ਵਕੀਲ

ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ, ਇੱਕ ਅਜ਼ਾਦ ਗਿਆਨਕੋਸ਼ ਤੋਂ
Jump to navigation Jump to search

ਇੱਕ ਵਕੀਲ ਜਾਂ ਅਟਾਰਨੀ ਉਹ ਵਿਅਕਤੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜੋ ਇੱਕ ਵਕੀਲ, ਅਟਾਰਨੀ, ਕਨੂੰਨੀ ਵਕੀਲ, ਬੈਰਿਸਟਰ, ਬੈਰਿਸਟਰ-ਐਟ-ਲਾਅ, ਬਾਰ-ਟੂ-ਲਾਅ, ਵਕੀਲ, ਕੌਂਸਲਰ, ਕਾਸਲਰ, ਕਨੂੰਨੀ ਸਲਾਹਕਾਰ, ਜਾਂ ਵਕੀਲ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਕਾਨੂੰਨ ਦੀ ਪ੍ਰੈਕਟਿਸ ਕਰਦਾ ਹੈ।[1] ਇੱਕ ਵਕੀਲ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਕੰਮ ਕਰਨਾ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਵਿਅਕਤੀਗਤ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਨੂੰ ਹੱਲ ਕਰਨ ਲਈ, ਜਾਂ ਕਾਨੂੰਨੀ ਸੇਵਾਵਾਂ ਕਰਨ ਲਈ ਵਕੀਲਾਂ ਨੂੰ ਕੰਮ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਹਿੱਤਾਂ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਵਧਾਉਣ ਲਈ ਸਟੀਕ ਕਨੂੰਨੀ ਸਿਧਾਂਤਾਂ ਅਤੇ ਗਿਆਨ ਦਾ ਅਮਲੀ ਉਪਯੋਗ ਸ਼ਾਮਲ ਕਰਦਾ ਹੈ।

ਵਕੀਲ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨੂੰ ਕਾਨੂੰਨੀ ਅਧਿਕਾਰ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਵੱਖਰੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਇਸ ਨੂੰ ਸਿਰਫ਼ ਆਮ ਸਧਾਰਣ ਸ਼ਰਤਾਂ ਵਿੱਚ ਹੀ ਵਰਤਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।[2][3]

ਪਰਿਭਾਸ਼ਾ[ਸੋਧੋ]

ਅਭਿਆਸ ਵਿੱਚ, ਕਾਨੂੰਨੀ ਅਧਿਕਾਰ ਖੇਤਰ ਇਹ ਨਿਰਧਾਰਨ ਕਰਨ ਦੇ ਆਪਣੇ ਹੱਕ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਕੌਣ ਵਕੀਲ ਹੈ? ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ, ਸ਼ਬਦ "ਵਕੀਲ" ਦਾ ਮਤਲਬ ਇੱਕ ਜਗ੍ਹਾ ਤੋਂ ਦੂਜੇ ਸਥਾਨ ਤੇ ਹੋਰ ਵੀ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। [4]

  • ਆਸਟ੍ਰੇਲੀਆ ਵਿੱਚ, ਸ਼ਬਦ "ਵਕੀਲ" ਨੂੰ ਬੈਰਿਸਟਰਾਂ ਅਤੇ ਵਕੀਲਾਂ (ਭਾਵੇਂ ਪ੍ਰਾਈਵੇਟ ਪ੍ਰੈਕਟਿਸ ਵਿੱਚ ਜਾਂ ਕਾਰਪੋਰੇਟ ਅੰਦਰੂਨੀ ਵਕੀਲ ਵਜੋਂ ਅਭਿਆਸ ਕਰਨ ਵਾਲੇ), ਦੋਨਾਂ ਨੂੰ ਵਰਤਣ ਲਈ ਵਰਤਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਜੋ ਵੀ ਕਿਸੇ ਰਾਜ ਦੇ ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ ਦੇ ਵਕੀਲ ਵਜੋਂ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
  • ਕੈਨੇਡਾ ਵਿੱਚ, ਸ਼ਬਦ "ਵਕੀਲ" ਸਿਰਫ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਬਾਰ ਵਿੱਚ ਬੁਲਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ ਜਾਂ ਕਿਊਬੈਕ ਵਿੱਚ, ਸਿਵਲ ਲਾਅ ਨਾਰੀਰਾਂ ਵਜੋਂ ਯੋਗਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਕਨੇਡਾ ਵਿੱਚ ਆਮ ਕਾਨੂੰਨ ਦੇ ਵਕੀਲਾਂ ਨੂੰ ਰਸਮੀ ਤੌਰ ਤੇ ਅਤੇ "ਬੈਰਿਸਟਰਸ ਅਤੇ ਸੋਲਿਸਟਰਾਂ" ਨੂੰ ਸਹੀ ਢੰਗ ਨਾਲ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਇਸਨੂੰ "ਅਟਾਰਨੀ" ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਨਹੀਂ ਕਿਹਾ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਸ ਸ਼ਬਦ ਦਾ ਕੈਨੇਡੀਅਨ ਵਰਤੋਂ ਵਿੱਚ ਅਲੱਗ ਅਰਥ ਹੈ, ਪਾਵਰ ਆਫ਼ ਅਟਾਰਨੀ ਦੇ ਅਧੀਨ ਨਿਯੁਕਤ ਵਿਅਕਤੀ ਵਜੋਂ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਕਿਊਬੈਕ ਵਿੱਚ, ਸਿਵਲ ਲਾਅ ਵਕੀਲ (ਜਾਂ ਫਰਾਂਸੀਸੀ ਵਿੱਚ ਐਵੋਕਾਟਸ) ਅਕਸਰ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ "ਅਟਾਰਨੀ" ਅਤੇ ਕਈ ਵਾਰ "ਬੈਰਿਸਟਰ ਅਤੇ ਸੋਲਿਸਟਰ" ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਿੱਚ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਕਿਊਬੈਕ ਦੇ ਸਾਰੇ ਵਕੀਲਾਂ, ਜਾਂ ਫਰਾਂਸੀਸੀ ਵਿੱਚ ਅਮਲ ਕਰਦੇ ਸਮੇਂ ਕੈਨੇਡਾ ਦੇ ਬਾਕੀ ਸਾਰੇ ਵਕੀਲਾਂ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਿਤ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਸਨਮਾਨਯੋਗ ਟਾਈਟਲ ਨਾਲ, "ਮੇਰਾ" ਜਾਂ "ਮਾਸਟਰ"।
  • ਇੰਗਲੈਂਡ ਅਤੇ ਵੇਲਜ਼ ਵਿਚ, "ਵਕੀਲ" ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਰਾਖਵੇਂ ਅਤੇ ਗੈਰ-ਰਾਖਵੀਂ ਕਾਨੂੰਨੀ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਨੂੰ ਕਰਨ ਲਈ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹਨਾਂ ਵਿਚ ਬੈਰੀਸਟਰਾਂ, ਅਟਾਰਨੀ, ਵਕੀਲ, ਰਜਿਸਟਰਡ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਵਕੀਲਾਂ, ਪੇਟੈਂਟ ਅਟਾਰਨੀ, ਵਪਾਰਕ ਮਾਰਕ ਵਕੀਲਾਂ, ਲਾਇਸੰਸਸ਼ੁਦਾ ਮੁਲਾਜ਼ਮਾਂ, ਜਨਤਕ ਨੋਟਰੀਜ਼, ਕਮਿਸ਼ਨਰ ਸਹੁੰ ਲਈ, ਇਮੀਗ੍ਰੇਸ਼ਨ ਸਲਾਹਕਾਰ ਅਤੇ ਦਾਅਵਿਆਂ ਦੇ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਸੇਵਾਵਾਂ ਲਈ. ਲੀਗਲ ਸਰਵਿਸਿਜ਼ ਐਕਟ 2007 "ਕਾਨੂੰਨੀ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ" ਨੂੰ ਪਰਿਭਾਸ਼ਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ ਜੋ ਕਿ ਕੇਵਲ ਇੱਕ ਅਜਿਹੇ ਵਿਅਕਤੀ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਜੋ ਐਕਟ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਅਜਿਹਾ ਕਰਨ ਦੇ ਹੱਕਦਾਰ ਹੈ। 'ਵਕੀਲ' ਇੱਕ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਸਿਰਲੇਖ ਨਹੀਂ ਹੈ।
  • ਭਾਰਤ ਵਿਚ, ਸ਼ਬਦ "ਵਕੀਲ" ਅਕਸਰ ਬੋਲਚਾਲਿਕ ਤੌਰ ਤੇ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਐਡਵੋਕੇਟਸ ਐਕਟ, 1961 ਦੇ ਤਹਿਤ ਦਰਸਾਏ ਅਨੁਸਾਰ "ਅਡਵੋਕੇਟ" ਆਧਿਕਾਰਿਕ ਸ਼ਬਦ ਹੈ।[5]
  • ਦੂਜੇ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੇ ਸਮਰੂਪ ਸੰਕਲਪ ਲਈ ਤੁਲਨਾਤਮਕ ਸ਼ਬਦ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।

ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀਆਂ[ਸੋਧੋ]

ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿਚ, ਖਾਸ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸਿਵਲ ਕਾਨੂੰਨ ਦੇ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿਚ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸਿਵਲ ਲਾਅ ਨਾਰੀਰਾਂ, ਕਲਰਕ, ਅਤੇ ਸ਼ੋਧਕਰਤਾਵਾਂ ਨੂੰ ਕਈ ਕਾਨੂੰਨੀ ਕੰਮ ਦੇਣ ਦੀ ਪਰੰਪਰਾ ਹੋਈ ਹੈ।[6][7] ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਅਮਰੀਕੀ ਅਰਥਾਂ ਵਿੱਚ "ਵਕੀਲਾਂ" ਨਹੀਂ ਹਨ, ਇਸ ਸ਼ਬਦ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਉਹ ਸ਼ਬਦ ਇਕੋ ਕਿਸਮ ਦੇ ਆਮ ਮਕਸਦ ਲਈ ਕਾਨੂੰਨੀ ਸੇਵਾ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਸੰਕੇਤ ਕਰਦਾ ਹੈ; ਨਾ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕਾਨੂੰਨੀ ਪੇਸ਼ਿਆਂ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਵੱਖੋ-ਵੱਖਰੇ ਕਾਨੂੰਨ-ਸਿੱਖਿਅਤ ਵਿਅਕਤੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਫਰਮਿਸਟ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕੁਝ ਅਜਿਹੇ ਵਕੀਲ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਅਦਾਲਤਾਂ ਵਿੱਚ ਅਭਿਆਸ ਲਈ ਲਾਇਸੈਂਸ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।[8][9] ਸਾਰੇ ਅਨੇਕਾਂ ਕਾਨੂੰਨੀ ਪੇਸ਼ਿਆਂ ਵਾਲੇ ਸਾਰੇ ਦੇਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਕਵਰ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਸਹੀ ਆਧੁਨਿਕੀਕਰਨ ਤਿਆਰ ਕਰਨਾ ਔਖਾ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਹਰ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਰਵਾਇਤੀ ਤੌਰ ਤੇ ਇਸਦੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਕਿਸਮਾਂ ਦੇ ਕਾਨੂੰਨੀ ਪੇਸ਼ੇਵਰਾਂ ਵਿੱਚ ਕਾਨੂੰਨੀ ਕੰਮ ਨੂੰ ਵੰਡਣ ਦਾ ਆਪਣਾ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਵਿਧੀ ਹੈ।[10]

ਖਾਸ ਕਰਕੇ, ਇੰਗਲੈਂਡ, ਆਮ ਕਾਨੂੰਨ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰ ਖੇਤਰਾਂ ਦੀ ਮਾਂ, ਇਸਦੇ ਕਾਨੂੰਨੀ ਪੇਸ਼ੇ ਵਿੱਚ ਸਮਾਨ ਜਟਿਲਤਾ ਦੇ ਨਾਲ ਡਾਰਕ ਯੁਗਾਂ ਤੋਂ ਉਭਰਿਆ ਹੈ, ਪਰੰਤੂ ਫਿਰ 19 ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੁਆਰਾ ਬੈਰਿਸਟਰਾਂ ਅਤੇ ਸੋਲਿਸਟਰਾਂ ਦਰਮਿਆਨ ਇੱਕ ਦੁਵੱਲੀ ਵਿਭਿੰਨਤਾ ਦੁਆਰਾ ਉੱਭਰਿਆ। ਕੁੱਝ ਸਿਵਲ ਕਾਨੂੰਨ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਵਕਾਲਤ ਅਤੇ ਕਾੱਟਰਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਵਿਕਸਤ ਇੱਕ ਬਰਾਬਰ ਦੁਸ਼ਟਤਾ; ਇਹ ਦੋ ਪ੍ਰਕਾਰ ਹਮੇਸ਼ਾ ਕਾਨੂੰਨ ਦੇ ਅਭਿਆਸ ਦਾ ਏਕਾਧਿਕਾਰ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ ਸਨ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਉਹ ਸਿਵਲ ਲਾਅ ਨੋਟਰੀਜ਼ ਨਾਲ ਸਹਿਮਤ ਸਨ।[11][12][13]

ਕਈ ਮੁਲਕਾਂ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮੂਲ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਦੋ ਜਾਂ ਵਧੇਰੇ ਕਾਨੂੰਨੀ ਪੇਸ਼ੇ ਸਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਕਾਰੋਬਾਰਾਂ ਨੂੰ ਇੱਕ ਕਿਸਮ ਦੇ ਵਕੀਲ ਵਿੱਚ ਜੋੜ ਦਿੱਤਾ ਹੈ ਜਾਂ ਇਕਜੁੱਟ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।[14][15][16][17] ਇਸ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਵਿਚਲੇ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਦੇਸ਼ ਆਮ ਕਾਨੂੰਨ ਦੇ ਦੇਸ਼ਾਂ ਹਨ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਫਰਾਂਸ, ਇੱਕ ਸਿਵਲ ਲਾਅ ਦੇਸ਼, ਨੇ ਐਂਗਲੋ-ਅਮਰੀਕਨ ਮੁਕਾਬਲੇ ਦੇ ਪ੍ਰਤੀਕਰਮ ਵਜੋਂ 1990 ਅਤੇ 1991 ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਫ਼ਰਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਮਿਲਾਇਆ। ਫਿਊਜ਼ ਕੀਤੇ ਹੋਏ ਪੇਸ਼ਿਆਂ ਵਾਲੇ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ, ਇੱਕ ਵਕੀਲ ਨੂੰ ਆਮ ਤੌਰ ਤੇ ਹੇਠਾਂ ਸੂਚੀਬੱਧ ਕੀਤੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਜਾਂ ਸਾਰੀਆਂ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀਆਂ ਨਿਭਾਉਣ ਦੀ ਆਗਿਆ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।[18]

ਨੋਟਸ[ਸੋਧੋ]

  1. Henry Campbell Black, Black's Law Dictionary, 5th ed. (St. Paul: West Publishing Co., 1979), 799.
  2. Geoffrey C. Hazard, Jr. & Angelo Dondi, Legal Ethics: A Comparative Study (Stanford: Stanford University Press, 2004, ISBN 0-8047-4882-9), 20–23.
  3. John Henry Merryman and Rogelio Pérez-Perdomo, The Civil Law Tradition: An Introduction to the Legal Systems of Europe and Latin America, 3rd ed. (Stanford: Stanford University Press, 2007), 102–103.
  4. Hazard, 22–23.
  5. Advocates Act, 1961 Archived 2008-08-19 at the Wayback Machine., s. 2.
  6. Richard L. Abel, "Lawyers in the Civil Law World," in Lawyers in Society: The Civil Law World, vol. 2, eds. Richard L. Abel and Philip S.C. Lewis, 1–53 (Berkeley: University of California Press, 1988), 4.
  7. Merryman, 105–109.
  8. Jon T. Johnsen, "The Professionalization of Legal Counseling in Norway," in Lawyers in Society: The Civil Law World, vol. 2, eds. Richard L. Abel and Philip S.C. Lewis, 54–123 (Berkeley: University of California Press, 1988), 91.
  9. Kahei Rokumoto, "The Present State of Japanese Practicing Attorneys: On the Way to Full Professionalization?" in Lawyers in Society: The Civil Law World, vol. 2, eds. Richard L. Abel and Philip S.C. Lewis, 160–199 (Berkeley: University of California Press, 1988), 164.
  10. Hazard, 21–33.
  11. Benoit Bastard and Laura Cardia-Vonèche, "The Lawyers of Geneva: an Analysis of Change in the Legal Profession," trans. by Richard L. Abel, in Lawyers in Society: The Civil Law World, vol. 2, eds. Richard L. Abel and Philip S.C. Lewis, 295–335 (Berkeley: University of California Press, 1988), 297.
  12. Carlos Viladás Jene, "The Legal Profession in Spain: An Understudied but Booming Occupation," in Lawyers in Society: The Civil Law World, vol. 2, eds. Richard L. Abel and Philip S.C. Lewis, 369–379 (Berkeley: University of California Press, 1988), 369.
  13. Vittorio Olgiati and Valerio Pocar, "The Italian Legal Profession: An Institutional Dilemma," in Lawyers in Society: The Civil Law World, vol. 2, eds. Richard L. Abel and Philip S.C. Lewis, 336–368 (Berkeley: University of California Press, 1988), 338.
  14. Bastard, 299, and Hazard, 45.
  15. Harry W. Arthurs, Richard Weisman, and Frederick H. Zemans, "Canadian Lawyers: A Peculiar Professionalism," in Lawyers in Society: The Common Law World, vol. 1, eds. Richard L. Abel and Philip S.C. Lewis, 123–185 (Berkeley: University of California Press, 1988), 124.
  16. David Weisbrot, "The Australian Legal Profession: From Provincial Family Firms to Multinationals," in Lawyers in Society: The Common Law World, vol. 1, eds. Richard L. Abel and Philip S.C. Lewis, 244–317 (Berkeley: University of California Press, 1988), 250.
  17. Georgina Murray, "New Zealand Lawyers: From Colonial GPs to the Servants of Capital," in Lawyers in Society: The Common Law World, vol. 1, eds. Richard L. Abel and Philip S.C. Lewis, 318–368 (Berkeley: University of California Press, 1988), 324.
  18. Anne Boigeol, "The Rise of Lawyers in France," in Legal Culture in the Age of Globalization: Latin America and Latin Europe, eds. Lawrence M. Friedman and Rogelio Pérez-Perdomo, 185–219 (Stanford: Stanford University Press, 2003), 208.