ਸਮੱਗਰੀ 'ਤੇ ਜਾਓ

ਨਿਕਾਹ ਹਲਾਲਾ

ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ, ਇੱਕ ਆਜ਼ਾਦ ਵਿਸ਼ਵਕੋਸ਼ ਤੋਂ

ਨਿਕਾਹ ਹਲਾਲਾ ਜਾਂ ਹਲਾਲਾ (ਉਰਦੂ: حلالہ) ਦੀ ਇੱਕ ਕਿਸਮ ਦਾ ਮੁਸਲਿਮ ਵਿਆਹ ਹੈ। ਨਿਕਾਹ ਦਾ ਮਤਲਬ ਹੈ ਵਿਆਹ ਅਤੇ ਹਲਾਲਾ ਦਾ ਮਤਲਬ ਹੈ ਕਿਸੇ ਚੀਜ਼ ਨੂੰ ਸ਼ਰਾ ਜ਼ਾਇਜ਼ ਬਣਾ ਲੈਣਾ। ਹਲਾਲ ਬਣਾ ਲੈਣਾ। ਹਲਾਲ ਬਣਾਉਣ ਦੇ ਲਈ ਨਿਕਾਹ ਕਰਨਾ, ਜਦੋਂ ਕੋਈ ਔਰਤ ਤਿੰਨ ਤਲਾਕ ਦੇ ਬਾਅਦ ਦੂਜੀ ਜਗ੍ਹਾ ਨਿਕਾਹ ਕਰੇ ਅਤੇ ਫਿਰ ਉਹ ਸ਼ਖਸ ਕਾਮ ਸੰਬੰਧ ਕਾਇਮ ਕਰਕੇ ਵਿਆਹ ਮੁਕੰਮਲ ਕਰਨ ਦੇ ਬਾਅਦ ਆਪਣੀ ਮਰਜ਼ੀ ਨਾਲ ਉਸ ਨੂੰ ਤਲਾਕ ਦੇ ਦੇਵੇ ਤਾਂ ਇਬਾਦਤ ਗੁਜ਼ਾਰਨ ਦੇ ਬਾਅਦ ਪਹਿਲੇ ਖ਼ਾਵੰਦ ਨਾਲ ਦੁਬਾਰਾ ਨਿਕਾਹ ਕਰਨਾ ਜਾਇਜ਼ ਹੋਵੇਗਾ।[1] ਇਸਲਾਮੀ ਪੈਗੰਬਰ ਮੁਹੰਮਦ ਦੀ ਹਦੀਸ ਅਨੁਸਾਰ ਵਿਆਹ ਦਾ ਇਹ ਰੂਪ ਹਰਾਮ (ਵਰਜਿਤ) ਹੈ।[2][3][4] ਨਿਕਾਹ ਹਲਾਲਾ ਮੁਸਲਮਾਨਾਂ ਦੀ ਇੱਕ ਛੋਟੀ ਜਿਹੀ ਘੱਟ ਗਿਣਤੀ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਜੋ ਤਿੰਨ ਤਲਾਕ ਨੂੰ ਮਾਨਤਾ ਦਿੰਦੇ ਹਨ।[5][6]

ਇਸਲਾਮੀ ਕਾਨੂੰਨ

[ਸੋਧੋ]

ਕਲਾਸੀਕਲ ਇਸਲਾਮੀ ਕਾਨੂੰਨ ਵਿੱਚ, ਇੱਕ ਪਤੀ ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਨੂੰ ਸਿਰਫ਼ ਇਹ ਐਲਾਨ ਕਰਕੇ ਤਲਾਕ ਦੇ ਸਕਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਉਸ ਨੂੰ (ਤਲਾਕ) ਸਵੀਕਾਰ ਕਰਨ ਤੋਂ ਇਨਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹੈ।[7] ਤਲਾਕ ਦਾ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਐਲਾਨ ਇੱਕ ਰੱਦ ਕਰਨ ਯੋਗ ਖੰਡਨ (ਤਲਕ ਰਜਾ) ਹੈ ਜੋ ਵਿਆਹ ਨੂੰ ਖ਼ਤਮ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ। ਪਤੀ ਉਡੀਕ ਦੀ ਮਿਆਦ ('ਇੱਦਾਹ) ਦੌਰਾਨ ਕਿਸੇ ਵੀ ਸਮੇਂ ਤਲਾਕ ਨੂੰ ਰੱਦ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ ਜੋ ਤਿੰਨ ਪੂਰੇ ਮਾਹਵਾਰੀ ਚੱਕਰਾਂ ਤੱਕ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ। ਜਿਨਸੀ ਸੰਬੰਧਾਂ ਦੀ ਮੁੜ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਆਪਣੇ ਆਪ ਹੀ ਖੰਡਨ ਨੂੰ ਵਾਪਸ ਲੈ ਲੈਂਦੀ ਹੈ। ਉਡੀਕ ਦੀ ਮਿਆਦ ਖਤਮ ਹੋਣ 'ਤੇ ਤਲਾਕ ਅੰਤਿਮ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਨੂੰ "ਛੋਟਾ" ਤਲਾਕ (ਅਲ-ਬੈਨੁਨਾ ਅਲ-ਸੁਗ਼ਰਾ) ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਜੋੜਾ ਦੁਬਾਰਾ ਵਿਆਹ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਪਤੀ ਤੀਜੀ ਵਾਰ ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਨੂੰ ਰੱਦ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਇਹ ਇੱਕ "ਵੱਡਾ" ਤਲਾਕ (ਅਲ-ਬੈਨੁਨਾ ਅਲ-ਕੁਬਰਾ) ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਜੋੜਾ ਪਤਨੀ ਦੁਆਰਾ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਆਦਮੀ ਨਾਲ ਕੀਤੇ ਗਏ ਵਿਆਹ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਦੁਬਾਰਾ ਵਿਆਹ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦਾ।[8] [9] ਇਸ ਨੂੰ ਤਹਿਲਿਲ ਵਿਆਹ ਜਾਂ ਨਿਕਾਹ ਹਲਾਲਾ ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਤੀਜੇ ਐਲਾਨ ਨੂੰ ਅਟੱਲ ਬਣਾਉਣਾ ਜਲਦਬਾਜ਼ੀ ਵਿੱਚ ਖੰਡਨ ਕਰਨ ਤੋਂ ਰੋਕਣ ਵਾਲਾ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ।[10]

ਅਜਿਹੀਆਂ ਹਦੀਸਾਂ ਹਨ ਜੋ ਦਰਸਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ ਕਿ ਤਲਾਕ ਦੇ ਇਰਾਦੇ ਨਾਲ ਤਹਿਲੀਲ ਵਿਆਹ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋਣਾ ਤਾਂ ਜੋ ਅਸਲ ਜੀਵਨ ਸਾਥੀ ਦੁਬਾਰਾ ਵਿਆਹ ਕਰ ਸਕਣ, ਇਸਲਾਮ ਵਿੱਚ ਵਰਜਿਤ (ਹਰਾਮ) ਹੈ। ਅਬੂ ਦਾਊਦ ਅਤੇ ਇਬਨ ਮਾਜਾਹ ਵਿੱਚ ਹਦੀਸ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਹੈ ਕਿ ਪਹਿਲੇ ਪਤੀ (ਮੁਹੱਲਿਲ) ਅਤੇ ਅਸਥਾਈ ਪਤੀ (ਮੁਹੱਲਿਲ ਲਹੂ) ਦੋਵਾਂ ਨੂੰ ਰੱਬ ਦੁਆਰਾ ਸਰਾਪਿਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਅਤੇ ਇਬਨ ਮਾਜਾਹ ਅਸਥਾਈ ਪਤੀ ਨੂੰ "ਇੱਕ ਉਧਾਰ ਲਿਆ ਹੋਇਆ ਬੱਕਰਾ" ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਅਲ-ਹਕੀਮ ਨਿਸ਼ਾਪੁਰੀ ਅੱਗੇ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਵਿਆਹ ਸੱਚੇ ਇਰਾਦਿਆਂ 'ਤੇ ਅਧਾਰਤ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਮੁਹੰਮਦ ਦੇ ਸਮੇਂ, ਤਹਿਲੀਲ ਜੀਵਨ ਸਾਥੀਆਂ ਨੂੰ ਵਿਭਚਾਰੀ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ।[11]

ਯੂਕੇ

[ਸੋਧੋ]

ਬੀਬੀਸੀ ਦੀ ਇੱਕ ਰਿਪੋਰਟ ਵਿੱਚ ਪਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਯੂਕੇ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਮੁਸਲਿਮ ਭਾਈਚਾਰਿਆਂ ਵਿੱਚ ਹਲਾਲਾ ਪ੍ਰਥਾ ਪ੍ਰਚਲਿਤ ਹੈ। ਇਸ ਰਿਪੋਰਟ ਵਿੱਚ ਕਈ ਅਜਿਹੇ ਮਾਮਲਿਆਂ ਦਾ ਖੁਲਾਸਾ ਹੋਇਆ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਸਥਾਨਕ ਧਾਰਮਿਕ ਸ਼ਖਸੀਅਤਾਂ ਦੁਆਰਾ ਔਰਤਾਂ ਦਾ ਸਮਾਜਿਕ ਅਤੇ ਜਿਨਸੀ ਸ਼ੋਸ਼ਣ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ।[5]

ਭਾਰਤ

[ਸੋਧੋ]

ਨਿਕਾਹ ਹਲਾਲਾ ਵਿਰੁੱਧ ਭਾਰਤ ਦੀ ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਮੁਸਲਿਮ ਔਰਤਾਂ ਅਤੇ ਅਧਿਕਾਰ ਸੰਗਠਨਾਂ ਦੁਆਰਾ ਪਟੀਸ਼ਨਾਂ ਦਾਇਰ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਹਨ।[12] ਭਾਰਤੀ ਮੁਸਲਿਮ ਮਹਿਲਾ ਅੰਦੋਲਨ (BMMA) ਇੱਕ ਅਜਿਹੀ ਪਟੀਸ਼ਨਰ ਹੈ। ਬੀਐਮਐਮਏ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਮੁਸਲਿਮ ਔਰਤਾਂ ਦਾ ਇੱਕ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਅੰਦੋਲਨ ਹੈ। ਮਾਰਚ 2018 ਵਿੱਚ, ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ ਨੇ ਨਿਕਾਹ ਹਲਾਲਾ ਅਤੇ ਬਹੁ-ਵਿਆਹ ਦੇ ਮੁੱਦੇ 'ਤੇ ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਨੂੰ ਨੋਟਿਸ ਜਾਰੀ ਕੀਤਾ। ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ ਵਿੱਚ ਨਿਕਾਹ ਹਲਾਲਾ ਦੀ ਪ੍ਰਥਾ ਨੂੰ ਅਪਰਾਧ ਬਣਾਉਣ ਦੇ ਹੱਕ ਵਿੱਚ ਆਪਣਾ ਸਟੈਂਡ ਸਪੱਸ਼ਟ ਕੀਤਾ।[13]

ਭਾਰਤ ਦੀ ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ 20 ਜੁਲਾਈ, 2018 ਤੋਂ ਮੁਸਲਿਮ ਭਾਈਚਾਰਿਆਂ ਵਿੱਚ ਨਿਕਾਹ ਹਲਾਲਾ ਅਤੇ ਬਹੁ-ਵਿਆਹ ਵਿਰੁੱਧ ਪਟੀਸ਼ਨ 'ਤੇ ਸੁਣਵਾਈ ਕਰੇਗੀ। 13 ਸਤੰਬਰ, 2018 ਨੂੰ, ਸ਼ਬਨਮ ਰਾਣੀ ਨਾਮ ਦੀ ਇੱਕ ਮੁਸਲਿਮ ਔਰਤ 'ਤੇ ਤੇਜ਼ਾਬ ਨਾਲ ਹਮਲਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਉਹ ਨਿਕਾਹ ਹਲਾਲਾ ਦੇ ਅਭਿਆਸ ਵਿਰੁੱਧ ਪਟੀਸ਼ਨਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਸੀ। ਇਸਲਾਮੀ ਕੱਟੜਪੰਥੀ ਮੁੱਖ ਸ਼ੱਕੀ ਸਨ। 18 ਸਤੰਬਰ, 2018 ਨੂੰ ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ ਨੇ ਸਰਕਾਰ ਨੂੰ ਪੀੜਤ ਨੂੰ ਲੋੜੀਂਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਨ ਲਈ ਕਿਹਾ।[14][15]

ਆਲ ਇੰਡੀਆ ਮੁਸਲਿਮ ਪਰਸਨਲ ਲਾਅ ਬੋਰਡ ਨਿਕਾਹ ਹਲਾਲਾ ਨੂੰ ਗੈਰ-ਕਾਨੂੰਨੀ ਠਹਿਰਾਉਣ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਹੈ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਇਹ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਸਦੀ ਵਰਤੋਂ ਨੂੰ ਨਿਰਾਸ਼ ਕੀਤਾ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਅਤੇ "ਦੁਰਲੱਭ ਤੋਂ ਦੁਰਲੱਭ ਸਥਿਤੀਆਂ" ਤੱਕ ਸੀਮਤ ਕੀਤਾ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।[16][17]

ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ ਦੇ ਵਕੀਲ ਅਤੇ ਭਾਜਪਾ ਨੇਤਾ, ਅਸ਼ਵਨੀ ਉਪਾਧਿਆਏ ਨੇ ਨਿਕਾਹ ਹਲਾਲਾ ਅਤੇ ਬਹੁ-ਵਿਆਹ ਨੂੰ ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਆਜ਼ਾਦੀ ਦੇ ਮੌਲਿਕ ਅਧਿਕਾਰ ਦੀ ਉਲੰਘਣਾ ਵਜੋਂ ਭਾਰਤ ਦੀ ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਰਿੱਟ ਪਟੀਸ਼ਨ ਦਾਇਰ ਕੀਤੀ।[18]

ਇਰਾਨ

[ਸੋਧੋ]

ਈਰਾਨ ਦੇ ਕੁਰਦਿਸ਼ ਸੁੰਨੀ ਭਾਈਚਾਰੇ ਵਿੱਚ ਨਿਕਾਹ ਹਲਾਲਾ ਅਤੇ ਤਿੰਨ ਤਲਾਕ ਪ੍ਰਥਾਵਾਂ ਪ੍ਰਚਲਿਤ ਹਨ। ਮਹਿਲਾ ਅਧਿਕਾਰ ਕਾਰਕੁਨਾਂ, ਵਕੀਲਾਂ ਅਤੇ ਮਨੁੱਖੀ ਅਧਿਕਾਰ ਕਾਰਕੁਨਾਂ ਵੱਲੋਂ ਇਸ ਦਾ ਵਿਰੋਧ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।[19]

ਪਾਪੁਲਰ ਕਲਚਰ

[ਸੋਧੋ]
  • ਨਿਕਾਹ ਹਲਾਲਾ, 1971 ਇਰਾਨੀ ਫ਼ਿਲਮ
  • ਨਿਕਾਹ, 1982 ਹਿੰਦੀ-ਭਾਸ਼ਾ ਦੀ ਭਾਰਤੀ ਫ਼ਿਲਮ
  • ਮਿਸਟਰ ਕਮ ਟੂਮੋਰੋ, 2015 ਹਿੰਦੀ-ਭਾਸ਼ਾ ਦੀ ਭਾਰਤੀ ਲਘੂ ਫ਼ਿਲਮ
  • ਹਥੇਲੀ, 2016 ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਉਰਦੂ-ਭਾਸ਼ਾ ਦੀ ਟੀਵੀ ਲੜੀ[20]
  • ਹਲਾਲ, 2017 ਮਰਾਠੀ-ਭਾਸ਼ਾ ਦੀ ਭਾਰਤੀ ਫ਼ਿਲਮ
  • ਰਾਮ ਕੀ ਜਨਮਭੂਮੀ, 2018 ਹਿੰਦੀ-ਭਾਸ਼ਾ ਦੀ ਭਾਰਤੀ ਫ਼ਿਲਮ

ਇਹ ਵੀ ਦੇਖੋ

[ਸੋਧੋ]

ਪੁਸਤਕ ਸੂਚੀ

[ਸੋਧੋ]

ਹਵਾਲੇ

[ਸੋਧੋ]
  1. "Nikah Halala: A Law That Demands A Woman To Sleep With Stranger To Remarry Her Divorced Husband". https://www.outlookindia.com/. Retrieved 2018-06-30. {{cite news}}: External link in |work= (help)External link in |work= (help)
  2. Abdul-Rahman, Muhammad Saed. Tafsir Ibn Kathir Part 2 of 30: Tafsir Ibn Kathir Part 2 of 30 (in ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ). Muhammad Saed Abdul-Rahman.
  3. "Sunan Abi Dawud 2076 - Marriage (Kitab Al-Nikah) - Sunnah.com - Sayings and Teachings of Prophet Muhammad (صلى الله عليه و سلم)". sunnah.com. Retrieved 2022-11-04.
  4. Ahmad, Yusuf Al-Hajj. The Book Of Nikkah: Encyclopaedia of Islamic Law (in ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ). Darussalam Publishers.
  5. 5.0 5.1 Ahmad, Athar (2017-04-05). "The women who sleep with a stranger to save their marriage". BBC News (in ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ (ਬਰਤਾਨਵੀ)). Retrieved 2018-06-30.
  6. "Nikah Halala: A Law That Demands A Woman To Sleep With Stranger To Remarry Her Divorced Husband". Outlook India. Retrieved 2018-06-30.
  7. Abed Awad; Hany Mawla (2013). "Divorce. Legal Foundations". The Oxford Encyclopedia of Islam and Women. Oxford: Oxford University Press. ISBN 978-0-19-976446-4. http://www.oxfordreference.com/view/10.1093/acref:oiso/9780199764464.001.0001/acref-9780199764464-e-0108. Retrieved 2017-02-03. 
  8. ਫਰਮਾ:Cite Quran
  9. Maaike Voorhoeve (2013). "Divorce. Modern Practice". The Oxford Encyclopedia of Islam and Women. Oxford: Oxford University Press. ISBN 978-0-19-976446-4. http://www.oxfordreference.com/view/10.1093/acref:oiso/9780199764464.001.0001/acref-9780199764464-e-0108. Retrieved 2017-02-03. 
  10. Wael B. Hallaq (2009). Sharī'a: Theory, Practice, Transformations. Cambridge University Press (Kindle edition). p. Loc. 7921–7950.
  11. Ali, Shaheen Sardar; Griffiths, Anne (April 15, 2016). From Transnational Relations to Transnational Laws: Northern European Laws at the Crossroads. Routledege. p. 130. ISBN 978-1-315-58358-7. Retrieved 10 November 2019.
  12. "Petition filed in SC seeking abolition of Nikah-Halala". Business Standard. Retrieved 2018-07-23.
  13. "Centre to oppose nikah halala in Supreme Court - Times of India". The Times of India. Retrieved 2018-06-30.
  14. "Supreme Court To Begin Nikah Halala and Polygamy Hearing From July 20". 12 July 2018.
  15. Bansal, Aanchal. "Before SC hearing, Modi govt builds case against Nikah Halala, polygamy". The Economic Times.
  16. "AIMPLB against outlawing of 'nikah halala', but wants it to be discouraged". The Times of India. 17 July 2018.
  17. "Declaring Triple Talaq Illegal Would be Like Rewriting Quran: Personal Law Board". Archived from the original on 2021-04-26. Retrieved 2026-01-06.
  18. "Writ Petition Summary (Ashwini Kumar Upadhyay)". Supreme Court Observer (in ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ (ਅਮਰੀਕੀ)). Retrieved 2022-02-28.
  19. Alikarami, Leila. "Instant verbal divorce rips families apart in Iran's Kurdish region". Al-Monitor.
  20. Warraich, Faizan Ali (27 September 2016). "Hatheli, based on Halala, on air from today". The Nation.