ਰਕਤੇਸਵਰੀ

ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ, ਇੱਕ ਅਜ਼ਾਦ ਗਿਆਨਕੋਸ਼ ਤੋਂ
Jump to navigation Jump to search

ਰਕੇਸਵਰਵਰੀ [1][2] (ਰਕਤੇਸ਼ਵਰੀ ਵੀ ), ਅਦੀ ਪਰਾਸ਼ਕਤੀ ਦੇ ਇੱਕ ਪਹਿਲੂ ਦੇ ਰੂਪ ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਦੁਰਗਾ ਪਰਮੇਸ਼ਵਰੀ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਹਿੰਦੂ ਦੇਵੀ ਦਾ ਮੁੱਖ ਅਤੇ ਪ੍ਰਚਲਿਤ ਰੂਪ ਹੈ ਜੋ ਮੁੱਖ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਪਰਸ਼ੂਰਾਮਾ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਪੁੱਜੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।[3][4][5] ਰਕਤੇਸ਼ਵਰੀ ਤੁਲੂ ਨਾਡੂ ਦੀ ਇਸ਼ਟਦੇਵ ਹੈ।[6][7][8]

ਪੂਜਾ ਅਤੇ ਤਿਉਹਾਰ[ਸੋਧੋ]

ਰਕਤੇਸ਼ਵਰੀ, ਦੁਰਗਾ ਪਰਮੇਸ਼ਵਰੀ ਹੈ,[9] ਸੰਸਾਰ ਦੀ ਬ੍ਰਹਮ ਮਾਤਾ,[10][1] ਉਸ ਨੂੰ ਭਾਰਤ ਦੇ ਮੰਦਰਾਂ 'ਚ ਹਿੰਦੂਆਂ ਦੁਆਰਾ ਪੂਜਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਦੇਵੀ ਦੀ ਪੂਜਾ ਲਈ ਨਾਰੀਅਲ ਦੇ ਫੁਲ, ਸਿੰਦੂਰ ਅਤੇ ਨਾਰੀਅਲ ਖਾਸ ਤੌਰ 'ਤੇ ਚੜ੍ਹਾਵੇ 'ਚ ਲਿਜਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।

ਦੇਵੀ ਰਕਤੇਸ਼ਵਰੀ (ਰਕਤੇਸ਼ਵਰੀ ਦਾ ਮੂਲਸਥਾਨ) ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਦਾ ਸ਼ਾਂਤੀਪੂਰਨ ਚਿੱਤਰਨ ਦਾ ਨਮੂਨਾ, ਲੋਕ-ਕਥਾ ਦੀ ਪੂਜਾ ਤੋਂ ਵੱਖਰਾ ਹੈ।

ਮੰਦਰ[ਸੋਧੋ]

ਸ੍ਰੀ ਮੇਰੂ (3 ਚੱਕਰ ਦਾ ਚਮਤਕਾਰੀ ਰੂਪ)

ਕੋਂਕਣ ਦੇ ਇਲਾਕਿਆਂ, ਤੱਟਵਰਤੀ ਕਰਨਾਟਕ ਅਤੇ ਕੇਰਲ, ਨੂੰ ਪਰਸ਼ੂਰਾਮ ਖੇਤਰ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਵਿੱਚ ਕਈ ਮੰਦਰਾਂ ਹਨ[4] [8] [11] ਜੋ ਰਕਤੇਸ਼ਵਰੀ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਹਨ।[12] [13] ਮੁਲਸਥਾਨ ਵਿੱਚ,[12] ਜੋ ਦੱਖਣੀ ਕਨੇਰਾ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ, ਰਕਤੇਸ਼ਵਰੀ ਨੂੰ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੁਆਰਾ ਪੂਜਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਆਈਕੋਨੋਗ੍ਰਾਫੀ[ਸੋਧੋ]

ਤਲਵਾਰ, ਆਦਿ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਸ਼ਕਤੀ ਦਾ ਇੱਕ ਬ੍ਰਹਮ ਹਥਿਆਰ, ਜੋ ਕਿਦੇਵੀ ਮਹਾਤਮ ਅਨੁਸਾਰ ਵਿਤਕਰੇ ਦੇ ਖਾਤਮੇ ਦੀ ਨੁਮਾਇੰਦਗੀ ਕਰਦੀ ਹੈ,ਦੇਵੀ ਰਕਤੇਸ਼ਵਰੀ ਦਾ ਇੱਕ ਚਿੰਹਕ ਰੂਪ ਹੈ। ਸ਼੍ਰੀ ਚੱਕਰ ਦੀ ਉਪਾਧੀ ਸਰਵਉੱਚ ਦੇਵੀ, ਦੁਰਗਾ ਪਰਮੇਸ਼ਵਰੀ ਦਾ ਇਕ ਚਿੰਨ੍ਹ ਹੈ।

ਹਵਾਲੇ[ਸੋਧੋ]

  1. 1.0 1.1 Caldwell, Sarah (1999). Oh Terrifying Mother: Sexuality, Violence, and Worship of the Goddess Kā̄ḷi. Oxford University Press. ISBN 978-0-19-565796-8. 
  2. Raman, Bangalore Venkat (September 1999). Prasna Marga. Motilal Banarsidass. ISBN 978-81-208-0918-5. 
  3. Shah, Umakant Premanand (1995). Studies in Jaina Art and Iconography and Allied Subjects in Honour of Dr. U.P. Shah. ISBN 978-81-7017-316-8. 
  4. 4.0 4.1 Jayashanker, S. (2011). Temples of Erṇākuḷam District (in ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ). Office of the Registrar General & Census Commissioner, India. 
  5. Ayyar, K. V. Krishna (1938). The Zamorins of Calicut: From the Earliest Times Down to A.D. 1806. Publication Division, University of Calicut. ISBN 978-81-7748-000-9. 
  6. JIF, Journal of Indian Folkloristics (in ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ). Folklore Fellows of India. 1978. 
  7. Siraj, S. Anees (2012). Karnataka State: Udupi District (in ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ). Government of Karnataka, Karnataka Gazetteer Department. 
  8. 8.0 8.1 "Filled with lore". The Hindu (in ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ). 2008-06-09. ISSN 0971-751X. Retrieved 2018-04-30. 
  9. Das, Potluru Krishna (1989). The Secrets of Vastu (in ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ). Udayalakshmi Publications. 
  10. Johnsen, Linda (2002). The Living Goddess: Reclaiming the Tradition of the Mother of the Universe. Yes International Publishers. pp. 89–90. ISBN 978-0-936663-28-9. 
  11. Ltd, Infokerala Communications Pvt (2017-09-01). Pilgrimage to Temple Heritage 2017. Info Kerala Communications Pvt Ltd. ISBN 978-81-934567-0-5. 
  12. 12.0 12.1 JIF, Journal of Indian Folkloristics (in ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ). Folklore Fellows of India. 1978. 
  13. JIF, Journal of Indian Folkloristics (in ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ). Folklore Fellows of India. 1978.