ਬਦਰ-ਉਨ-ਨਿੱਸਾ

ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ, ਇੱਕ ਅਜ਼ਾਦ ਗਿਆਨਕੋਸ਼ ਤੋਂ
Jump to navigation Jump to search
ਬਦਰ-ਉਨ-ਨਿੱਸਾ ਬੇਗ਼ਮ
ਜਨਮ27 ਨਵੰਬਰ, 1647
ਮੌਤ9 ਅਪ੍ਰੈਲ, 1670 (ਉਮਰ 22)
ਲਾਹੌਰ, ਪੰਜਾਬ, ਮੁਗ਼ਲ ਸਾਮਰਾਜ, ਹੁਣ ਪੰਜਾਬ, ਪਾਕਿਸਤਾਨ
ਪੇਸ਼ਾਮੁਗ਼ਲ ਰਾਜਕੁਮਾਰੀ

ਸ਼ਹਿਜ਼ਾਦੀ ਬਦਰ-ਉਨ-ਨਿੱਸਾ ਬੇਗ਼ਮ ਸਾਹਿਬਾ (27 ਅਕਤੂਬਰ, 1647 – 9 ਅਪ੍ਰੈਲ, 1670[1]) ਮੁਗਲ ਸਮਰਾਟ ਔਰੰਗਜੇਬ ਅਤੇ ਨਵਾਬ ਬਾਈ ਦੀ ਧੀ ਹਨ। ਉਹ ਭਵਿੱਖ ਦੀ ਮੁਗਲ ਸਮਰਾਟ ਮੁਜ੍ਜ਼ਮ ਬਹਾਦਰ ਸ਼ਾਹ I ਦੀ ਭੈਣ ਸਨ. ਉਸ ਦੀ ਮੌਤ 1670 ਵਿੱਚ ਲਾਹੌਰ ਵਿੱਚ ਹੋਈ।[2]

ਜ਼ਿੰਦਗੀ[ਸੋਧੋ]

ਬਦਰ-ਉਨ-ਨੀਸਾ ਬੇਗਮ ਦਾ ਜਨਮ 17 ਨਵੰਬਰ 1647 ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਦਾਦਾ ਸਮਰਾਟ ਸ਼ਾਹਜਹਾਂ ਦੇ ਰਾਜ ਸਮੇਂ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸ ਦੀ ਮਾਂ ਨਵਾਬ ਬਾਈ ਸੀ, ਕਸ਼ਮੀਰ ਦੀ ਰਾਜਕੁਮਾਰੀ ਜੰਮੂ-ਕਸ਼ਮੀਰ ਦੇ ਜਰਲ ਰਾਜਪੂਤ ਟਰਾਇਬ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧ ਰੱਖਦੀ ਸੀ। ਉਹ ਜੋੜੇ ਦੀ ਤੀਜੀ ਅਤੇ ਆਖਰੀ ਬੱਚੀ ਸੀ। ਉਸ ਦੇ ਵੱਡੇ ਭੈਣ-ਭਰਾ ਪ੍ਰਿੰਸ ਮੁਹੰਮਦ ਸੁਲਤਾਨ ਅਤੇ ਪ੍ਰਿੰਸ ਮੁਹੰਮਦ ਮੁਆਜ਼ਮ (ਭਵਿੱਖ ਸਮਰਾਟ ਬਹਾਦੁਰ ਸ਼ਾਹ ਪਹਿਲਾ) ਸਨ। 1659 ਵਿੱਚ ਔਰੰਗਜ਼ੇਬ ਦੇ ਦੂਜੇ ਤਾਜਪੋਸ਼ੀ ਦੇ ਸਮੇਂ, ਉਸ ਨੇ ਬਦਰ-ਅਨ-ਨਿਸਾ ਨੂੰ 160,000 ਰੁਪੇਸ ਨਾਲ ਇਨਾਮ ਦਿੱਤਾ।[2]

ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਆਪਣੀਆਂ ਭੈਣਾਂ ਨਾਲੋਂ ਵਧੇਰੇ ਪੜ੍ਹੀ-ਲਿਖੀ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਕੁਰਾਨ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕੀਤਾ, ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਦੇ ਕਹਿਣ 'ਤੇ ਵਿਸ਼ਵਾਸ਼ ਉੱਤੇ ਕਿਤਾਬਾਂ ਪੜ੍ਹੀਆਂ। ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਚੰਗੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਬਿਤਾਈ।[3] ਔਰੰਗਜ਼ੇਬ, ਉਸਨੂੰ ਉਸ ਦੇ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਕਿਰਦਾਰ, ਆਦਰਸ਼ ਅਤੇ ਦਿਆਲੂ ਦਿਲ ਲਈ ਪਿਆਰ ਕਰਦਾ ਸੀ।[4] ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਦੇ ਰਾਜ ਦੇ ਤੇਰ੍ਹਵੇਂ ਸਾਲ ਵਿੱਚ, 9 ਅਪ੍ਰੈਲ 1670 ਨੂੰ, ਉਹ 22 ਸਾਲਾਂ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਅਣਵਿਆਹੀ ਮੌਤ ਮਰ ਗਈ।[5] ਔਰੰਗਜ਼ੇਬ ਉਸ ਦੀ ਮੌਤ 'ਤੇ ਬਹੁਤ ਦੁਖੀ ਸੀ।[6]

ਹਵਾਲਾ[ਸੋਧੋ]

  1. , Timurid dynasty ਬੰਸਾਵਲੀ http://www.royalark.net/India4/delhi7.htm ਭਾਰਤ
  2. 2.0 2.1 Sharma, Sudha (21 March 2016). The Status of Muslim Women in Medieval India. SAGE Publications India. pp. 124, 212. ISBN 978-9-351-50567-9. 
  3. Iftikhar, Rukhsana (6 June 2016). Indian Feminism: Class, Gender & Identity in Medieval Ages. Notion Press. ISBN 978-9-386-07373-0. [page needed]
  4. Chandrababu, B. S.; Thilagavathi, L. (2009). Woman, Her History and Her Struggle for Emancipation. Bharathi Puthakalayam. p. 210. ISBN 978-8-189-90997-0. 
  5. Sarkar, Jadunath (1912). History of Aurangzib mainly based on Persian sources: Volume 1 - Reign of Shah Jahan. M.C. Sarkar & sons, Calcutta. p. 72. 
  6. Behari, Bepin (1996). Astrological Biographies: Seventeen Examples of Predictive Insights. Motilal Banarsidass. p. 52. ISBN 978-8-120-81322-9.