ਸਮੱਗਰੀ 'ਤੇ ਜਾਓ

ਹੇਠਲਾ ਸਦਨ

ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ, ਇੱਕ ਅਜ਼ਾਦ ਗਿਆਨਕੋਸ਼ ਤੋਂ

ਹੇਠਲਾ ਸਦਨ ਦੋ ਸਦਨੀ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਦੇ ਦੋ ਚੈਂਬਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਦੂਜਾ ਸਦਨ ਉੱਪਰਲਾ ਸਦਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।[1] ਉਪਰਲੇ ਸਦਨ ਦੇ "ਹੇਠਾਂ" ਆਪਣੀ ਅਧਿਕਾਰਤ ਸਥਿਤੀ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਦੀਆਂ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾਵਾਂ ਵਿੱਚ, ਹੇਠਲੇ ਸਦਨ ਨੇ ਵਧੇਰੇ ਸ਼ਕਤੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ ਹੈ ਜਾਂ ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਪ੍ਰਭਾਵ ਪਾਇਆ ਹੈ। ਹੇਠਲਾ ਸਦਨ, ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ, ਦੋ ਚੈਂਬਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਵੱਡਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਭਾਵ ਇਸਦੇ ਮੈਂਬਰ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।

ਆਮ ਗੁਣ[ਸੋਧੋ]

ਉਪਰਲੇ ਸਦਨ ਦੀ ਤੁਲਨਾ ਵਿੱਚ, ਹੇਠਲੇ ਸਦਨ ਅਕਸਰ ਕੁਝ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾਵਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਿਤ ਕਰਦੇ ਹਨ (ਹਾਲਾਂਕਿ ਉਹ ਅਧਿਕਾਰ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਵੱਖੋ-ਵੱਖ ਹੁੰਦੇ ਹਨ)।

ਸ਼ਕਤੀਆਂ
  • ਸੰਸਦੀ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਵਿੱਚ, ਹੇਠਲੇ ਸਦਨ:
    • ਆਧੁਨਿਕ ਯੁੱਗ ਵਿੱਚ, ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਸ਼ਕਤੀ ਹੈ, ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਉੱਚ ਸਦਨ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਪਾਬੰਦੀਆਂ ਦੇ ਅਧਾਰ ਤੇ.
    • ਕੁਝ ਤਰੀਕਿਆਂ ਨਾਲ ਉਪਰਲੇ ਸਦਨ ਨੂੰ ਓਵਰਰਾਈਡ ਕਰਨ ਦੇ ਯੋਗ ਹੈ।
    • ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਖਿਲਾਫ ਅਵਿਸ਼ਵਾਸ ਦੇ ਮਤੇ ਨੂੰ ਵੋਟ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਨਾਲ ਹੀ ਸੰਸਦੀ ਕਾਰਜਕਾਲ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਵਿੱਚ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਮੁਖੀ ਲਈ ਕਿਸੇ ਪ੍ਰਸਤਾਵਿਤ ਉਮੀਦਵਾਰ ਲਈ ਜਾਂ ਉਸ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਵੋਟ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ।
    • ਆਸਟ੍ਰੇਲੀਆ ਤੋਂ ਬਿਨ੍ਹਾਂ, ਜਿੱਥੇ ਸੈਨੇਟ ਕੋਲ ਪ੍ਰਤੀਨਿਧੀ ਸਭਾ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਕਾਫ਼ੀ ਸ਼ਕਤੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਟਲੀ ਅਤੇ ਰੋਮਾਨੀਆ, ਜਿੱਥੇ ਸੈਨੇਟ ਕੋਲ ਚੈਂਬਰ ਆਫ਼ ਡਿਪਟੀਜ਼ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਹਨ।
  • ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਵਿੱਚ, ਹੇਠਲੇ ਸਦਨ:
    • ਵਿਵਾਦਪੂਰਨ ਤੌਰ 'ਤੇ ਕੁਝ ਘੱਟ, ਹੇਠਲੇ ਸਦਨ ਕੋਲ ਕੁਝ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਵੀ ਹਨ।
    • ਕਾਰਜਪਾਲਿਕਾ ਨੂੰ ਮਹਾਂਦੋਸ਼ ਕਰਨ ਦੀ ਇਕੋ-ਇਕ ਸ਼ਕਤੀ ਹੈ (ਉਪਰੀ ਸਦਨ ਫਿਰ ਮਹਾਂਦੋਸ਼ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ)।
    • ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਨਿਯੋਜਨ/ਸਪਲਾਈ-ਸਬੰਧਤ ਕਾਨੂੰਨ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਹੇਠਲੇ ਸਦਨ ਦੀ ਸਥਿਤੀ
  • ਹਮੇਸ਼ਾ ਸਿੱਧੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਚੁਣੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਉਪਰਲਾ ਸਦਨ ਸਿੱਧੇ, ਅਸਿੱਧੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਚੁਣਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਜਾਂ ਬਿਲਕੁਲ ਨਹੀਂ ਚੁਣਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
  • ਇਸ ਦੇ ਮੈਂਬਰ ਉਪਰਲੇ ਸਦਨ ਲਈ ਵੱਖਰੀ ਵੋਟਿੰਗ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਨਾਲ ਚੁਣੇ ਜਾ ਸਕਦੇ ਹਨ।
  • ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਆਬਾਦੀ ਵਾਲੇ ਪ੍ਰਬੰਧਕੀ ਵਿਭਾਗਾਂ ਦੀ ਉੱਚ ਸਦਨ ਨਾਲੋਂ ਬਿਹਤਰ ਪ੍ਰਤੀਨਿਧਤਾ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ; ਪ੍ਰਤੀਨਿਧਤਾ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਆਬਾਦੀ ਦੇ ਅਨੁਪਾਤੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
  • ਜ਼ਿਆਦਾ ਵਾਰ ਚੁਣੇ ਗਏ।
  • ਸਭ ਨੂੰ ਇੱਕ ਵਾਰ ਵਿੱਚ ਚੁਣਿਆ ਗਿਆ, ਨਾ ਕਿ ਅਟੱਲ ਸ਼ਰਤਾਂ ਦੁਆਰਾ।
  • ਸੰਸਦੀ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਵਿੱਚ, ਕਾਰਜਪਾਲਿਕਾ ਨੂੰ ਭੰਗ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
  • ਜਿਆਦਾ ਮੈਂਬਰ।
  • ਬਜਟ, ਸਪਲਾਈ, ਅਤੇ ਮੁਦਰਾ ਕਾਨੂੰਨਾਂ 'ਤੇ ਕੁੱਲ ਜਾਂ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਨਿਯੰਤਰਣ ਹੈ।
  • ਉੱਚ ਸਦਨ ਨਾਲੋਂ ਉਮੀਦਵਾਰ ਦੀ ਘੱਟ ਉਮਰ।

ਸਮੇਂ ਦੀ ਸਰਕਾਰ ਨੂੰ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਹੇਠਲੇ ਸਦਨ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਬਜਟ ਪੇਸ਼ ਕਰਨ ਦੀ ਲੋੜ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਬਜਟ ਨੂੰ ਮਨਜ਼ੂਰੀ ਦੇਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਹੇਠਲੇ ਸਦਨ ਵਿੱਚ ਆਮਦਨੀ (ਵਿਯੋਜਨ) ਬਿੱਲਾਂ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕਰਨ ਲਈ ਇਹ ਇੱਕ ਵਿਆਪਕ ਅਭਿਆਸ ਹੈ। ਇਸਦਾ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਅਪਵਾਦ ਵੈਸਟ ਵਰਜੀਨੀਆ ਹਾਊਸ ਆਫ ਡੈਲੀਗੇਟਸ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਕਿਸੇ ਵੀ ਘਰ ਤੋਂ ਮਾਲੀਆ ਬਿੱਲਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਨ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।[2]

ਹਵਾਲੇ[ਸੋਧੋ]

  1. Bicameralism (1997) by George Tsebelis.
  2. "West Virginia Constitution". www.wvlegislature.gov. Retrieved 22 February 2021.