ਸਮੱਗਰੀ 'ਤੇ ਜਾਓ

ਪਸ਼ਤਾਨਾ ਦੁਰਾਨੀ

ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ, ਇੱਕ ਅਜ਼ਾਦ ਗਿਆਨਕੋਸ਼ ਤੋਂ

ਪਸ਼ਤਾਨਾ ਦੁਰਾਨੀ (ਜਨਮ 1997) ਇੱਕ ਅਫਗਾਨ ਮਨੁੱਖੀ ਅਧਿਕਾਰ ਕਾਰਕੁਨ ਹੈ ਜੋ ਲਡ਼ਕੀਆਂ ਅਤੇ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਸਿੱਖਿਆ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ 'ਤੇ ਕੇਂਦ੍ਰਿਤ ਹੈ।[1][2]

ਮੁੱਢਲਾ ਜੀਵਨ[ਸੋਧੋ]

ਦੁਰਾਨੀ ਦਾ ਪਰਿਵਾਰ 1990 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਦੇ ਅਖੀਰ ਵਿੱਚ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਘਰੇਲੂ ਯੁੱਧ ਅਤੇ ਤਾਲਿਬਾਨ ਦੀ ਮੌਜੂਦਗੀ ਕਾਰਨ ਅਫਗਾਨਿਸਤਾਨ ਤੋਂ ਭੱਜ ਗਿਆ ਸੀ। ਦੁਰਾਨੀ ਦਾ ਜਨਮ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਕਵੇਟਾ ਨੇਡ਼ੇ ਇੱਕ ਸ਼ਰਨਾਰਥੀ ਕੈਂਪ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ।[3] ਉਸ ਦਾ ਪਰਿਵਾਰ ਸਿੱਖਿਆ ਨੂੰ ਮਹੱਤਵ ਦਿੰਦਾ ਸੀ-ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਸੀ "ਤੁਸੀਂ ਭੁੱਖੇ ਰਹਿ ਸਕਦੇ ਹੋ, ਪਰ ਸਿੱਖਣ ਦੇ ਇੱਕ ਦਿਨ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਨਹੀਂ"।[4] ਆਪਣੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਸ਼ਰਨਾਰਥੀ ਕੈਂਪ ਵਿੱਚ, ਉਸ ਦੇ ਮਾਪਿਆਂ ਨੇ 2001 ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਘਰ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਲਡ਼ਕੀਆਂ ਦਾ ਸਕੂਲ ਚਲਾਇਆ, ਅਤੇ ਉਸ ਦੀਆਂ ਆਂਟਾਂ ਨੇ ਆਪਣੀਆਂ ਬੇਟੀਆਂ ਨੂੰ ਪਡ਼੍ਹਾਉਣ ਲਈ ਅਣਚਾਹੇ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਨੂੰ ਰਾਜ਼ੀ ਕਰ ਲਿਆ। ਦੁਰਾਨੀ 2013 ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਪਰਿਵਾਰ ਨਾਲ ਕੰਧਾਰ, ਅਫ਼ਗ਼ਾਨਿਸਤਾਨ ਵਾਪਸ ਚਲੀ ਗਈ।[4]

ਐਕਟਿਵਵਾਦ[ਸੋਧੋ]

ਦੁਰਾਨੀ ਨੇ 2018 ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹੋ ਅਫਗਾਨਿਸਤਾਨ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ, ਜੋ ਇੱਕ ਗੈਰ ਸਰਕਾਰੀ ਸੰਗਠਨ ਹੈ ਜੋ ਅਫਗਾਨ ਬੱਚਿਆਂ ਅਤੇ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਸਿੱਖਿਆ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਨ 'ਤੇ ਕੇਂਦ੍ਰਤ ਹੈ। 2021 ਵਿੱਚ ਤਾਲਿਬਾਨ ਦੇ ਦੇਸ਼ ਉੱਤੇ ਕਬਜ਼ਾ ਕਰਨ ਵੇਲੇ, ਸੰਗਠਨ ਦੱਖਣੀ ਅਫਗਾਨਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ 18 ਡਿਜੀਟਲ ਸਕੂਲ ਚਲਾ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਅਗਸਤ 2021 ਵਿੱਚ ਅਫ਼ਗ਼ਾਨਿਸਤਾਨ ਉੱਤੇ ਤਾਲਿਬਾਨ ਦੇ ਕਬਜ਼ੇ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਦੁਰਾਨੀ ਲੁਕ ਗਿਆ। ਪੜ੍ਹੋ ਅਫਗਾਨਿਸਤਾਨ ਨੇ ਕਬਜ਼ਾ ਕਰਨ ਦੇ ਇੱਕ ਮਹੀਨੇ ਦੇ ਅੰਦਰ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਗੁਪਤ ਰੂਪ ਵਿੱਚ, ਕਾਰਜ ਦੁਬਾਰਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੇ।

2021 ਵਿੱਚ ਦੁਰਾਨੀ ਨੂੰ ਬੀ. ਬੀ. ਸੀ. ਦੀਆਂ 100 ਔਰਤਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਵਜੋਂ ਨਾਮਜ਼ਦ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। 2022 ਵਿੱਚ, ਉਹ ਇੱਕ ਨੌਜਵਾਨ ਕਾਰਕੁਨ ਸੰਮੇਲਨ ਜੇਤੂ ਸੀ।[5] ਦੁਰਾਨੀ ਨੂੰ ਉਸ ਦੇ ਕੰਮ ਲਈ 2023 ਵਿੱਚ ਗਲੋਬਲ ਸਿਟੀਜ਼ਨ ਪੁਰਸਕਾਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਸ ਨੂੰ ਮਲਾਲਾ ਫੰਡ ਦੁਆਰਾ ਗਲੋਬਲ ਐਜੂਕੇਸ਼ਨ ਚੈਂਪੀਅਨ ਵੀ ਨਾਮਜ਼ਦ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।[6]

ਦੁਰਾਨੀ ਨੇ ਸਾਲ 2022 ਵਿੱਚ 'ਲਾਸਟ ਟੂ ਈਟ, ਲਾਸਟ ਟੂ ਲਰਨ' ਸਿਰਲੇਖ ਹੇਠ ਇੱਕ ਯਾਦਾਂ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤੀਆਂ।[7]

ਨਿੱਜੀ ਜੀਵਨ[ਸੋਧੋ]

ਦੁਰਾਨੀ ਦੇ ਪਿਤਾ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ ਜਦੋਂ ਉਹ 21 ਸਾਲਾਂ ਦੀ ਸੀ, ਜਿਸ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਪਰਿਵਾਰ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧਕ ਬਣਨ ਲਈ ਮਜਬੂਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।

ਦੁਰਾਨੀ ਨੇ ਤਾਲਿਬਾਨ ਦੇ ਕਬਜ਼ੇ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਅਕਤੂਬਰ 2021 ਵਿੱਚ ਅਫਗਾਨਿਸਤਾਨ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ ਸੀ।[8] ਉਸ ਸਮੇਂ, ਉਹ ਅਫ਼ਗ਼ਾਨਿਸਤਾਨ ਦੀ ਅਮਰੀਕੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਰਾਜਨੀਤੀ ਵਿਗਿਆਨ ਦੀ ਪਡ਼੍ਹਾਈ ਕਰ ਰਹੀ ਸੀ। ਉਹ ਨਵੰਬਰ 2021 ਤੋਂ ਵੈਲੇਸਲੀ ਕਾਲਜ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵਿਜ਼ਿਟਿੰਗ ਫੈਲੋ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਮਨੁੱਖਤਾਵਾਦੀ ਸਹਾਇਤਾ ਦੀ ਵੰਡ ਵਿੱਚ ਸੁਧਾਰ ਅਤੇ ਵਿੱਤੀ ਭ੍ਰਿਸ਼ਟਾਚਾਰ ਨੂੰ ਘਟਾਉਣ ਦੇ ਤਰੀਕੇ ਦਾ ਅਧਿਐਨ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ।

ਹਵਾਲੇ[ਸੋਧੋ]

  1. Idaszak, Josh (Spring 2022). "In Exile, but Undaunted". Wellesley Magazine. Retrieved 2023-09-20.
  2. "Pashtana's Diary". LEARN (in ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ (ਅਮਰੀਕੀ)). Retrieved 2023-09-20.
  3. "My Organization Empowers Girls Through Education — By Running Underground Schools in Afghanistan". Global Citizen (in ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ). 2023-02-07. Retrieved 2023-09-20.
  4. 4.0 4.1 Kumar, Ruchi (2023-03-09). "The Afghan woman running covert schools under the Taliban's nose". The National (in ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ). Retrieved 2023-09-20.
  5. "2022 Summit". Young Activists Summit (in ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ (ਅਮਰੀਕੀ)). 2022-09-12. Retrieved 2023-09-20.
  6. "This Afghan Activist Is Fighting for Girls' Education Despite Living in Exile". Global Citizen (in ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ). 2023-06-07. Retrieved 2023-09-20.
  7. "LAST TO EAT, LAST TO LEARN". Kirkus Reviews (in ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ). March 3, 2023. Retrieved September 20, 2023.
  8. Abé, Nicola (2022-03-28). "Afghanistan und Bildung: »Es ist unwürdig, dass diese Mädchen weinen müssen, damit die Welt hinsieht«". Der Spiegel (in ਜਰਮਨ). ISSN 2195-1349. Retrieved 2023-09-20.