ਏਅਰ ਕੰਡੀਸ਼ਨਿੰਗ

ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ, ਇੱਕ ਅਜ਼ਾਦ ਗਿਆਨਕੋਸ਼ ਤੋਂ
Jump to navigation Jump to search
ਇੱਕ ਇਮਾਰਤ ਦੇ ਬਾਹਰ ਏਅਰ ਕੰਡੀਸ਼ਨਰ ਯੂਨਿਟ

ਏਅਰ ਕੰਡੀਸ਼ਨਿੰਗ (ਆਮ ਤੌਰ ਤੇ ਏ.ਸੀ., ਏ/ਸੀ, ਜਾਂ ਏਅਰ ਕਾਨ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ: Air conditioning; AC)[1] ਕਿਸੇ ਥਾਂ ਦੇ ਅੰਦਰਲੇ ਹਿੱਸੇ ਤੋਂ ਗਰਮੀ ਅਤੇ ਨਮੀ ਨੂੰ ਹਟਾਉਣ ਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਹੈ ਜੋ ਘਰੇਲੂ ਅਤੇ ਵਪਾਰਕ ਵਾਤਾਵਰਣਾਂ ਵਿੱਚ ਵਰਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਦਾ ਆਮ ਤੌਰ ਤੇ ਮਨੁੱਖਾਂ ਜਾਂ ਜਾਨਵਰਾਂ ਲਈ ਵਧੇਰੇ ਆਰਾਮਦਾਇਕ ਅੰਦਰੂਨੀ ਵਾਤਾਵਰਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਲਈ ਆਮ ਤੌਰ ਤੇ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਹਾਲਾਂਕਿ, ਏਕੀਕ੍ਰਿਤ ਵਾਤਾਵਰਣ ਨੂੰ ਵੀ ਗਰਮੀ ਪੈਦਾ ਕਰਨ ਵਾਲੀਆਂ ਇਲੈਕਟ੍ਰਾਨਿਕ ਉਪਕਰਨਾਂ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਕੰਪਿਊਟਰ ਸਰਵਰ, ਪਾਵਰ ਐਂਪਲੀਫਾਇਰ ਅਤੇ ਆਰਟਵਰਕ ਨੂੰ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਿਤ ਅਤੇ ਸਟੋਰ ਕਰਨ ਨਾਲ ਭਰੇ ਹੋਏ ਕਮਰੇ ਨੂੰ ਠੰਢਾ ਕਰਨ ਲਈ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਏਅਰ ਕੰਡੀਸ਼ਨਰ ਅਕਸਰ ਹਵਾ ਨੂੰ ਕਿਸੇ ਜਗ੍ਹਾ ਵਿੱਚ ਬੰਦ ਕਰਕੇ ਰੱਖਦੀ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਇੱਕ ਬਿਲਡਿੰਗ ਜਾਂ ਕਾਰ ਅੰਦਰ ਥਰਮਲ ਆਰਾਮ ਅਤੇ ਅੰਦਰੂਨੀ ਹਵਾ ਦੀ ਗੁਣਵੱਤਾ ਨੂੰ ਸੁਧਾਰਨ ਲਈ ਅਕਸਰ ਇੱਕ ਪੱਖਾ ਵਰਤਦੇ ਹਨ। ਇਲੈਕਟ੍ਰਿਕ ਰੈਫ੍ਰਜੈਂਟ-ਅਧਾਰਤ ਏਸੀ ਯੂਨਿਟਾਂ ਛੋਟੀਆਂ ਇਕਾਈਆਂ ਤੋਂ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਜੋ ਇੱਕ ਛੋਟੇ ਬੈਡਰੂਮ ਨੂੰ ਠੰਢਾ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਇਕ ਬਾਲਗ ਦੁਆਰਾ ਰੱਖੇ ਜਾ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਦਫਤਰ ਦੇ ਟਾਵਰ ਦੀ ਛੱਤਰੀ 'ਤੇ ਲਗਾਏ ਜਾ ਰਹੇ ਵੱਡੇ ਯੂਨਿਟਾਂ ਨੂੰ, ਜੋ ਕਿ ਪੂਰੇ ਇਮਾਰਤ ਨੂੰ ਠੰਢਾ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਠੰਢਾ ਆਮ ਤੌਰ ਤੇ ਇੱਕ ਰੈਫਿਗਰਰੇਸ਼ਨ ਚੱਕਰ ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਕਈ ਵਾਰ ਉਪਕਰਣ ਜਾਂ ਮੁਫਤ ਕੂਲਿੰਗ ਵਰਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਵਾਤਾਵਰਣ ਪ੍ਰਣਾਲੀਆਂ ਨੂੰ ਨਮੀ ਸੁਕਾਉਣ ਵਾਲੇ ਪਦਾਰਥ (ਹਵਾ ਤੋਂ ਨਮੀ ਕੱਢਣ ਵਾਲੀਆਂ ਰਸਾਇਣਾਂ) ਅਤੇ ਉਪਰੋਕਤ ਪਾਈਪਾਂ ਦੇ ਅਧਾਰ ਤੇ ਵੀ ਬਣਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਜੋ ਠੰਢਾ ਕਰਨ ਲਈ ਗਰਮ ਰੈਫਰੀਜੈਂਟ ਨੂੰ ਜ਼ਮੀਨ ਤੇ ਵੰਡ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ।

ਆਮ ਤੌਰ ਤੇ, ਏਅਰ ਕੰਡੀਸ਼ਨਿੰਗ ਕਿਸੇ ਵੀ ਕਿਸਮ ਦੀ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਨੂੰ ਸੰਕੇਤ ਕਰ ਸਕਦੀ ਹੈ ਜੋ ਹਵਾ (ਹੀਟਿੰਗ, ਕੂਲਿੰਗ, (ਡੀ-) ਮਲੀਨਿੰਗ, ਸਫਾਈ ਕਰਨਾ, ਹਵਾਦਾਰੀ ਜਾਂ ਹਵਾਈ ਲਹਿਰ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਨੂੰ ਸੋਧਦੀ ਹੈ। ਆਮ ਵਰਤੋਂ ਵਿੱਚ, ਹਾਲਾਂਕਿ, "ਏਅਰ ਕੰਡੀਸ਼ਨਿੰਗ" ਸਿਸਟਮ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ ਜੋ ਕਿ ਹਵਾ ਠੰਡੀ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਨਿਰਮਾਣ ਵਿਚ, ਹੀਟਿੰਗ, ਹਵਾਦਾਰੀ ਅਤੇ ਵਾਤਾਵਰਨ ਦੀ ਪੂਰੀ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਨੂੰ ਹੀਟਿੰਗ, ਵੈਂਟੀਲੇਸ਼ਨ, ਅਤੇ ਏਅਰਕੰਡੀਸ਼ਨਿੰਗ (ਐਚ.ਵੀ.ਏ.ਸੀ. - ਐਸੀ ਦੇ ਵਿਰੋਧ) ਦੇ ਰੂਪ ਵਿਚ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਨਮੀ ਨਿਯੰਤਰਣ[ਸੋਧੋ]

ਕਿਉਂਕਿ ਇਨਸਾਨ ਚਮੜੀ ਤੋਂ ਪਸੀਨੇ ਦੇ ਉਪਰੋਕਤ ਦੁਆਰਾ ਕੁਦਰਤੀ ਠੰਢਾ ਰੱਖਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਸੁੱਕਣ ਵਾਲੀ ਹਵਾ (ਇੱਕ ਬਿੰਦੂ ਤੱਕ) ਨੇ ਮੁਹੱਈਆ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੁਵਿਧਾ ਨੂੰ ਸੁਧਾਰਿਆ ਹੈ। ਆਰਾਮਪੂਰਨ ਏਅਰ ਕੰਡੀਸ਼ਨਰ ਨੂੰ ਉਸ ਥਾਂ 'ਤੇ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਰੋਕੀ ਗਈ ਸਪੇਸ ਵਿਚ 50% ਤੋਂ 60% ਸਾਧਾਰਨ ਨਮੀ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।[ਹਵਾਲਾ ਲੋੜੀਂਦਾ]

ਇੰਸਟਾਲੇਸ਼ਨ ਕਿਸਮਾਂ[ਸੋਧੋ]

ਵਿੰਡੋ ਏਅਰ ਕੰਡੀਸ਼ਨਰ[ਸੋਧੋ]

ਇੱਕ ਵਿੰਡੋ ਏਅਰ ਕੰਡੀਸ਼ਨਰ ਕਿਵੇਂ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ
ਵਿੰਡੋ ਏਅਰ ਕੰਡੀਸ਼ਨਰ

ਵਿੰਡੋ ਏਅਰ ਕੰਡੀਸ਼ਨਰ ਇੱਕ ਓਪਨ ਵਿੰਡੋ ਵਿੱਚ ਸਥਾਪਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦੁਆਰਾ ਅੰਦਰੂਨੀ ਹਵਾ ਨੂੰ ਠੰਢਾ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਬਾਹਰੀ ਤੇ ਅੰਦਰੂਨੀ ਤੋਂ ਖਿੱਚਿਆ ਗਰਮ ਵਾਤਾਵਰਨ ਵਿੱਚ ਘੁਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਕੰਡੈਂਸਰ ਉੱਤੇ ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਪੱਖਾ ਬਾਹਰ ਹਵਾ ਚਲਦਾ ਹੈ। ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਘਰ ਜਾਂ ਇਮਾਰਤ ਵਿੱਚ ਕਈ ਅਜਿਹੀਆਂ ਇਕਾਈਆਂ ਹੋ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਹਰੇਕ ਕਮਰੇ ਨੂੰ ਵੱਖਰੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਠੰਢਾ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।

ਪਹਿਲੀ ਪ੍ਰੈਕਟੀਕਲ ਅਰਧ-ਪੋਰਟੇਬਲ ਏਅਰ ਕੰਡੀਸ਼ਨਿੰਗ ਯੂਨਿਟ ਨੂੰ ਕ੍ਰਾਈਸਲਰ ਮੋਟਰਸ ਵਿਖੇ ਇੰਜੀਨੀਅਰ ਦੁਆਰਾ ਕਾਢ ਕੱਢੀ ਗਈ ਸੀ ਅਤੇ 1935 ਵਿਚ ਵਿਕਰੀ ਲਈ ਪੇਸ਼ਕਸ਼ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ।[2]

ਸਪਲਿਟ ਸਿਸਟਮ[ਸੋਧੋ]

ਸਪਲਿਟ-ਸਿਸਟਮ ਏਅਰ ਕੰਡੀਸ਼ਨਰ ਦੋ ਰੂਪਾਂ ਵਿੱਚ ਆਉਂਦੇ ਹਨ: ਮਿੰਨੀ-ਸਪਲਿਟ ਅਤੇ ਸੈਂਟਰਲ ਸਿਸਟਮ ਦੋਹਾਂ ਕਿਸਮਾਂ ਵਿਚ, ਅੰਦਰੂਨੀ ਵਾਤਾਵਰਨ (ਉਪਵਾਕ) ਹੀਟ ਐਕਸਚੇਂਜਰ ਨੂੰ ਬਾਹਰੋਂ-ਵਾਤਾਵਰਣ (ਸੰਘਣਾ ਇਕਾਈ) ਤਾਪ ਐਕਸਚੇਂਜਰ ਤੋਂ ਕੁਝ ਦੂਰੀ ਨਾਲ ਵੱਖ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।

ਮਿੰਨੀ-ਸਪਲਿਟ (ਡਕਟਲੈਸ) ਸਿਸਟਮ[ਸੋਧੋ]

ਡਕਟਲੈਸ ਸਪਲੀਟ-ਟਾਈਪ ਏਅਰ ਕੰਡੀਸ਼ਨਰ ਦਾ ਬਾਹਰਲਾ ਹਿੱਸਾ
ਡਕਟਲੈਸ ਸਪਲੀਟ ਟਾਈਪ ਏਅਰ ਕੰਡੀਸ਼ਨਰ ਦਾ ਅੰਦਰਲਾ ਹਿੱਸਾ

ਇੱਕ ਮਿੰਨੀ ਸਪਲਿਟ ਸਿਸਟਮ ਆਮ ਤੌਰ ਤੇ ਇਮਾਰਤ ਦੇ ਇੱਕ ਜਾਂ ਇੱਕ ਕੁੱਝ ਕਮਰਿਆਂ ਵਿੱਚ ਏਅਰ ਕੰਡੀਸ਼ਨਡ ਅਤੇ ਗਰਮ ਵਾਲੀ ਹਵਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।[3] ਮਲਟੀ-ਜ਼ੋਨ ਪ੍ਰਣਾਲੀਆਂ ਡਾਂਸ ਰਹਿਤ ਪ੍ਰਣਾਲੀਆਂ ਦਾ ਇਕ ਆਮ ਕਾਰਜ ਹਨ ਅਤੇ 8 ਕਮਰਿਆਂ (ਜ਼ੋਨਾਂ) ਨੂੰ ਸਿੰਗਲ ਬਾਹਰੀ ਯੂਨਿਟ ਤੋਂ ਅਨੁਕੂਲ ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਆਗਿਆ ਦਿੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਮਲਟੀ-ਜ਼ੋਨ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਕਈ ਕਿਸਮ ਦੇ ਇਨਡੋਰ ਯੂਨਿਟ ਸਟਾਈਲ ਪੇਸ਼ ਕਰਦੇ ਹਨ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਕੰਧ-ਮਾਊਂਟ ਕੀਤੀ, ਛੱਤ-ਮਾਊਟ ਕੀਤੀ ਗਈ, ਛੱਤ ਦੀ ਛਾਪੇ ਗਏ ਅਤੇ ਖਿਤਿਜੀ ਡੱਕ ਕੀਤੀ। ਮਿੰਨੀ-ਸਪਲਿਟ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ 9 ਹਜ਼ਾਰ ਤੋਂ 36,000 ਬੀ.ਟੀ.ਯੂ. (9,500-38,000 ਕਿਲੋ) ਕੂਲਿੰਗ ਦੀ ਪ੍ਰਤੀ ਘੰਟੇ ਪੈਦਾ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਮਲਟੀ-ਜ਼ੋਨ ਪ੍ਰਣਾਲੀਆਂ 60,000 ਬਿਟੂ ਦੀ ਵਿਸਤ੍ਰਿਤ ਕੁਇਲਿੰਗ ਅਤੇ ਹੀਟਿੰਗ ਦੀ ਸਮਰਥਾ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ।

ਕੇਂਦਰੀ (ਡਕਟਡ) ਏਅਰਕੰਡੀਸ਼ਨਿੰਗ[ਸੋਧੋ]

ਮਲਟੀ-ਸਪਲਿਟ ਸਿਸਟਮ[ਸੋਧੋ]

ਮਲਟੀ-ਸਪਲਿਟ ਸਿਸਟਮ - ਇਕ ਰਵਾਇਤੀ ਵੰਡ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਹੈ, ਜੋ ਦੋ ਹਿੱਸਿਆਂ (ਇੰਪੋਰਟੇਟਰ ਅਤੇ ਕੰਨਡੈਸਰ) ਵਿੱਚ ਵੰਡਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ ਅਤੇ ਇੱਕ ਬਾਹਰੀ ਯੂਨਿਟ ਸਮੇਤ ਕਈ ਕਮਰਿਆਂ ਦੀ ਠੰਢਾ ਜਾਂ ਹੀਟਿੰਗ ਦੀ ਆਗਿਆ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਏਅਰ ਕਡੀਸ਼ਨਰ ਦੀ ਬਾਹਰੀ ਇਕਾਈ ਵਿਚ ਇਕ ਹੋਰ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਕੰਪ੍ਰੈਸ਼ਰ ਹੈ, ਕਮਰੇ ਵਿਚ ਸਥਿਤ ਇਨਡੋਰ ਯੂਨਿਟਾਂ ਨੂੰ ਦਿੱਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਫ੍ਰੀਨ ਦੀ ਮਾਤਰਾ ਨੂੰ ਨਿਯੰਤ੍ਰਿਤ ਕਰਨ ਲਈ ਲਾਕਿੰਗ ਵਾਲਵ ਦੇ ਨਾਲ ਕਈ ਟਰੇਸ ਅਤੇ ਆਟੋਮੇਸ਼ਨ ਨੂੰ ਜੋੜਨ ਲਈ ਪੋਰਟ।

ਪੋਰਟੇਬਲ ਸਪਲਿਟ ਸਿਸਟਮ[ਸੋਧੋ]

ਇੱਕ ਪੋਰਟੇਬਲ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਅੰਦਰੂਨੀ ਯੂਨਿਟ ਹੈ ਜੋ ਪਲਾਂਟ ਲੱਕਰੀਦਾਰ ਪਾਈਪਾਂ ਦੁਆਰਾ ਇੱਕ ਬਾਹਰੀ ਯੂਨਿਟ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਹੋਏ ਪਹੀਏ, ਇੱਕ ਸਥਾਈ ਸਥਿਰ ਸਥਾਪਿਤ ਯੂਨਿਟ ਦੇ ਸਮਾਨ ਹੈ।

ਸਿਹਤ ਪ੍ਰਭਾਵ[ਸੋਧੋ]

ਏਅਰ ਕੰਡੀਸ਼ਨਿੰਗ ਦੀ ਵਾਤਾਵਰਣ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਸੂਖਮ-ਜੀਵਣਾਂ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਅਤੇ ਪ੍ਰਸਾਰ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰ ਸਕਦੀ ਹੈ,[4] ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਲਿਯਜੀਨੇਲਾ ਨਿਊਓਫਿਲੇ, ਲੀਜਨੀਅਰੇਰੀਆਂ ਦੀ ਬਿਮਾਰੀ ਜਾਂ ਥਰਮੋਫਿਲਿਕ ਐਂਟੀਨੋਮੀਸੀਟਸ ਲਈ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰ ਸੰਕਰਮਣ ਏਜੰਟ; ਹਾਲਾਂਕਿ, ਇਹ ਸਿਰਫ਼ ਮਾੜੀ ਰੱਖੀ ਹੋਈ ਵੂਲ ਕੂਲਿੰਗ ਟਾਵਰਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਚਲਿਤ ਹੈ ਜਿੰਨਾ ਚਿਰ ਕੂਲਿੰਗ ਟਾਵਰ ਨੂੰ ਸਾਫ ਰੱਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ (ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਕਲੋਰੀਨ ਇਲਾਜ ਰਾਹੀਂ), ਇਹ ਸਿਹਤ ਖਤਰਿਆਂ ਤੋਂ ਬਚਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਜਾਂ ਘਟਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।

ਹਵਾਲੇ[ਸੋਧੋ]

  1. "air con Definition in the Cambridge English Dictionary". dictionary.cambridge.org. Retrieved 1 March 2018. 
  2. Hearst Magazines (June 1935). Popular Mechanics. Hearst Magazines. pp. 885–. ISSN 0032-4558. Retrieved 9 January 2012. 
  3. "Mitsubishi Contractors Guide" (PDF). Mitsubishipro.com. p. 16. Archived from the original (PDF) on 2015-02-26. Retrieved 2015-06-10. 
  4. "Negative Health Effects of Central AC". livestrong.com. Archived from the original on 28 January 2013. Retrieved 21 February 2013.