ਸਖ਼ਾਲਿਨ

ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ, ਇੱਕ ਅਜ਼ਾਦ ਗਿਆਨਕੋਸ਼ ਤੋਂ
Jump to navigation Jump to search


ਸਖ਼ਾਲਿਨ ਜਾਂ ਸਖ਼ਾਲਿਨ ਟਾਪੂ ( ਰੂਸੀ : Сахалин ), ਜਿਨੂੰ ਜਾਪਾਨੀ ਵਿੱਚ ਕਾਰਾਫ਼ੁਤੋ ( 樺太 ) ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ , ਪ੍ਰਸ਼ਾਂਤ ਮਹਾਸਾਗਰ ਦੇ ਉੱਤਰੀ ਭਾਗ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਇੱਕ ਬਹੁਤ ਟਾਪੂ ਹੈ । ਇਹ ਰਾਜਨੀਤਕ ਰੂਪ ਵਲੋਂ ਰੂਸ ਦੇ ਸਾਖਾਲਿਨ ਓਬਲਾਸਟ ( ਪ੍ਰਾਂਤ ) ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹੈ ਅਤੇ ਸਾਇਬੇਰਿਆ ਇਲਾਕੇ ਦੇ ਪੂਰਵ ਵਿੱਚ ਪੈਂਦਾ ਹੈ । ਇਹ ਜਾਪਾਨ ਦੇ ਹੋੱਕਾਇਡੋ ਟਾਪੂ ਦੇ ਜਵਾਬ ਵਿੱਚ ਹੈ । 19ਵੀ ਅਤੇ 20ਵੀ ਸਦੀ ਵਿੱਚ ਜਾਪਾਨ ਅਤੇ ਰੂਸ ਦੇ ਵਿੱਚ ਇਸ ਟਾਪੂ ਦੇ ਕਾਬੂ ਉੱਤੇ ਝਡਪੇਂ ਹੁੰਦੀ ਸਨ । ਇਸ ਟਾਪੂ ਉੱਤੇ ਮੂਲਤ: ਆਇਨੂ , ਓਰੋਕ ਅਤੇ ਨਿਵਖ ਜਨਜਾਤੀਆਂ ਰਿਹਾ ਕਰਦੀ ਸੀ , ਲੇਕਿਨ ਹੁਣ ਜਿਆਦਾਤਰ ਰੂਸੀ ਲੋਕ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ । ਸੰਨ 1905 - 1945 ਦੇ ਕਾਲ ਵਿੱਚ ਇਸ ਟਾਪੂ ਦੇ ਦੱਖਣ ਭਾਗ ਉੱਤੇ ਜਾਪਾਨ ਦਾ ਕਬਜਾ ਸੀ ।

ਵਿਵਰਨ[ਸੋਧੋ]

ਸਾਖਾਲਿਨ ਦਾ ਖੇਤਰਫਲ 72 , 492 ਵਰਗ ਕਿਮੀ ਹੈ , ਯਾਨੀ ਲੱਗਭੱਗ ਭਾਰਤ ਦੇ ਝਾਰਖੰਡ ਰਾਜ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ।ਇਹ ਰੂਸ ਦਾ ਸਭਤੋਂ ਬਹੁਤ ਟਾਪੂ ਹੈ । ਇਸਦੀ ਜਨਸੰਖਿਆ ਸੰਨ 2005 ਵਿੱਚ 5 , 80 , 000 ਅਨੁਮਾਨਿਤ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ । ਇਸਦੇ ਦੋ - ਤਿਹਾਈ ਹਿੱਸੇ ਉੱਤੇ ਪਹਾੜ ਫੈਲੇ ਹੋਏ ਹਨ । ਉੱਤਰ ਦੱਖਣ ਚਲਣ ਵਾਲੀ ਦੋ ਪਹਾੜਸ਼੍ਰੰਖਲਾਵਾਂਹਨ , ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪੂਰਵੀ ਸਾਖਾਲਿਨ ਸ਼੍ਰੰਖਲਾ ਅਤੇ ਪੱਛਮ ਵਾਲਾ ਸਾਖਾਲਿਨ ਸ਼੍ਰੰਖਲਾ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ । ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਵਿੱਚ ਦੀ ਘਾਟੀ ਨੂੰ ਡੱਗਾ - ਪੋਰਾਂ ਨਾਇਸਕਾਇਆ ਘਾਟੀ ਬੁਲਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ । ਉੱਤਰੀ ਸਾਖਾਲਿਨ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਬਹੁਤ ਦਲਦਲੀ ਮੈਦਾਨ ਵੀ ਹੈ ।

ਸਾਖਾਲਿਨ ਦਾ ਮੌਸਮ ਕਾਫ਼ੀ ਖੁਸ਼ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ । ਜਨਵਰੀ ਵਿੱਚ - 15 . 9° ਸੇਂਟੀਗਰੇਡ ਅਤੇ ਜੁਲਾਈ ਵਿੱਚ 16 . 1° ਸੇਂਟੀਗਰੇਡ ਔਸਤ ਤਾਪਮਾਨ ਹਨ । ਸਰਦੀਆਂ ਵਿੱਚ ਬਰਫਬਾਰੀ ਬਹੁਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ।[1] ਪੂਰੇ ਟਾਪੂ ਉੱਤੇ ਭੁਰਜ ਅਤੇ ਚੀੜ ( ਪਾਇਨ ) ਦੇ ਜੰਗਲ ਫੈਲੇ ਹੋਏ ਹਨ ।

ਸਾਖਾਲਿਨ ਦਾ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨੀ ਕੇਂਦਰ ਯੁਝਨੋ - ਸਾਖਾਲਿੰਸਕ ( Ю́жно - Сахали́нск ) ਨਾਮਕ ਸ਼ਹਿਰ ਹੈ ।

ਉਚਾਰਨ ਸਹਾਇਤਾ[ਸੋਧੋ]

  • ਸਾਖਾਲਿਨ ਸ਼ਬਦ ਵਿੱਚ ਰੂਸੀ ਦਾ х ਅੱਖਰ ਪ੍ਰਯੋਗ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜਿਨੂੰ ਹਿੰਦੀ ਵਿੱਚ ਖ ਲਿਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ । ਧਿਆਨ ਰਹੇ ਕਿ ਖ ਦਾ ਉਚਾਰਣ ਖ ਵਲੋਂ ਥੋੜ੍ਹਾ ਭਿੰਨ ਹੈ । 
  •  ਯੁਝਨੋ - ਸਾਖਾਲਿੰਸਕ ਵਿੱਚ ਰੂਸੀ ਦਾ ж ਅੱਖਰ ਪ੍ਰਯੋਗ ਹੁੰਦਾ ਹੈ , ਜਿਨੂੰ ਹਿੰਦੀ ਵਿੱਚ ਝ ਲਿਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ । ਝ ਦਾ ਠੀਕ ਉਚਾਰਣ ਝ ਅਤੇ ਜ ਦੋਨਾਂ ਵਲੋਂ ਜਰਾ ਭਿੰਨ ਹੈ ।

ਇਹ ਵੀ ਵੇਖੋ[ਸੋਧੋ]

ਹ੍ਹਵਾਲੇ[ਸੋਧੋ]