ਆਨਲਾਈਨ ਨਫ਼ਰਤ ਵਾਲੇ ਭਾਸ਼ਣ

ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ, ਇੱਕ ਅਜ਼ਾਦ ਗਿਆਨਕੋਸ਼ ਤੋਂ
Jump to navigation Jump to search

ਆਨਲਾਈਨ ਨਫ਼ਰਤ ਵਾਲੇ ਭਾਸ਼ਣ ਇੱਕ ਕਿਸਮ ਦੀ ਬੋਲੀ ਹੈ ਜੋ ਕਿਸੇ ਵਿਅਕਤੀ ਜਾਂ ਸਮੂਹ ਦੇ ਨਸਲ, ਧਰਮ, ਲਿੰਗਕ ਝੁਕਾਓ, ਅਪਾਹਜਪੁਣੇ ਦੇ ਅਧਾਰ ਤਤੇ ਹਮਲਾ ਕਰਨ ਦੇ ਮਕਸਦ ਨਾਲ ਔਨਲਾਈਨ (ਉਦਾਹਰਨ ਲਈ ਇੰਟਰਨੈਟ, ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ਪਲੇਟਫਾਰਮਾਂ) ਵਾਪਰਦੀ ਹੈ।

ਨਫ਼ਰਤ ਵਾਲੀ ਬੋਲੀ ਆਨਲਾਈਨ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਤਣਾਆਂ ਦੇ ਇੰਟਰਸੈਕਸ਼ਨ ਤੇ ਸਥਿਤ ਹੈ: ਇਹ ਵੱਖੋ ਵੱਖਰੇ ਸਮੂਹਾਂ ਦੇ ਅੰਦਰ ਅਤੇ ਸਮੁਦਾਏ ਦੇ ਵਿੱਚ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸਮੂਹਾਂ ਦੇ ਵਿੱਚ ਝਗੜੇ ਦਾ ਪ੍ਰਗਟਾਵਾ ਹੈ; ਇਹ ਇੱਕ ਸਪਸ਼ਟ ਉਦਾਹਰਨ ਹੈ ਕਿ ਕਿਵੇਂ ਟਰਾਂਸਫਾਰਮੇਟਮੇਬਲ ਸੰਭਾਵੀ ਸਮਰੱਥਾ ਵਰਗੀਆਂ ਤਕਨਾਲੋਜੀਆਂ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਇੰਟਰਨੈਟ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਮੌਕਿਆਂ ਅਤੇ ਚੁਣੌਤੀਆਂ ਦੋਵਾਂ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਆਉਂਦੀਆਂ ਹਨ; ਅਤੇ ਇਸਦਾ ਮਤਲਬ ਹੈ ਕਿ ਮੁਢਲੇ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਅਤੇ ਸਿਧਾਂਤਾਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਗੁੰਝਲਦਾਰ ਸੰਤੁਲਨ, ਪ੍ਰਗਟਾਅ ਦੀ ਆਜ਼ਾਦੀ ਅਤੇ ਮਨੁੱਖੀ ਮਾਣ ਦੀ ਰੱਖਿਆ।[1]

ਉਦਾਹਰਣ[ਸੋਧੋ]

ਨਫ਼ਰਤ ਵਾਲੇ ਭਾਸ਼ਣ[ਸੋਧੋ]

ਨਫ਼ਰਤ ਦੀ ਬੋਲੀ ਪ੍ਰਗਟਾਵੇ ਦੀ ਆਜ਼ਾਦੀ, ਵਿਅਕਤੀਗਤ, ਸਮੂਹ ਅਤੇ ਘੱਟ ਗਿਣਤੀ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਦੇ ਵਿਰੋਧ ਵਿੱਚ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਹੀ ਸਨਮਾਨ, ਆਜ਼ਾਦੀ ਅਤੇ ਸਮਾਨਤਾ ਦੇ ਸੰਕਲਪ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਇਸ ਦੀ ਪਰਿਭਾਸ਼ਾ ਅਕਸਰ ਲੜਾਈ ਨਾਲ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

ਮਨੁੱਖੀ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਬਾਰੇ ਅਰਬ ਚਾਰਟਰ[ਸੋਧੋ]

ਮਨੁੱਖੀ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਬਾਰੇ ਅਰਬ ਚਾਰਟਰ, ਜੋ ਕਿ 2004 ਵਿੱਚ ਅਰਬ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੇ ਲੀਗ ਦੀ ਕੌਂਸਲ ਦੁਆਰਾ ਅਪਣਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਵਿੱਚ ਆਰਟੀਕਲ 32 ਦੀਆਂ ਉਹ ਧਾਰਾਵਾਂ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ ਜੋ ਆਨਲਾਈਨ ਸੰਚਾਰ ਲਈ ਢੁਕਵੇਂ ਹਨ ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ "ਰਾਇ ਅਤੇ ਪ੍ਰਗਟਾਵਾ ਦੀ ਆਜ਼ਾਦੀ ਅਤੇ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਕਿਸੇ ਮਾਧਿਅਮ ਰਾਹੀਂ, ਭੂਗੋਲਿਕ ਸੀਮਾਵਾਂ ਦੀ ਪਰਵਾਹ ਕੀਤੇ ਬਿਨਾਂ, ਜਾਣਕਾਰੀ ਅਤੇ ਵਿਚਾਰਾਂ ਦੀ ਭਾਲ, ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨਾ ਅਤੇ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਨਾ "।[2] ਇਹ ਪੈਰਾ 2 ਵਿਚ ਵਿਆਪਕ ਆਧਾਰ ਤੇ ਇੱਕ ਸੀਮਾ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਦਿੰਦਾ ਹੈ "ਅਜਿਹੇ ਅਧਿਕਾਰ ਅਤੇ ਆਜ਼ਾਦੀਆਂ ਸਮਾਜ ਦੇ ਬੁਨਿਆਦੀ ਕਦਰਾਂ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਵਿੱਚ ਲਾਗੂ ਕੀਤੇ ਜਾਣਗੇ"।[3]

ਨਿੱਜੀ ਕੰਪਨੀਆਂ[ਸੋਧੋ]

ਇੰਟਰਨੈਟ ਵਿਚੋਲੇ ਨੇ ਇਸ ਨੂੰ ਨਿਯਮਤ ਕਰਨ ਲਈ ਨਫ਼ਰਤ ਵਾਲੇ ਭਾਸ਼ਣਾਂ ਅਤੇ ਦਿਸ਼ਾ-ਨਿਰਦੇਸ਼ਾਂ ਦੀਆਂ ਵਿਭਿੰਨ ਪਰਿਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਨੂੰ ਵਿਕਸਿਤ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਕੁਝ ਕੰਪਨੀਆਂ ਗੜਬੜ ਵਾਲੇ ਭਾਸ਼ਣ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਨਹੀਂ ਕਰਦੀਆਂ, ਪਰ ਇਸ ਨਾਲ ਜੁੜੀਆਂ ਸ਼ਰਤਾਂ ਦੀ ਇੱਕ ਵਿਆਖਿਆਤਮਿਕ ਸੂਚੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।

ਯਾਹੂ![ਸੋਧੋ]

ਯਾਹੂ(Yahoo)! ਦੀ ਸੇਵਾ ਦੀਆਂ ਸ਼ਰਤਾਂ "ਗੈਰ-ਕਾਨੂੰਨੀ, ਨੁਕਸਾਨਦੇਹ, ਧਮਕੀ, ਦੁਰਵਿਵਹਾਰ ਕਰਨ ਵਾਲੇ, ਤੰਗ ਕਰਨ ਵਾਲੇ, ਘ੍ਰਿਣਾਯੋਗ, ਬਦਨਾਮੀ, ਅਸ਼ਲੀਲ, ਅਸ਼ਲੀਲ, ਬਦਨਾਮ ਕਰਨ ਵਾਲੇ, ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਦੀ ਗੋਪਨੀਯਤਾ, ਘਿਰਨਾਜਨਕ ਜਾਂ ਨਸਲੀ, ਨਸਲੀ ਜਾਂ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਇਤਰਾਜ਼ਯੋਗ ਸਮੱਗਰੀ ਨੂੰ ਪੋਸਟ ਕਰਨ 'ਤੇ ਪਾਬੰਦੀ ਲਗਦੀ ਹੈ"।[4]

ਯੂ ਟਿਊਬ[ਸੋਧੋ]

ਗੂਗਲ ਦੀ ਇੱਕ ਸਹਾਇਕ ਕੰਪਨੀ ਯੂਟਿਊਬ ਨੇ ਆਪਣੀ ਵੈੱਬਸਾਈਟ 'ਤੇ ਕਈ ਹੋਰ ਯੂਜ਼ਰ ਨੀਤੀਆਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਇੱਕ ਸਪੱਸ਼ਟ "ਨਫ਼ਰਤ ਭਾਸ਼ਣ ਨੀਤੀ" ਪੇਸ਼ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਨੀਤੀ ਨੂੰ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ: "ਅਸੀਂ ਮੁਫਤ ਭਾਸ਼ਣ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਦੇ ਹਾਂ ਅਤੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਪਸੰਦ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ ਹਾਂ, ਪਰ ਅਸੀਂ ਨਫ਼ਰਤ ਵਾਲੇ ਭਾਸ਼ਣਾਂ ਨੂੰ ਇਜਾਜ਼ਤ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦੇ ਹਾਂ।ਨਫ਼ਰਤ ਦੀ ਬੋਲੀ ਇੱਕ ਅਜਿਹੀ ਸਮਗਰੀ ਹੈ ਜੋ ਹਿੰਸਾ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਦੀ ਹੈ ਜਾਂ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਗੁਣਾਂ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ: ਜਾਤ ਜਾਂ ਨਸਲੀ ਮੂਲ, ਧਰਮ, ਅਪਾਹਜਤਾ, ਲਿੰਗ, ਉਮਰ, ਬਜ਼ੁਰਗਾਂ ਦੀ ਸਥਿਤੀ, ਜਿਨਸੀ ਅਨੁਕੂਲਣ / ਲਿੰਗ ਪਛਾਣ ਦੇ ਅਧਾਰ ਤੇ ਨਫ਼ਰਤ ਨੂੰ ਉਕਸਾਉਣ ਦਾ ਮੁੱਖ ਉਦੇਸ਼ ਹੈ "। ਨਫ਼ਰਤ ਭਾਸ਼ਣ ਦੇ ਵਧ ਰਹੇ ਰੁਝਾਨ ਦਾ ਮੁਕਾਬਲਾ ਕਰਨ ਲਈ ਯੂਟਿਊਬ ਨੇ ਇੱਕ ਯੂਜ਼ਰ ਰਿਪੋਰਿੰਗ ਸਿਸਟਮ ਬਣਾਇਆ ਹੈ। [5] ਨਫ਼ਰਤ ਭਾਸ਼ਣ ਦੇ ਖਿਲਾਫ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਰੁਕਾਵਟਾਂ ਵਿੱਚ, ਉਪਭੋਗਤਾ ਅਗਿਆਤ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਉਹ ਅਣਉਚਿਤ ਲਈ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਉਪਭੋਗਤਾ ਦੀ ਅਗਿਆਤ ਰਿਪੋਰਟ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ ਫਿਰ ਯੂ ਟਿਊਬ ਦੀ ਨੀਤੀ ਅਤੇ ਉਮਰ ਪ੍ਰਤੀਬੰਧਾਂ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਸਮਗਰੀ ਦੀ ਸਮੀਖਿਆ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਜਾਂ ਤਾਂ ਇਕੱਲੇ ਜਾਂ ਹੇਠਾਂ ਲਿਆ ਜਾਂ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਮਾਈਕਰੋਸਾਫਟ[ਸੋਧੋ]

ਮਾਈਕਰੋਸਾਫਟ ਦੇ ਕਈ ਉਪਯੋਗਿਆਂ ਲਈ ਨਫ਼ਰਤ ਵਾਲੇ ਭਾਸ਼ਣਾਂ ਦੇ ਸੰਬੰਧ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਨਿਯਮ ਹਨ। ਮੋਬਾਈਲ ਫੋਨਾਂ ਲਈ ਇਸਦੀ ਨੀਤੀ ਵਿੱਚ ਅਰਜ਼ੀਆਂ ਦੀ ਮਨਾਹੀ ਹੈ ਕਿ "ਜਾਤ, ਨਸਲੀ, ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਮੂਲ, ਭਾਸ਼ਾ, ਲਿੰਗ, ਉਮਰ, ਅਪਾਹਜਤਾ, ਧਰਮ, ਜਿਨਸੀ ਰੁਝਾਣ, ਅਨੁਭਵੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸਥਿਤੀ, ਜਾਂ ਇਸਦੇ ਵਿਚਾਰਾਂ ਦੇ ਆਧਾਰ ਤੇ ਭੇਦਭਾਵ, ਨਫ਼ਰਤ ਜਾਂ ਹਿੰਸਾ ਦੀ ਵਕਾਲਤ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਕਿਸੇ ਵੀ ਸਮਗਰੀ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਸਮਾਜਿਕ ਸਮੂਹ ਵਿੱਚ ਮੈਂਬਰਸ਼ਿਪ"। ਕੰਪਨੀ ਨੇ ਔਨਲਾਈਨ ਗੇਮਿੰਗ ਬਾਰੇ ਵੀ ਨਿਯਮ ਦਿੱਤੇ ਹਨ, ਜੋ ਕਿਸੇ ਵੀ ਸੰਚਾਰ ਨੂੰ ਰੋਕਦਾ ਹੈ ਜੋ "ਨਫ਼ਰਤ ਭਾਸ਼ਣ, ਵਿਵਾਦਪੂਰਨ ਧਾਰਮਿਕ ਵਿਸ਼ਿਆਂ ਅਤੇ ਸੰਵੇਦਨਸ਼ੀਲ ਮੌਜੂਦਾ ਜਾਂ ਇਤਿਹਾਸਿਕ ਘਟਨਾਵਾਂ ਦਾ ਸੰਕੇਤ ਹੈ"।[6]

ਹਵਾਲੇ[ਸੋਧੋ]

  1. Gagliardone, Iginio; Gal, Danit; Alves, Thiago; Martinez, Gabriela (2015). Countering Online Hate Speech. http://unesdoc.unesco.org/images/0023/002332/233231e.pdf: UNESCO. p. 75. 
  2. League of Arab States, Arab Charter on Human Rights, 22 May, 2004, entered into force 15 March 2008, para. 32 (1)
  3. League of Arab States, Arab Charter on Human Rights, 22 May, 2004, entered into force 15 March 2008, para. 32 (2).
  4. http://help.yahoo.com/l/us/yahoo/smallbusiness/bizmail/spam/spam-44.html
  5. "Report inappropriate content - Android - YouTube Help". support.google.com (in ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ). Retrieved 2018-05-30. 
  6. "Microsoft's Code of Conduct Explained for Xbox Live Customers". www.xbox.com. Retrieved 2019-05-04.