ਸਿੱਧੀਧਾਤਰੀ

ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ, ਇੱਕ ਅਜ਼ਾਦ ਗਿਆਨਕੋਸ਼ ਤੋਂ
Jump to navigation Jump to search
ਸਿੱਧੀਧਾਤਰੀ
Goddess of Supernatural Powers or Siddhis
Siddhidatri Sanghasri 2010 Arnab Dutta.JPG
Goddess Siddhidhatri, ninth form of Durga
ਦੇਵਨਾਗਰੀसिद्धिदात्री
AffiliationAvatar of Durga, Parvati, Shakti
ਮੰਤਰसिद्धगन्धर्वयक्षाघैरसुरैरमरैरपि। सेव्यमाना सदा भूयात् सिद्धिदा सिद्धिदायिनी॥
ਹਥਿਆਰMace, Sudarshana Chakra, Shankha, lotus
ConsortShiva
Mountlion or fully bloomed lotus

ਸਿੱਧੀਧਾਤਰੀ ਦੇਵੀ ਦੁਰਗਾ ਦਾ ਨੌਵਾਂ ਰੂਪ ਹੈ, ਉਸਦੇ ਨਾਂ ਦਾ ਅਰਥ ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਹੈ: ਸਿੱਧੀ ਦਾ ਅਰਥ ਹੈ ਅਲੌਕਿਕ ਸ਼ਕਤੀ ਜਾਂ ਧਿਆਨ ਯੋਗਤਾ, ਅਤੇ ਧਾਤਰੀ ਦਾ ਮਤਲਬ ਹੈ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਜਾਂ ਇਨਾਮ ਦਾਤਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਉਸ ਦੀ ਪੂਜਾ ਨਰਾਤੇ ਦੇ 9ਵੇਂ ਦਿਨ (ਨਵਦੁਰਗਾ ਦੀਆਂ ਨੌਂ ਰਾਤਾਂ) ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ; ਉਹ ਸਾਰੀਆਂ ਬ੍ਰਹਮ ਇੱਛਾਵਾਂ ਪੂਰੀਆਂ ਕਰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਦੁਨਿਆਵੀ ਲੋੜਾਂ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਦੀ ਹੈ। [1] [2]

ਇਹ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਭਗਵਾਨ ਸ਼ਿਵ ਦਾ ਸਰੀਰ ਇਕ ਪਾਸੇ ਸਿੱਧੀਧਾਤਰੀ ਦਾ ਹੈ । ਇਸ ਲਈ, ਉਸਨੂੰ ਅਰਧਨਾਰੀਸ਼ਵਰ ਦੇ ਨਾਮ ਨਾਲ ਵੀ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਵੈਦਿਕ ਗ੍ਰਥਾਂ ਅਨੁਸਾਰ, ਭਗਵਾਨ ਸ਼ਿਵ ਇਸ ਦੇਵੀ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰ ਕੇ ਸਭ ਸਿੱਧੀਆਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਗਿਆ।

ਇਸ ਰੂਪ ਵਿਚ ਦੁਰਗਾ ਇਕ ਕਮਲ ਤੇ ਬੈਠੀ ਦਰਸਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਚਾਰ-ਹਥਿਆਰ ਫੜੇ ਹੱਥ ਦਿਖਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਉਸਨੇ ਆਪਣੇ ਹੱਥ ‘ਚ ਇੱਕ ਕਮਲ, ਗਲਾਸ, ਸੁਦਰਸ਼ਨ ਚੱਕਰ ਅਤੇ ਸ਼ੰਕ ਫੜੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਰੂਪ ਵਿਚ ਦੁਰਗਾ ਨੇ ਅਗਿਆਨਤਾ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕੀਤਾ ਹੈ।

ਪ੍ਰਤੀਕ ਅਤੇ ਮੂਲ[ਸੋਧੋ]

ਸਿੱਧੀਧਾਤਰੀ ਦੇਵੀ ਪਾਰਵਤੀ ਦਾ ਮੁੱਲ ਰੂਪ ਹੈ। ਉਸ ਦੇ ਚਾਰ ਹੱਥਾਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਡਿਸਕਸ, ਸ਼ੰਕੂ ਦਾ ਸ਼ੈਲ, ਤ੍ਰਿਸ਼ੂਲ ਹੈ, ਜੋ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਫੁੱਲਾਂ ਵਾਲੇ ਕੰਵਲ ਜਾਂ ਸ਼ੇਰ ‘ਤੇ ਬੈਠੀ ਹੋਈ ਹੈ। ਉਸ ਕੋਲ ਅੱਠ ਅਲੌਕਿਕ ਸ਼ਕਤੀਆਂ, ਜਾਂ ਸਿੱਧੀਆਂ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਅਨੀਮਾ, ਮਹਿਮਾ, ਗਰਿਮਾ, ਲੱਗੀਮਾ, ਪ੍ਰਾਚੀ, ਪ੍ਰਾਕੰਬੀਆ, ਈਸ਼ਿਤਵਾ ਅਤੇ ਵਸ਼ਿਤਵ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਅਨੀਮਾ ਦਾ ਮਤਲਬ ਹੈ ਕਿ ਕਿਸੇ ਦੇ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਐਟਮ ਦੇ ਆਕਾਰ ਤੋਂ ਘਟਾਉਣਾ; ਮਹਿਮਾ ਦਾ ਮਤਲਬ ਹੈ ਕਿਸੇ ਦੇ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਅਕਾਰ ਦੇਣਾ; ਗਰਿਮਾ ਦਾ ਮਤਲਬ ਹੈ ਅਸੀਮ ਭਾਰੀ ਹੋਣਾ; ਲਘੀਮਾ ਦਾ ਮਤਲਬ ਹੈ ਭਾਰ ਰਹਿਤ ਹੋਣਾ; ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਦਾ ਅਰਥ ਹੈ ਸਰਬ ਸ਼ਕਤੀਮਾਨ; ਪ੍ਰਾਕੰਬੀਆ ਜੋ ਕੁਝ ਵੀ ਇੱਛਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ; ਇਸ਼ਿਤਵਾ ਦਾ ਅਰਥ ਹੈ ਪੂਰਨ ਅਧਿਕਾਰ; ਅਤੇ ਵਸ਼ਤੀਵ ਦਾ ਮਤਲਬ ਹੈ ਕਿ ਸਾਰੇ ਨੂੰ ਅਧੀਨ ਕਰਨ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਹੋਵੇ। ਸਾਰੇ ਅੱਠ ਤਾਕਤਾਂ ਦੁਆਰਾ ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਸਿੱਧੀਧਾਤਰੀ ਦੁਆਰਾ ਭਗਵਾਨ ਸ਼ਿਵ ਨੂੰ ਬਖਸ਼ਿਸ਼ ਸੀ।

ਹਵਾਲੇ[ਸੋਧੋ]

  1. "Worship 'Goddess Siddhidatri' on ninth day of Navratri". Dainik Jagran (Jagran Post). October 21, 2015. Retrieved 2015-10-21. 
  2. "Goddess Siddhidatri". Retrieved 2015-10-21. 
  • Dictionary of Hindu Lore and Legend ( ISBN 0-500-51088-1) by Anna Dhallapiccola