਸਮੱਗਰੀ 'ਤੇ ਜਾਓ

ਨਵਾਂ ਸਾਲ

ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ, ਇੱਕ ਆਜ਼ਾਦ ਵਿਸ਼ਵਕੋਸ਼ ਤੋਂ

ਨਵਾਂ ਸਾਲ ਉਹ ਸਮਾਂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜਦੋਂ ਪੁਰਾਣਾ ਕਲੰਡਰ ਸਾਲ ਮੁੱਕਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਨਵਾਂ ਕਲੰਡਰ ਸਾਲ ਸ਼ੁਰੂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰਾਂ ਵਿੱਚ, ਇਸ ਘਟਨਾ ਨੂੰ ਕਿਸੇ ਨਾ ਕਿਸੇ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਮਨਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।[1] ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਵਿੱਚ ਅੱਜ ਗ੍ਰੇਗਰੀ ਕੈਲੰਡਰ ਵਾਲਾ ਨਵਾਂ ਸਾਲ ਮਨਾਇਆ ਜਾਣ ਲੱਗ ਪਿਆ ਹੈ। ਇਹ ਪੁਰਾਣੇ ਰੋਮਨ ਕੈਲੰਡਰ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਥਾਂ ਲਾਗੂ ਕੀਤੇ ਜੂਲੀਅਨ ਕੈਲੰਡਰ ਦੋਨਾਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਹੀ 1 ਜਨਵਰੀ (ਨਵਾਂ ਸਾਲ ਦਿਵਸ) ਨੂੰ ਪੈਂਦਾ ਹੈ।

ਹੋਰ ਸਭਿਆਚਾਰ ਆਪਣੇ ਰਵਾਇਤੀ ਜਾਂ ਧਾਰਮਿਕ ਸਾਲ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਆਪਣੇ ਰੀਤੀ-ਰਿਵਾਜਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਕਰਦੇ ਹਨ - ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ (ਹਾਲਾਂਕਿ ਹਮੇਸ਼ਾ ਨਹੀਂ) ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਚੰਦਰ ਕੈਲੰਡਰ ਜਾਂ ਚੰਦਰ-ਸੂਰਜੀ ਕੈਲੰਡਰ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦੇ ਹਨ: ਚੰਦਰ-ਸੂਰਜੀ ਚੀਨੀ ਕੈਲੰਡਰ (ਅਤੇ ਇਸ ਦੇ ਰੂਪ), ਚੰਦਰ-ਸੂਰਜੀ ਇਸਲਾਮੀ ਕੈਲੰਡਰ ਅਤੇ ਚੰਦਰ-ਸੂਰਜੀ ਇਬਰਾਨੀ ਕੈਲੰਡਰ ਜਾਣੇ-ਪਛਾਣੇ ਉਦਾਹਰਣਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਹਨ। ਈਰਾਨੀ ਕੈਲੰਡਰ ਮਾਰਚ ਸਮਰੂਪ 'ਤੇ ਸਾਲ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕਰਦਾ ਹੈ; ਇਥੋਪੀਆਈ ਕੈਲੰਡਰ (ਗ੍ਰੇਗੋਰੀਅਨ) ਸਤੰਬਰ ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਰੂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲੇ ਦਿਨਾਂ ਦੀ ਮੇਲ ਖਾਂਦੀ ਕਿਸਮ ਦੇ ਨਾਲ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਰਵਾਇਤੀ ਕੈਲੰਡਰ ਹਨ। ਸੰਬੰਧਿਤ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਦਿਨਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਹੋਰ ਰਵਾਇਤੀ ਕੈਲੰਡਰ ਹਨ: ਇਹ ਹੇਠਾਂ ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਹਨ।

ਪੱਛਮੀ ਯੂਰਪ ਵਿੱਚ ਮੱਧ ਯੁੱਗ ਦੌਰਾਨ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਜੂਲੀਅਨ ਕੈਲੰਡਰ ਅਜੇ ਵੀ ਵਰਤੋਂ ਵਿੱਚ ਸੀ, ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਨੇ ਨਵੇਂ ਸਾਲ ਦੇ ਦਿਨ ਨੂੰ, ਸਥਾਨ ਦੇ ਅਧਾਰ ਤੇ, ਕਈ ਹੋਰ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਵਿੱਚ ਤਬਦੀਲ ਕਰ ਦਿੱਤਾ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ 1 ਮਾਰਚ, 25 ਮਾਰਚ, ਈਸਟਰ, 1 ਸਤੰਬਰ ਅਤੇ 25 ਦਸੰਬਰ ਸ਼ਾਮਲ ਸਨ। ਉਦੋਂ ਤੋਂ, ਪੱਛਮੀ ਸੰਸਾਰ ਅਤੇ ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸਿਵਲ ਕੈਲੰਡਰ ਨਵੇਂ ਸਾਲ ਦੇ ਦਿਨ ਲਈ ਇੱਕ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਮਿਤੀ, 1 ਜਨਵਰੀ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਨ ਲਈ ਬਦਲ ਗਏ ਹਨ - ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਅਜਿਹਾ ਉਦੋਂ ਕਰਦੇ ਹਨ ਜਦੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਗ੍ਰੇਗੋਰੀਅਨ ਕੈਲੰਡਰ ਨੂੰ ਅਪਣਾਇਆ।

ਕਿਸਮ ਅਨੁਸਾਰ

[ਸੋਧੋ]

ਵਰਤੇ ਗਏ ਕੈਲੰਡਰ ਦੇ ਆਧਾਰ 'ਤੇ ਨਵੇਂ ਸਾਲ ਅਕਸਰ ਚੰਦਰਮਾ ਜਾਂ ਚੰਦਰ-ਸੂਰਜੀ ਨਵੇਂ ਸਾਲ ਜਾਂ ਸੂਰਜੀ ਨਵੇਂ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼੍ਰੇਣੀਬੱਧ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।

ਰੂਪ

[ਸੋਧੋ]
  • ਇਸਲਾਮੀ ਨਵਾਂ ਸਾਲ ਮੁਹੱਰਮ ਨੂੰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਕਿਉਂਕਿ ਇਸਲਾਮੀ ਕੈਲੰਡਰ 12 ਚੰਦਰ ਮਹੀਨਿਆਂ 'ਤੇ ਅਧਾਰਤ ਹੈ ਜੋ ਲਗਭਗ 354 ਦਿਨ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਇਸ ਦਾ ਨਵਾਂ ਸਾਲ ਗ੍ਰੈਗੋਰੀਅਨ ਕੈਲੰਡਰ ਦੇ ਸੰਬੰਧ ਵਿੱਚ ਹਰ ਸਾਲ ਲਗਭਗ ਗਿਆਰਾਂ ਦਿਨ ਪਹਿਲਾਂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਦੋ ਇਸਲਾਮੀ ਨਵੇਂ ਸਾਲ ਗ੍ਰੈਗੋਰੀਅਨ ਸਾਲ 2008 ਵਿੱਚ ਆਉਂਦੇ ਹਨ।
  • ਸਤੂ ਸੂਰੋ, ਇੱਕ ਜਾਵਾਨੀ ਨਵਾਂ ਸਾਲ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਸੂਰੋ ਮਹੀਨੇ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਦਿਨ ਆਉਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਮੁਹੱਰਮ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਇਸਲਾਮੀ ਮਹੀਨੇ ਨਾਲ ਮੇਲ ਖਾਂਦਾ ਹੈ। ਇੰਡੋਨੇਸ਼ੀਆ ਦੇ ਜਾਵਾ ਵਿੱਚ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਜਾਵਾਨੀ ਲੋਕ ਇਸ ਨੂੰ ਘਰ ਰਹਿ ਕੇ ਅਤੇ ਘਰੋਂ ਬਾਹਰ ਨਿਕਲਣ ਤੋਂ ਪਰਹੇਜ਼ ਕਰਕੇ ਮਨਾਉਂਦੇ ਹਨ।
  • "ਸਾਲ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ" (ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਮਿਸਰੀ: Wp(t) Rnpt; ਅਰਬੀ: افتخار العام Aiftitah al-Eam), ਜਿਸ ਨੂੰ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਵੇਪ ਰੇਨਪੇਟ ਵਜੋਂ ਲਿਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਮਿਸਰੀ ਨਵਾਂ ਸਾਲ ਸੀ। ਇਹ ਮੂਲ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਨੀਲ ਦਰਿਆ ਦੇ ਪਿਛਲੇ ਸਾਲਾਨਾ ਹੜ੍ਹ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਪੜਾਵਾਂ ਦੌਰਾਨ ਸੀਰੀਅਸ ਦੇ ਰਾਤ ਦੇ ਅਸਮਾਨ ਵਿੱਚ ਵਾਪਸੀ (19 ਜੁਲਾਈ ਪ੍ਰੋਲੇਪਟਿਕ ਜੂਲੀਅਨ ਕੈਲੰਡਰ)[2] 'ਤੇ ਹੋਣ ਲਈ ਸੈੱਟ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਮਿਸਰੀ ਕੈਲੰਡਰ ਵਿੱਚ ਲੀਪ ਸਾਲਾਂ ਦੀ ਘਾਟ, ਜਦੋਂ ਤੱਕ ਰੋਮਨ ਸਮਰਾਟ ਔਗਸਟਸ ਦੁਆਰਾ ਇਸ ਦੇ ਸੁਧਾਰ ਨਹੀਂ ਕੀਤੇ ਗਏ, ਦਾ ਮਤਲਬ ਸੀ ਕਿ ਇਹ ਜਸ਼ਨ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਪੂਰੇ ਸੂਰਜੀ ਸਾਲ ਵਿੱਚ ਦੋ ਜਾਂ ਤਿੰਨ 1460-ਸਾਲ ਦੇ ਸੋਥਿਕ ਚੱਕਰਾਂ ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਚੱਕਰ ਲਗਾਉਂਦਾ ਰਿਹਾ।

1 ਜਨਵਰੀ ਨੂੰ ਅਪਣਾਉਣਾ

[ਸੋਧੋ]

1 ਜਨਵਰੀ ਨੂੰ ਦੁਬਾਰਾ ਸਿਵਲ ਸਾਲ ਦੀ ਸਰਵ ਵਿਆਪਕ ਜਾਂ ਮਿਆਰੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਬਣਨ ਵਿੱਚ ਕਾਫ਼ੀ ਸਮਾਂ ਲੱਗਿਆ। 1 ਜਨਵਰੀ ਨੂੰ ਨਵੇਂ ਸਾਲ ਵਜੋਂ ਅਪਣਾਉਣ ਦੇ ਸਾਲ ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਹਨ:

ਦੇਸ਼ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਸਾਲ
ਪਵਿੱਤਰ ਰੋਮਨ ਸਾਮਰਾਜ (~ਜਰਮਨੀ)[3] 1544
ਸਪੇਨ, ਪੁਰਤਗਾਲ, ਪੋਲੈਂਡ[3] 1556
ਪਰੁਸ਼ਿਆ,[3] ਡੈਨਮਾਰਕ,[4] and ਸਵੀਡਨ[3] 1559
ਫ੍ਰਾਂਸ (ਰੂਸਿਲਨ ਦਾ ਫ਼ਰਮਾਨ) 1564
ਦੱਖਣੀ ਨੀਦਰਲੈਂਡਸ[5] 1576
ਲੋਰੇਨ[ਹਵਾਲਾ ਲੋੜੀਂਦਾ] 1579
ਦਡੱਚ ਰਿਪਬਲਿਕ[3] 1583
ਸਕਾਟਲੈਂਡ[6][3] 1600
ਰੂਸ[7] 1700[lower-alpha 1]
Tuscany[3] 1721
ਇੰਗਲੈਂਡ ਅਤੇ ਵੇਲਜ਼, ਆਇਰਲੈਂਡ and
ਬਰਤਾਨਵੀ ਰਾਜ[3][lower-alpha 2]
1752
ਜਪਾਨ[9] 1873
ਚੀਨ[10] 1912
ਗ੍ਰੀਸ[11] 1923
ਤੁਰਕੀ[12] 1926
ਥਾਈਲੈਂਡ[ਹਵਾਲਾ ਲੋੜੀਂਦਾ] 1941

1 ਮਾਰਚ 1797 ਵਿੱਚ ਵੈਨਿਸ ਦੇ ਵਿਨਾਸ਼ ਤੱਕ ਵੈਨਿਸ ਗਣਰਾਜ ਵਿੱਚ ਸੰਖਿਆ ਸਾਲ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਦਿਨ ਸੀ,[13] ਅਤੇ ਰੂਸ ਵਿੱਚ 988 ਤੋਂ 1492 ਤੱਕ (ਬਾਈਜ਼ੈਂਟਾਈਨ ਕੈਲੰਡਰ ਵਿੱਚ ਐਨੋ ਮੁੰਡੀ 7000) 1 ਮਾਰਚ ਸਾਲ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਦਿਨ ਸੀ।[13] ਰੂਸ ਵਿੱਚ 1 ਸਤੰਬਰ 1492 (ਏ.ਐਮ. 7000) ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਐਨੋ ਡੋਮੀਨੀ ਸੰਕੇਤ ਅਤੇ 1 ਜਨਵਰੀ ਨੂੰ ਨਵੇਂ ਸਾਲ ਦੇ ਦਿਨ ਵਜੋਂ ਅਪਣਾਏ ਜਾਣ ਤੱਕ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਰਿਹਾ, 1700 ਤੋਂ, ਜ਼ਾਰ ਪੀਟਰ ਪਹਿਲੇ ਦੇ ਦਸੰਬਰ 1699 ਦੇ ਫ਼ਰਮਾਨਾਂ (1735, 1736) ਤੱਕ।[14][8]

ਹਵਾਲੇ

[ਸੋਧੋ]
  1. Anthony Aveni, "Happy New Year! But Why Now?" in The Book of the Year: A Brief History of Our Seasonal Holidays (Oxford: Oxford University Press, 2003), 11–28.
  2. Tetley, M. Christine (2014), The Reconstructed Chronology of the Egyptian Kings, Vol. I, p. 42, archived from the original on 2017-02-11, retrieved 2017-02-09
  3. 3.0 3.1 3.2 3.3 3.4 3.5 3.6 3.7 Mike Spathaky Old Style and New Style Dates and the change to the Gregorian Calendar: A summary for genealogists Archived 2014-10-11 at the Wayback Machine.
  4. Denmark named 1 January as the New Year in the early 14th century according to R.W. Bauer (Calender for Aarene fra 601 til 2200, 1868/1993 ISBN 87-7423-083-2) although the number of the year did not begin on 1 January until 1559.
  5. Per decree of 16 June 1575. Hermann Grotefend, "Osteranfang Archived 2016-07-13 at the Wayback Machine." (Easter beginning), Zeitrechnung de Deutschen Mittelalters und der Neuzeit Archived 2016-06-28 at the Wayback Machine. (Chronology of the German Middle Ages and modern times) (1891–1898)
  6. Bond 1875, See footnote on pages xvii–xviii: original text of the Scottish decree.
  7. Oudard, Georges (1929) [1929]. Peter the Great. Translated by Atkinson, Frederick. New York: Payson and Clarke. p. 197. LCCN 29-027809. OL 7431283W.
  8. 8.0 8.1 "Ukase No. 1736". Полное собрание законов Российской империи. Том III [Complete Collection of Laws of the Russian Empire. Volume III.]. 20 December 1699. p. 683. Archived from the original on 26 June 2023. Retrieved 26 June 2023.
  9. The Book in Japan: A Cultural History from the Beginnings to the Nineteenth Century. University of Hawaii Press. 2000. ISBN 9780824823375. Archived from the original on 18 October 2023. Retrieved 19 March 2023. Late in 1872 Japan adopted the Gregorian calendar and 1872.12.3 became 1 January 1873
  10. Xu, Guoqi (2005). China and the Great War: China's Pursuit of a New National Identity and Internationalization. Cambridge University Press. p. 34. ISBN 9780521842129. Archived from the original on October 18, 2023. Retrieved March 19, 2023. Indeed the adoption of the Gregorian calendar was the very first law passed by the new Republic of China. On December 31, 1911, the national senate passed a resolution to adopt the solar calendar immediately, regarding the next day as the first day of the first month of the first year of the Republic of China.
  11. Cassimatis, Louis P. (1988). American Influence in Greece, 1917-1929. Kent State University Press. ISBN 9780873383578. Archived from the original on 2023-10-18. Retrieved 2023-03-19.
  12. Davison, Andrew (1998). Secularism and Revivalism in Turkey: A Hermeneutic Reconsideration. Yale University Press. p. 150. ISBN 9780300069365. Archived from the original on 2023-10-18. Retrieved 2023-03-19.
  13. 13.0 13.1 "Beginning - New Year". fcp.vse.cz. Archived from the original on 2020-08-04. Retrieved 2020-05-24.
  14. "Ukase No. 1735". Полное собрание законов Российской империи. Том III [Complete Collection of Laws of the Russian Empire. Volume III.]. 10 December 1699. p. 682. Archived from the original on 27 June 2023. Retrieved 27 June 2023.


ਹਵਾਲੇ ਵਿੱਚ ਗ਼ਲਤੀ:<ref> tags exist for a group named "lower-alpha", but no corresponding <references group="lower-alpha"/> tag was found