ਸਾਜਨ
ਸਾਜਨ 1991 ਵਿੱਚ ਬਣੀ ਇੱਕ ਹਿੰਦੀ ਫ਼ਿਲਮ ਹੈ। ਇਸ ਫ਼ਿਲਮ ਦੇ ਮੁੱਖ ਅਦਾਕਾਰ ਸਲਮਾਨ ਖ਼ਾਨ, ਸੰਜੇ ਦੱਤ ਅਤੇ ਮਾਧੁਰੀ ਦੀਕਸ਼ਿਤ ਹਨ। ਇਹ ਫ਼ਿਲਮ ਲਾਰੈਂਸ ਡਿਸੂਜ਼ਾ ਦੁਆਰਾ ਨਿਰਦੇਸ਼ਤ ਅਤੇ ਸੁਧਾਕਰ ਬੋਕਾਡੇ ਦੁਆਰਾ ਨਿਰਮਿਤ ਹੈ। ਇਹ ਕਲਾਸਿਕ ਫ੍ਰੈਂਚ ਨਾਟਕ ਸਾਈਰਾਨੋ ਡੀ ਬਰਗੇਰੈਕ (1897) 'ਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਹੈ,[3] ਇਸ ਵਿੱਚ ਸੰਜੇ ਦੱਤ, ਮਾਧੁਰੀ ਦੀਕਸ਼ਿਤ ਅਤੇ ਸਲਮਾਨ ਖਾਨ ਮੁੱਖ ਭੂਮਿਕਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਹਨ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਕਾਦਰ ਖਾਨ, ਰੀਮਾ ਲਾਗੂ ਅਤੇ ਲਕਸ਼ਮੀਕਾਂਤ ਬਰਡੇ ਸਹਾਇਕ ਭੂਮਿਕਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਹਨ। ਨਦੀਮ-ਸ਼ਰਵਣ ਨੇ ਫ਼ਿਲਮ ਦਾ ਸੰਗੀਤ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਸੀ ਜਦੋਂ ਕਿ ਸਮੀਰ ਨੇ ਗੀਤਾਂ ਦੇ ਬੋਲ ਲਿਖੇ ਸਨ।
ਸਾਜਨ 30 ਅਗਸਤ 1991 ਨੂੰ ਰਿਲੀਜ਼ ਹੋਈ ਸੀ, ਅਤੇ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਵਿੱਚ ₹18.35 ਕਰੋੜ ਦੀ ਕਮਾਈ ਕੀਤੀ, ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ 1991 ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਕਮਾਈ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਭਾਰਤੀ ਫ਼ਿਲਮ ਬਣ ਗਈ।[4] ਇਸ ਨੂੰ ਰਿਲੀਜ਼ ਹੋਣ 'ਤੇ ਆਲੋਚਕਾਂ ਤੋਂ ਸਕਾਰਾਤਮਕ ਸਮੀਖਿਆਵਾਂ, ਇਸ ਦੇ ਸਾਉਂਡਟ੍ਰੈਕ ਅਤੇ ਕਲਾਕਾਰਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਦੀ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਦੇ ਨਾਲ, ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਈਆਂ। ਇਸ ਨੂੰ ਅਣਅਧਿਕਾਰਤ ਤੌਰ 'ਤੇ ਤੇਲਗੂ ਵਿੱਚ ਅੱਲਾਰੀ ਪ੍ਰਿਯੁਡੂ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਰੀਮੇਕ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
37ਵੇਂ ਫ਼ਿਲਮਫੇਅਰ ਅਵਾਰਡਾਂ ਵਿੱਚ, ਸਾਜਨ ਨੂੰ 11 ਨਾਮਜ਼ਦਗੀਆਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਈਆਂ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਸਰਵੋਤਮ ਫ਼ਿਲਮ, ਸਰਵੋਤਮ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ (ਡਿਸੂਜ਼ਾ), ਸਰਵੋਤਮ ਅਦਾਕਾਰ (ਦੱਤ) ਅਤੇ ਸਰਵੋਤਮ ਅਦਾਕਾਰਾ (ਦੀਕਸ਼ਿਤ) ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ, ਅਤੇ 2 ਪੁਰਸਕਾਰ ਜਿੱਤੇ - ਸਰਵੋਤਮ ਸੰਗੀਤ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ (ਨਦੀਮ-ਸ਼ਰਵਣ) ਅਤੇ ਸਰਵੋਤਮ ਪੁਰਸ਼ ਪਲੇਬੈਕ ਗਾਇਕ (ਕੁਮਾਰ ਸਾਨੂ "ਮੇਰਾ ਦਿਲ ਭੀ ਕਿਤਨਾ ਪਾਗਲ ਹੈ" ਲਈ)।
ਪਲਾਟ
[ਸੋਧੋ]ਆਕਾਸ਼ ਅਮਨ ਨੂੰ ਮਿਲਦਾ ਹੈ, ਇੱਕ ਅਪਾਹਜ ਮੁੰਡੇ ਨਾਲ, ਅਤੇ ਉਹ ਸਭ ਤੋਂ ਚੰਗੇ ਦੋਸਤ ਬਣ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਆਕਾਸ਼ ਦੇ ਪਿਤਾ, ਰਾਜੀਵ ਵਰਮਾ, ਇੱਕ ਅਮੀਰ ਵਪਾਰੀ, ਅਮਨ ਨੂੰ ਗੋਦ ਲੈਂਦੇ ਹਨ। ਰਾਜੀਵ ਦੀ ਪਤਨੀ, ਕਮਲਾ, ਅਤੇ ਆਕਾਸ਼ ਵੀ ਅਮਨ ਨੂੰ ਕ੍ਰਮਵਾਰ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਅਤੇ ਵੱਡੇ ਭਰਾ ਵਜੋਂ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰਦੇ ਹਨ।
12 ਸਾਲ ਬਾਅਦ
[ਸੋਧੋ]ਵੱਡੇ ਹੋਏ, ਆਕਾਸ਼ ਅਤੇ ਅਮਨ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜੁੜੇ ਹੋਏ ਹਨ ਪਰ ਅਜੇ ਵੀ ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਝਗੜੇ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਬੇਫਿਕਰ, ਲਚਕਦਾਰ ਅਤੇ ਸੰਗ-ਸੰਗਤ ਵਾਲਾ, ਆਕਾਸ਼ ਇੱਕ ਸਮਾਜ ਸੇਵਕ ਹੈ। ਹੋਰ ਵੀ ਗੰਭੀਰਤਾ ਨਾਲ, ਅਮਨ ਸਾਗਰ ਦੇ ਉਪਨਾਮ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਕੇ ਸ਼ਾਇਰੀਆਂ ਅਤੇ ਕਵਿਤਾਵਾਂ ਲਿਖਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਉਸ ਦੀ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਕ ਗਿਣਤੀ ਵਧਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਉਹ ਲੱਖਾਂ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਕ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਉਸ ਦੀ ਇੱਕ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਕ ਸੁੰਦਰ ਕਿਤਾਬਾਂ ਦੀ ਦੁਕਾਨ ਦੀ ਮਾਲਕ ਪੂਜਾ ਸਕਸੈਨਾ ਹੈ, ਜੋ ਅਕਸਰ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਕ ਪੱਤਰ ਲਿਖਦੀ ਹੈ।
ਅਮਨ ਇੱਕ ਕਾਰੋਬਾਰੀ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਲਈ ਊਟੀ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਉਹ ਪੂਜਾ ਨੂੰ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਕਿ ਉਹ ਉਸਨੂੰ ਉਸਦੇ ਪੱਤਰਾਂ ਤੋਂ ਪਛਾਣਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦੀ ਕਿ ਉਹ ਸਾਗਰ ਹੈ। ਉਹ ਦੋਸਤ ਬਣ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਅਮਨ ਇਹ ਦੱਸਣ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਕਰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਸਾਗਰ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਕੁਝ ਗੁੰਡੇ ਪੂਜਾ ਨਾਲ ਦੁਰਵਿਵਹਾਰ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਅਮਨ ਉਸ ਨੂੰ ਬਚਾਉਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ ਪਰ ਅਸਮਰੱਥ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਸਥਿਤੀ ਨੂੰ ਟਾਲਣ ਲਈ ਪਹੁੰਚਣ ਵਾਲਾ ਪੁਲਿਸ ਅਧਿਕਾਰੀ ਦੱਸਦਾ ਹੈ ਕਿ ਕਿਵੇਂ ਅਮਨ ਦੀ ਅਪੰਗਤਾ ਉਸ ਨੂੰ ਪੂਜਾ ਨੂੰ ਗੁੰਡਿਆਂ ਤੋਂ ਬਚਾਉਣ ਵਿੱਚ ਰੁਕਾਵਟ ਬਣਦੀ ਸੀ। ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਪੂਜਾ ਦੇ ਯੋਗ ਨਾ ਸਮਝਦੇ ਹੋਏ, ਉਹ ਇਹ ਨਹੀਂ ਦੱਸਦਾ ਕਿ ਉਹ ਸਾਗਰ ਹੈ।
ਆਕਾਸ਼ ਵੀ ਊਟੀ ਆਉਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਪੂਜਾ ਨਾਲ ਪਿਆਰ ਕਰਨ ਲੱਗਦਾ ਹੈ। ਆਕਾਸ਼ ਨੂੰ ਇਸ ਗੱਲ ਦਾ ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ ਕਿ ਅਮਨ ਅਸਲੀ ਸਾਗਰ ਹੈ ਅਤੇ ਉਹ ਸ਼ਾਇਰੀਆਂ ਅਤੇ ਕਵਿਤਾਵਾਂ ਲਿਖਦਾ ਹੈ। ਅਮਨ ਆਕਾਸ਼ ਨੂੰ ਸਾਗਰ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਪੇਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਪੂਜਾ ਬਹੁਤ ਖੁਸ਼ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ, ਆਕਾਸ਼ ਇੱਕ ਕਵੀ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਪੇਸ਼ ਹੋਣ ਤੋਂ ਥੱਕ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਸ ਨੂੰ ਇਹ ਵੀ ਪਤਾ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਅਮਨ ਅਸਲੀ ਸਾਗਰ ਹੈ ਅਤੇ ਉਹ ਪੂਜਾ ਨੂੰ ਪਿਆਰ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਆਕਾਸ਼ ਅਮਨ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਪੂਜਾ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਨਾਲ ਮਿਲਣ ਲਈ ਲਿਆਉਂਦਾ ਹੈ। ਪੂਜਾ ਅਮਨ ਨੂੰ ਕਹਿੰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਜੇ ਉਹ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਹੀ ਆਪਣੀ ਅਸਲੀ ਪਛਾਣ ਦੱਸ ਦਿੰਦਾ ਤਾਂ ਉਹ ਉਸ ਨੂੰ ਪਿਆਰ ਕਰਦੀ। ਅੰਤ ਵਿੱਚ, ਆਕਾਸ਼ ਆਪਣੇ ਪਿਆਰ ਦੀ ਕੁਰਬਾਨੀ ਦੇਣ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਪੂਜਾ ਨੂੰ ਅਹਿਸਾਸ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਸੱਚਮੁੱਚ ਅਮਨ (ਸਾਗਰ) ਨੂੰ ਪਿਆਰ ਕਰਦੀ ਹੈ।
ਕਾਸਟ
[ਸੋਧੋ]- ਸੰਜੇ ਦੱਤ - ਅਮਨ/ਸਾਗਰ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ
- ਮਾਧੁਰੀ ਦੀਕਸ਼ਿਤ - ਪੂਜਾ ਸਕਸੈਨਾ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ
- ਆਕਾਸ਼ ਵਰਮਾ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਸਲਮਾਨ ਖਾਨ
- ਰਾਜੀਵ ਵਰਮਾ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਕਾਦਰ ਖਾਨ
- ਕਮਲਾ ਵਰਮਾ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਰੀਮਾ ਲਾਗੂ
- ਮੇਨਕਾ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਏਕਤਾ ਸੋਹਿਨੀ
- ਲਕਸ਼ਮੀਕਾਂਤ ਬਰਡੇ ਲਕਸ਼ਮੀਨੰਦਨ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ
- ਅੰਜਨਾ ਮੁਮਤਾਜ਼ - ਮਾਨਯਤਾ ਸਕਸੈਨਾ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ
- ਲਾਲਚੰਦ ਵਜੋਂ ਦਿਨੇਸ਼ ਹਿੰਗੂ
- ਅਨੀਸ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਯੂਨਸ ਪਰਵੇਜ਼
- ਰਾਜੂ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਯਸ਼ਵੰਤ ਸਕਸੈਨਾ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ
- ਤੇਜ ਸਪਰੁ ਵੀਰਾ ਵਜੋਂ
- ਇੰਸਪੈਕਟਰ ਦਲੀਪ ਵਜੋਂ ਵਿਕਾਸ ਆਨੰਦ
- ਰਾਜਾ ਦੁੱਗਲ
- ਪੰਕਜ ਉਧਾਸ (ਜੀਏਂ ਤੋ ਜੀਏਂ ਕੈਸੇ ਗੀਤ ਵਿੱਚ ਕੈਮਿਓ)
- ਲਾਰੈਂਸ ਡਿਸੂਜ਼ਾ (ਦੇਖਾ ਹੈ ਪਹਿਲੀ ਬਾਰ ਗੀਤ ਵਿੱਚ ਕੈਮਿਓ)
ਪ੍ਰੋਡਕਸ਼ਨ
[ਸੋਧੋ]ਆਮਿਰ ਖ਼ਾਨ ਨੂੰ ਅਮਨ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਦੀ ਪੇਸ਼ਕਸ਼ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ ਪਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇਨਕਾਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਭੂਮਿਕਾ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਮਹਿਸੂਸ ਨਹੀਂ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਸੰਜੇ ਦੱਤ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨੂੰ ਅੰਤਿਮ ਰੂਪ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ।[1][2]
ਰਿਸੈਪਸ਼ਨ
[ਸੋਧੋ]ਫ਼ਿਲਮ ਇੱਕ ਬਲਾਕਬਸਟਰ ਸੀ ਅਤੇ ਇਹ ਫ਼ਿਲਮ 1991 ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਕਮਾਈ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਬਾਲੀਵੁੱਡ ਫ਼ਿਲਮ ਸੀ।[3][4]
ਇਨਾਮ
[ਸੋਧੋ]| ਇਨਾਮ | ਸ਼੍ਰੇਣੀ | ਪ੍ਰਾਪਤਕਰਤਾ ਅਤੇ ਨਾਮਜ਼ਦ ਵਿਅਕਤੀ | ਸਿੱਟਾ |
|---|---|---|---|
| 37th Filmfare Awards | Best Music Director | Nadeem-Shravan | Won |
| Best Male Playback Singer | Kumar Sanu for "Mera Dil Bhi Kitna Paagal Hai" | ||
| Best Film | Sudhakar Bokade | ਨਾਮਜ਼ਦ | |
| Best Director | Lawrence D'Souza | ||
| Best Actor | Sanjay Dutt | ||
| Best Actress | Madhuri Dixit | ||
| Best Lyricist | Sameer for "Mera Dil Bhi Kitna Paagal Hai" | ||
| Best Male Playback Singer | Pankaj Udhas for "Jiye To Jiye Kaise" | ||
| S. P. Balasubrahmanyam for "Tumse Milne Ki Tamanna Hai" | |||
| Best Female Playback Singer | Alka Yagnik for "Dekha Hai Pehli Baar" | ||
| Anuradha Paudwal for "Bahut Pyar Karte Hai" |
ਹਵਾਲੇ
[ਸੋਧੋ]- ↑ Usman, Yasser (2018). Sanjay Dutt: The Crazy Untold Story of Bollywood's Bad Boy (in ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ). Juggernaut Books. p. 108. ISBN 978-93-86228-58-1.
- ↑ Patwa, Priyadarshini (4 August 2022). "Aamir Khan rejected these 7 movies that changed Shah Rukh Khan and Salman Khan's career graphs and went on to earn Crores at the box office". GQ India (in Indian English). Retrieved 13 August 2025.
- ↑ "Box Office 1991". Box Office India. Archived from the original on 15 January 2013. Retrieved 10 July 2016.
- ↑ "Lawrence Dsouza to remake Saajan?". The Times of India. 5 April 2012. Archived from the original on 3 January 2013. Retrieved 22 July 2012.
ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ
[ਸੋਧੋ]- ਸਾਜਨ, ਇੰਟਰਨੈੱਟ ਮੂਵੀ ਡੈਟਾਬੇਸ ਉੱਤੇ