ਬੱਕਰੀ

ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ, ਇੱਕ ਅਜ਼ਾਦ ਗਿਆਨਕੋਸ਼ ਤੋਂ
Jump to navigation Jump to search
colspan=2 style="text-align: centerਪਾਲਤੂ ਬੱਕਰੀ
Hausziege 04.jpg
Domesticated
colspan=2 style="text-align: centerਵਿਗਿਆਨਿਕ ਵਰਗੀਕਰਨ
ਜਗਤ: Animalia
ਸੰਘ: Chordata
ਵਰਗ: Mammalia
ਤਬਕਾ: Artiodactyla
ਪਰਿਵਾਰ: Bovidae
ਉੱਪ-ਪਰਿਵਾਰ: Caprinae
ਜਿਣਸ: Capra
ਪ੍ਰਜਾਤੀ: C. aegagrus
ਉੱਪ-ਪ੍ਰਜਾਤੀ: C. a. hircus
Trinomial name
Capra aegagrus hircus
(Linnaeus, 1758)
Synonyms
Capra hircus

ਬੱਕਰੀ ਇੱਕ ਪਾਲਤੂ ਪਸ਼ੂ ਹੈ।ਇਹ ਮਨੁੱਖ ਦੇ ਪਾਲਣ ਪੋਸ਼ਣ ਵਾਲੇ ਪਹਿਲੇ ਜਾਨਵਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹਨਇਸ ਨੂੰ ਦੁੱਧ ਅਤੇ ਮਾਂਸ ਲਈ ਪਾਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਇਲਾਵਾ ਇਸਤੋਂ ਰੇਸ਼ਾ, ਚਰਮ ,ਖਾਦ ਅਤੇ ਬਾਲ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।

ਬੱਕਰੀ ਪਾਲਣ[ਸੋਧੋ]

ਬੱਕਰੀ ਪਾਲਣ ਦਾ ਇੱਕ ਲਾਭਕਾਰੀ ਪਹਿਲੂ ਇਹ ਵੀ ਹੈ ਕਿ ਇਸਨੂੰ ਬੱਚੇ ਅਤੇ ਔਰਤਾਂ ਸੌਖ ਨਾਲ ਪਾਲ ਸੱਕਦੇ ਹਨ। ਵਰਤਮਾਨ ਵਿੱਚ ਬੱਕਰੀਆਂ ਦੇ ਧੰਦੇ ਦੀ ਲੋਕਪ੍ਰਿਅਤਾ ਅਤੇ ਸਫਲਤਾ ਦੀ ਅੰਦਾਜਾ ਇਸ ਗੱਲ ਤੋਂ ਲਗਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਕਿ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਪ੍ਰਾਂਤਾਂ ਵਿੱਚ ਇਸ ਦਾ ਵਿਅਵਸਾਈਕਰਣ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਉਦਯੋਗਿਕ ਘਰਾਣੇ ਅਤੇ ਪੇਸ਼ੇਵਰ ਬੱਕਰੀ ਪਾਲਣ ਉੱਤੇ ਅਧਿਐਨ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ ਅਤੇ ਵੱਡੇ -ਵੱਡੇ ਬੱਕਰੀ ਫ਼ਾਰਮ ਸਫਲਤਾਪੂਰਵਕ ਚੱਲ ਰਹੇ ਹਨ।

ਭਾਰਤ ਦੀ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਆਧਾਰਿਤ ਮਾਲੀ ਹਾਲਤ ਵਿੱਚ ਬੱਕਰੀ ਵਰਗਾ ਛੋਟੇ ਸਰੂਪ ਦਾ ਪਸ਼ੁ ਵੀ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਯੋਗਦਾਨ ਦੇ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਬੀਤੇ 2-3 ਦਹਾਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਉੱਚੀ ਸਲਾਨਾ ਹੱਤਿਆ ਦਰ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਵਿਕਾਸਸ਼ੀਲ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਬਕਰੀਆਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਲਗਾਤਾਰ ਵਾਧਾ, ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਾਮਾਜਕ ਅਤੇ ਆਰਥਕ ਮਹੱਤਵ ਨੂੰ ਦਰਸ਼ਾਉਂਦਾ ਹੈ।

ਬੱਕਰੀ ਦਾ ਦੁੱਧ[ਸੋਧੋ]

ਬੱਕਰੀ ਦਾ ਦੁੱਧ ਬੱਚਿਆਂ ਲਈ ਬਹੁਤ ਲਾਭਦਾਇਕ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਸ ਵਿਚ ‘ਪ੍ਰੀਬਾਇਓਟਿਕ’ (ਰੇਸ਼ੇਦਾਰ ਤੱਤ) ਸਮੇਤ ਅਜਿਹੇ ਪੋਸ਼ਕ ਤੱਤ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਅੰਤੜੀ ਰੋਗਾਂ ਤੋਂ ਬਚਾਉਣ ਵਿਚ ਸਹਾਈ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਬੱਕਰੀ ਦੇ ਦੁੱਧ ਵਿਚ ਮੌਜੂਦ ‘ਓਲੀਗੋਸੈਕਰਾਈਡਜ਼’ ਤੱਤ ਅੰਤੜੀਆਂ ’ਚ ਅਜਿਹੇ ਤੱਤਾਂ ਦਾ ਵਿਕਾਸ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਮਾਰੂ ਜੀਵਾਣੂਆਂ ਤੋਂ ਬਚਾਉਂਦੇ ਹਨ।[1]

ਪੰਜਾਬੀ ਲੋਕਧਾਰਾ ਵਿੱਚ[ਸੋਧੋ]

ਦਰਾਣੀ ਦੁੱਧ ਰਿੜਕੇ,
ਜਠਾਣੀ ਦੁੱਧ ਰਿੜਕੇ,
ਮੈਂ ਲੈਂਦੀ ਸੀ ਬਿੜਕਾਂ ਵੇ,
ਸਿੰਘਾ ਲਿਆ ਬੱਕਰੀ ਦੁੱਧ ਰਿੜਕਾਂਗੇ,
ਸਿੰਘਾ ਲਿਆ ਬੱਕਰੀ ..........|

ਹਵਾਲੇ[ਸੋਧੋ]

  1. "ਬੱਕਰੀ ਦਾ ਦੁੱਧ ਬੱਚਿਆਂ ਲਈ ਵੱਧ ਲਾਹੇਵੰਦ". Punjabi Tribune Online (in ਹਿੰਦੀ). 2019-10-03. Retrieved 2019-10-03.