ਇਕੀਗਾਈ

ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ, ਇੱਕ ਅਜ਼ਾਦ ਗਿਆਨਕੋਸ਼ ਤੋਂ

Ikigai (生き甲斐, lit. 'ਹੋਣ ਦਾ ਇੱਕ ਕਾਰਨ') ਇੱਕ ਜਾਪਾਨੀ ਸੰਕਲਪ ਹੈ ਜੋ ਕਿਸੇ ਅਜਿਹੀ ਚੀਜ਼ ਦਾ ਹਵਾਲਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਜੋ ਇੱਕ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਉਦੇਸ਼ ਦੀ ਭਾਵਨਾ, ਜੀਊਂਣ ਦਾ ਇੱਕ ਕਾਰਨ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।

ਅਰਥ ਅਤੇ ਵਿਉਤਪਤੀ[ਸੋਧੋ]

ਆਕਸਫੋਰਡ ਇੰਗਲਿਸ਼ ਡਿਕਸ਼ਨਰੀ ਨੇ ikigai ਨੂੰ "ਇੱਕ ਪ੍ਰੇਰਣਾ ਦੇਣ ਵਾਲੀ ਸ਼ਕਤੀ; ਕੋਈ ਚੀਜ਼ ਜਾਂ ਕੋਈ ਵਿਅਕਤੀ ਜੋ ਇੱਕ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਉਦੇਸ਼ ਦੀ ਭਾਵਨਾ ਜਾਂ ਜੀਣ ਦਾ ਕਾਰਨ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ" ਵਜੋਂ ਪਰਿਭਾਸ਼ਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਇਹ ਕਿਸੇ ਚੀਜ਼ ਦਾ ਹਵਾਲਾ ਦੇ ਸਕਦਾ ਹੈ ਜੋ ਖੁਸ਼ੀ ਜਾਂ ਪੂਰਤੀ ਲਿਆਉਂਦਾ ਹੈ।

ਇਹ ਸ਼ਬਦ ਦੋ ਜਾਪਾਨੀ ਸ਼ਬਦ: ਇਕੀ (生き, ਮਤਲਬ 'ਜੀਵਨ; ਜ਼ਿੰਦਾ') ਅਤੇ ਕਾਈ (甲斐, ਮਤਲਬ '(ਉ) ਪ੍ਰਭਾਵ; (a) ਨਤੀਜਾ; (a) ਫਲ; (a) ਮੁੱਲ; (a) ਵਰਤੋਂ; (a) ਲਾਭ ; (ਨਹੀਂ, ਥੋੜਾ) ਲਾਭ') (ਕ੍ਰਮਵਾਰ ਗਾਈ ਵਜੋਂ ਆਵਾਜ਼ ਦਿੱਤੀ ਗਈ), 'ਜੀਵਣ ਦੇ ਕਾਰਨ' 'ਤੇ ਪਹੁੰਚਣ ਲਈ [ਜ਼ਿੰਦਾ]; ਜੀਵਨ ਲਈ ਇੱਕ ਅਰਥ; ਕੀ [ਕੁਝ ਅਜਿਹਾ ਹੈ ਜੋ] ਜੀਵਨ ਨੂੰ ਜੀਉਣ ਦੇ ਯੋਗ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ; a raison d'être'.

ਸੰਖੇਪ ਜਾਣਕਾਰੀ[ਸੋਧੋ]

Ikigai ਜੀਵਨ ਵਿੱਚ ਉਦੇਸ਼ ਦੀ ਭਾਵਨਾ ਹੋਣ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਹੋਣ[1] ਦਾ ਵਰਣਨ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ।[2][3] ਮਿਚੀਕੋ ਕੁਮਾਨੋ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤੇ ਗਏ ਇੱਕ ਅਧਿਐਨ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਜਾਪਾਨੀ ਵਿੱਚ ਵਰਣਨ ਕੀਤੇ ਅਨੁਸਾਰ ਆਈਕਿਗਾਈ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਨ ਦਾ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਅਰਥ ਹੈ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਅਤੇ ਪੂਰਤੀ ਦੀ ਭਾਵਨਾ ਜੋ ਉਦੋਂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਜਦੋਂ ਲੋਕ ਆਪਣੇ ਜਨੂੰਨ ਦਾ ਪਿੱਛਾ ਕਰਦੇ ਹਨ।[4] ਕਿਰਿਆਵਾਂ ਜੋ ਇਕਾਈਗਾਈ ਦੀ ਭਾਵਨਾ ਪੈਦਾ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ, ਕਿਸੇ ਵਿਅਕਤੀ 'ਤੇ ਜ਼ਬਰਦਸਤੀ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ; ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਸੁਭਾਵਕ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਮਰਜ਼ੀ ਨਾਲ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵਿਅਕਤੀਗਤ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਇੱਕ ਵਿਅਕਤੀ ਦੇ ਅੰਦਰੂਨੀ ਸਵੈ 'ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦੇ ਹਨ।[5]

ਮਨੋਵਿਗਿਆਨੀ ਕਾਤਸੁਆ ਇਨੂਏ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ikigai ਇੱਕ ਸੰਕਲਪ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਦੋ ਪਹਿਲੂ ਹੁੰਦੇ ਹਨ: "ਸਰੋਤ ਜਾਂ ਵਸਤੂਆਂ ਜੋ ਜੀਵਨ ਦਾ ਮੁੱਲ ਜਾਂ ਅਰਥ ਲਿਆਉਂਦੀਆਂ ਹਨ" ਅਤੇ "ਇਹ ਭਾਵਨਾ ਕਿ ਕਿਸੇ ਦੇ ਜੀਵਨ ਦਾ ਇਸਦੇ ਸਰੋਤ ਜਾਂ ਵਸਤੂ ਦੀ ਹੋਂਦ ਦੇ ਕਾਰਨ ਮੁੱਲ ਜਾਂ ਅਰਥ ਹੈ"। Inoue ਸਮਾਜਿਕ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀਕੋਣ ਤੋਂ ikigai ਨੂੰ ਤਿੰਨ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼੍ਰੇਣੀਬੱਧ ਕਰਦਾ ਹੈ - ਸਮਾਜਿਕ ikigai, ਗੈਰ-ਸਮਾਜਿਕ ikigai, ਅਤੇ ਸਮਾਜ ਵਿਰੋਧੀ ikigai -। ਸਮਾਜਿਕ ikigai ikigai ਹਵਾਲਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਜੋ ਸਮਾਜ ਦੁਆਰਾ ਸਵੈਸੇਵੀ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਅਤੇ ਸਰਕਲ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਦੁਆਰਾ ਸਵੀਕਾਰ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇੱਕ ਸਮਾਜਿਕ ikigai ਇੱਕ ikigai ਹੈ ਜੋ ਸਮਾਜ ਨਾਲ ਸਿੱਧੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸੰਬੰਧਿਤ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਜਾਂ ਸਵੈ-ਅਨੁਸ਼ਾਸਨ। ਸਮਾਜ-ਵਿਰੋਧੀ ikigai ikigai ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਹਨੇਰੇ ਜਜ਼ਬਾਤਾਂ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਜਾਂ ਕਿਸੇ ਚੀਜ਼ ਨਾਲ ਨਫ਼ਰਤ ਕਰਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਜਾਂ ਬਦਲਾ ਲੈਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨੂੰ ਜਾਰੀ ਰੱਖਣ ਲਈ ਬੁਨਿਆਦੀ ਪ੍ਰੇਰਣਾ ਹੈ। [6]

ਨੈਸ਼ਨਲ ਜੀਓਗ੍ਰਾਫਿਕ ਦੇ ਰਿਪੋਰਟਰ ਡੈਨ ਬੁਏਟਨਰ ਨੇ ਸੁਝਾਅ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਓਕੀਨਾਵਾ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਲੰਬੀ ਉਮਰ ਦੇ ਕਾਰਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ikigai ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।[7] ਬੁਏਟਨਰ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਓਕੀਨਾਵਾਸੀਆਂ ਵਿੱਚ ਰਿਟਾਇਰ ਹੋਣ ਦੀ ਘੱਟ ਇੱਛਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਲੋਕ ਉਦੋਂ ਤੱਕ ਆਪਣਾ ਮਨਪਸੰਦ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ ਜਦੋਂ ਤੱਕ ਉਹ ਸਿਹਤਮੰਦ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। Moai, ਇੱਕ ਨਜ਼ਦੀਕੀ ਦੋਸਤ ਸਮੂਹ, ਨੂੰ ਵੀ ਓਕੀਨਾਵਾ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਜੀਉਣ ਦਾ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਕਾਰਨ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।[8]

ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਪ੍ਰਸਿੱਧੀ[ਸੋਧੋ]

ਹਾਲਾਂਕਿ ikigai ਦੀ ਧਾਰਨਾ ਜਾਪਾਨੀ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਵਿੱਚ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਮੌਜੂਦ ਹੈ, ਇਸ ਨੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਜਾਪਾਨੀ ਮਨੋਵਿਗਿਆਨੀ ਅਤੇ ਅਕਾਦਮਿਕ ਮੀਕੋ ਕਾਮੀਆ ਦੁਆਰਾ ਉਸਦੀ 1966 ਦੀ ਕਿਤਾਬ "On the Meaning of Life" (生きがいについて ikigai ni tsuite?) ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।[9] ਕਿਤਾਬ ਦਾ ਅਜੇ ਤੱਕ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਿੱਚ ਅਨੁਵਾਦ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ ਹੈ।

ਮਹੱਤਵ[ਸੋਧੋ]

1960, 1970 ਅਤੇ 1980 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਵਿੱਚ, ikigai ਨੂੰ ਜਾਂ ਤਾਂ ਸਮਾਜ ਦੀ ਬਿਹਤਰੀ ("ਆਪਣੀਆਂ ਇੱਛਾਵਾਂ ਨੂੰ ਦੂਜਿਆਂ ਦੇ ਅਧੀਨ ਕਰਨਾ") ਜਾਂ ਆਪਣੇ ਆਪ ਦੇ ਸੁਧਾਰ ("ਆਪਣੇ ਰਸਤੇ 'ਤੇ ਚੱਲਣਾ") ਲਈ ਅਨੁਭਵ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। [10]

ਮਾਨਵ-ਵਿਗਿਆਨੀ ਚਿਕਾਕੋ ਓਜ਼ਾਵਾ-ਡੀ ਸਿਲਵਾ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਜਾਪਾਨ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪੁਰਾਣੀ ਪੀੜ੍ਹੀ ਲਈ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ikigai ਨੂੰ "ਕੰਪਨੀ ਅਤੇ ਪਰਿਵਾਰ ਦੇ ਇਸ ਮਿਆਰੀ ਢਾਂਚੇ ਵਿੱਚ ਫਿੱਟ ਕਰਨਾ" ਸੀ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਨੌਜਵਾਨ ਪੀੜ੍ਹੀ ਨੇ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ikigai ਨੂੰ "ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸੁਪਨਿਆਂ ਬਾਰੇ ਦੱਸਿਆ ਸੀ ਕਿ ਉਹ ਕੀ ਬਣ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਭਵਿੱਖ"।[11]

ਕਈ ਅਧਿਐਨ  ਨੇ ਦਿਖਾਇਆ ਹੈ ਕਿ ਜੋ ਲੋਕ ikigai ਮਹਿਸੂਸ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕਾਰਡੀਓਵੈਸਕੁਲਰ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਦਾ ਅਨੁਭਵ ਹੋਣ ਦੀ ਜ਼ਿਆਦਾ ਸੰਭਾਵਨਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਘਾਤਕ ਟਿਊਮਰ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਨਾਲ ਕਿਸੇ ਵੀ ਸਬੰਧ ਦਾ ਕੋਈ ਸਬੂਤ ਨਹੀਂ ਸੀ।[12][13]

ਇਹ ਵੀ ਵੇਖੋ[ਸੋਧੋ]

ਹਵਾਲੇ[ਸੋਧੋ]

  1. Schippers, Michaéla C.; Ziegler, Niklas (2019-12-13). "Life Crafting as a Way to Find Purpose and Meaning in Life". Frontiers in Psychology. 10: 2778. ISSN 1664-1078. PMC 6923189Freely accessible Check |pmc= value (help). PMID 31920827 Check |pmid= value (help). doi:10.3389/fpsyg.2019.02778Freely accessible. 
  2. Schippers, Michaéla (2017-06-16). IKIGAI: Reflection on Life Goals Optimizes Performance and Happiness (ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ). ISBN 978-90-5892-484-1. 
  3. Mathews, Gordon (1996). "The Stuff of Dreams, Fading: Ikigai and "The Japanese Self"". Ethos. 24 (4): 718–747. ISSN 0091-2131. JSTOR 640520. doi:10.1525/eth.1996.24.4.02a00060. 
  4. Kumano, Michiko (2018-06-01). "On the Concept of Well-Being in Japan: Feeling Shiawase as Hedonic Well-Being and Feeling Ikigai as Eudaimonic Well-Being". Applied Research in Quality of Life (ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ). 13 (2): 419–433. ISSN 1871-2576. doi:10.1007/s11482-017-9532-9.  Unknown parameter |s2cid= ignored (help)
  5. Nakanishi, N (1999-05-01). "'Ikigai' in older Japanese people". Age and Ageing (ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ). 28 (3): 323–324. ISSN 1468-2834. PMID 10475874. doi:10.1093/ageing/28.3.323Freely accessible. 
  6. Inoue, Katsuya (2000). Psychology of Aging. Chuo Hoki Shuppan. pp. 80–99, 144–145. ISBN 978-4805818954. 
  7. Buettner, Dan (September 2009). "How to live to be 100+". TED. Retrieved 2021-09-09. 
  8. García, Héctor; Miralles, Francesc (2017). Ikigai: The Japanese Secret to a Long and Happy Life. Penguin Books. ISBN 978-0143130727. 
  9. Kamiya, Mieko (1980). "『生きがいについて』 ("On the Meaning of Life" in Japanese)". Japan: Misuzu Shobo. ISBN 4622081814. 
  10. Manzenreiter, Wolfram; Holthus, Barbara (2017-03-27). Happiness and the Good Life in Japan (ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ). Taylor & Francis. ISBN 978-1-317-35273-0. 
  11. Ozawa-de Silva, Chikako (2020-02-11). "In the eyes of others: Loneliness and relational meaning in life among Japanese college students". Transcultural Psychiatry (ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ). 57 (5): 623–634. ISSN 1363-4615. PMID 32041496 Check |pmid= value (help). doi:10.1177/1363461519899757. 
  12. Sone T.; Nakaya N.; Ohmori K.; Shimazu T.; Higashiguchi M.; Kakizaki M.; Kikuchi N.; Kuriyama S.; Tsuji I. (2008). "Sense of life worth living (ikigai) and mortality in Japan: Ohsaki Study". Psychosomatic Medicine. 70 (6): 709–15. PMID 18596247. doi:10.1097/PSY.0b013e31817e7e64. 
  13. Tanno K.; Sakata K.; Ohsawa M.; Onoda T.; Itai K.; Yaegashi Y.; Tamakoshi A. (2009). "Associations of ikigai as a positive psychological factor with all-cause mortality and cause-specific mortality among middle-aged and elderly Japanese people: findings from the Japan Collaborative Cohort Study". Journal of Psychosomatic. 67 (1): 67–75. PMID 19539820. doi:10.1016/j.jpsychores.2008.10.018.