ਓਲਾਫ਼ ਸਟੇਪਲਡਨ

ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ, ਇੱਕ ਅਜ਼ਾਦ ਗਿਆਨਕੋਸ਼ ਤੋਂ
Jump to navigation Jump to search
ਓਲਾਫ਼ ਸਟੇਪਲਡਨ
ਜਨਮ(1886-05-10)10 ਮਈ 1886
ਸੀਕੋਮਬੇ, ਵਾਲੇਸੀ, ਚਿਸ਼ਾਇਰ, ਇੰਗਲੈਂਡ, ਯੂਕੇ
ਮੌਤ6 ਸਤੰਬਰ 1950(1950-09-06) (ਉਮਰ 64)
ਕੈਲਡੀ, ਚਿਸ਼ਾਇਰ, ਇੰਗਲੈਂਡ, ਯੂਕੇ
ਵੱਡੀਆਂ ਰਚਨਾਵਾਂਸਟਾਰ ਮੇਕਰ, ਲਾਸਟ ਐਂਡ ਫਸਟ ਮੈਨ, ਔਡ ਜੌਹਨ
ਕਿੱਤਾਫ਼ਿਲਾਸਫ਼ਰ, ਵਿਗਿਆਨ ਗਲਪ ਦਾ ਲੇਖਕ
ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰਨ ਵਾਲੇਐਚ. ਜੀ. ਵੈੱਲਜ਼, ਜਿਊਲਸ ਵਰਨੇ, ਵਿਲੀਅਮ ਹੌਡ ਹੌਜਸਨ, ਜੇ. ਬੀ. ਐਸ ਹਲਡੇਨ, ਕਾਰਲ ਮਾਰਕਸ, ਆਰਥਰ ਸ਼ੋਪੇਨਹਾਵਰ, ਓਸਵਾਲਡ ਸਪੈਂਗਲਰ, ਫ਼ਰੀਡਰਿਸ਼ ਨੀਤਸ਼ੇ
ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋਣ ਵਾਲੇਆਰਥਰ ਸੀ। ਕਲਾਰਕ, ਬ੍ਰਾਇਨ ਆਲਡੀਸ, ਸਟੈਨਿਸਲਾ ਲੇਮ, ਡੌਰਿਸ ਲੈਂਸਿੰਗ
ਵਿਧਾਫ਼ਲਾਸਫ਼ਾ ਅਤੇ ਵਿਗਿਆਨਕ ਗਲਪ
ਸਟਾਰ ਮੇਕਰ ਇਥੇ ਪੜ੍ਹ ਸਕਦੇ ਹੋ

ਵਿਲੀਅਮ ਓਲਾਫ਼ ਸਟੇਪਲਡਨ (10 ਮਈ 1886 – 6 ਸਤੰਬਰ 1950) – ਓਲਾਫ਼ ਸਟੇਪਲਡਨ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ  ਸੀ – ਇੱਕ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਫ਼ਿਲਾਸਫ਼ਰ ਅਤੇ ਵਿਗਿਆਨ ਗਲਪ ਦਾ ਲੇਖਕ ਸੀ। [1][2] 2014 ਵਿਚ, ਉਸ ਨੂੰ ਸਾਇੰਸ ਫ਼ਿਕਸ਼ਨ ਐਂਡ ਫੈਕਲਟੀ ਹਾਲ ਆਫ ਫੇਮ ਵਿਚ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। 

ਜ਼ਿੰਦਗੀ[ਸੋਧੋ]

ਸਟੈਪਲਡਨ ਦਾ ਜਨਮ ਸੀਕੋਮਬੇ, ਵਾਲੇਸੀ ਵਿਖੇ, ਚਿਸ਼ਾਇਰ ਦੇ ਵਿਰਲ ਪੈਨੂਸੁਲਾ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਵਿਲੀਅਮ ਕਲਿਬੇਟ ਸਟੈਪਲਡਨ ਅਤੇ ਏਮੇਲਾਈਨ ਮਿਲਰ ਦਾ ਇਕਲੌਤਾ ਪੁੱਤਰ ਸੀ। ਉਸ ਦੇ ਜੀਵਨ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਛੇ ਸਾਲ ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਮਾਤਾ ਪਿਤਾ ਦੇ ਨਾਲ ਪੋਰਟ ਸਯਦ, ਮਿਸਰ ਵਿੱਚ ਬੀਤੇ ਸਨ। ਉਸ ਨੇ ਐਬੋਟਸੋਲਮੇ ਸਕੂਲ ਅਤੇ ਬੈਲੀਓਲ ਕਾਲਜ, ਆਕਸਫੋਰਡ ਵਿਖੇ ਸਿੱਖਿਆ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ, ਜਿੱਥੇ ਉਸ ਨੇ 1979 ਵਿੱਚ ਆਧੁਨਿਕ ਇਤਿਹਾਸ (ਦੂਜੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ) ਦੀ ਬੀ.ਏ. ਡਿਗਰੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ ਸੀ, 1913 ਵਿਚ ਐਮ.ਏ. ਕਰ ਲਈ।[3][4] ਮੈਨਚੈਸਟਰ ਗਰਾਮਰ ਸਕੂਲ ਦੇ ਇੱਕ ਅਧਿਆਪਕ ਵਜੋਂ ਥੋੜ੍ਹੇ ਸਮੇਂ ਲਈ ਕੰਮ ਕਰਨ ਦੇ ਬਾਅਦ ਉਸ ਨੇ 1910 ਤੋਂ 1912 ਤਕ ਲਿਵਰਪੂਲ ਅਤੇ ਪੋਰਟ ਸੈਡ ਵਿੱਚ ਸ਼ਿਪਿੰਗ ਦਫਤਰਾਂ ਵਿਚ ਕੀਤਾ। ਅਤੇ 1912 ਤੋਂ 1915 ਤੱਕ ਸਟੇਪਲਡਨ ਨੇ ਵਰਕਰਜ਼ ਐਜੂਕੇਸ਼ਨਲ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ ਦੀ ਲਿਵਰਪੂਲ ਬ੍ਰਾਂਚ ਨਾਲ ਕੰਮ ਕੀਤਾ।

ਪਹਿਲੇ ਵਿਸ਼ਵ ਯੁੱਧ ਦੌਰਾਨ ਉਸਨੇ, ਇੱਕ ਜ਼ਮੀਰ ਔਬਜੈਕਟਰ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸੇਵਾ ਕੀਤੀ।ਸਟੈਪਲਡਨ ਜੁਲਾਈ 1915 ਤੋਂ ਜਨਵਰੀ 1919 ਤਕ ਫਰਾਂਸ ਅਤੇ ਬੈਲਜੀਅਮ ਵਿੱਚ ਫ੍ਰੈਂਡਜ਼ ਐਂਬੂਲੈਂਸ ਯੂਨਿਟ ਦੇ ਨਾਲ ਐਂਬੂਲੈਂਸ ਡ੍ਰਾਈਵਰ ਬਣ ਗਿਆ; ਉਸ ਨੂੰ ਬਹਾਦਰੀ ਲਈ ਕ੍ਰੌਕਸ ਡੇ ਗੇਰੇ ਪੁਰਸਕਾਰ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।[5] '16 ਜੁਲਾਈ 1919 ਨੂੰ ਉਹ ਐਗਨੇਸ ਜੇਨਾ ਮਿਲਰ (1894-1984) ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕਰਵਾ ਲਿਆ।  ਉਹ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ 1903 ਵਿਚ ਮਿਲੇ ਸਨ, ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿਚ ਸਾਰੇ ਯੁੱਧ ਦੌਰਾਨ ਚਿੱਠੀ ਪੱਤਰ ਬਣਾਈ ਰੱਖਿਆ। ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਇੱਕ ਧੀ ਸੀ, ਮੈਰੀ ਸਿਡਨੀ ਸਟੈਪਲਡਨ (1920-2008), ਅਤੇ ਇੱਕ ਪੁੱਤਰ, ਜੌਨ ਡੇਵਿਡ ਸਟੈਪਲਡਨ (1923-2014)। 1920 ਵਿਚ ਉਹ ਪੱਛਮੀ ਕਿਰਬੀ ਵਿਚ ਚਲੇ ਗਏ। 

ਸਟੈਪਲਡਨ ਨੂੰ 1925 ਵਿੱਚ ਲਿਵਰਪੂਲ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਫ਼ਲਸਫ਼ੇ ਵਿੱਚ ਪੀਐਚਡੀ ਡਿਗਰੀ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕੀਤੀ ਗਈ ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਡਾਕਟਰੀ ਥੀਸਿਸ ਨੂੰ ਉਸਨੇ ਆਪਣੀ ਪਹਿਲੀ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕਿਤਾਬ, ਮਾਡਰਨ ਥਿਊਰੀ ਆਫ ਐਥਿਕਸ (1929) ਦੇ ਆਧਾਰ ਵਜੋਂ ਵਰਤਿਆ ਸੀ।  ਪਰ, ਛੇਤੀ ਹੀ ਉਹ ਆਪਣੇ ਵਿਚਾਰਾਂ ਨੂੰ ਵਿਆਪਕ ਜਨਤਾ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਪੇਸ਼ ਕਰਨ ਦੀ ਉਮੀਦ ਵਿੱਚ ਗਲਪ ਵੱਲ ਮੁੜ ਪਿਆ। ਲਾਸਟ ਐਂਡ ਫਸਟ ਮੈਨ (1930) ਦੀ ਸਪੇਖ੍ਕ ਸਫਲਤਾ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਫੁੱਲ ਟਾਈਮ ਲੇਖਕ ਬਣਨ ਲਈ ਪ੍ਰੇਰਿਆ। ਉਸ ਨੇ ਲਾਸਟ ਮੈੱਨ ਇਨ ਲੰਡਨ ਨਾਮ ਦਾ ਇੱਕ ਸੀਕੁਐਲ ਲਿਖਿਆ ਅਤੇ ਇਸ ਦੇ ਪਿੱਛੋਂ ਉਸ ਦੇ ਗਲਪ ਅਤੇ ਦਰਸ਼ਨ ਦੀਆਂ ਹੋਰ ਕਈ ਕਿਤਾਬਾਂ ਲਿਖੀਆਂ। [6]

ਦੂਜੇ ਵਿਸ਼ਵ ਯੁੱਧ ਦੇ ਸਮੇਂ ਲਈ, ਸਟਾਪਲਡਨ ਨੇ ਆਪਣੇ ਸ਼ਾਂਤੀਵਾਦ ਨੂੰ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਜੰਗ ਦੇ ਯਤਨਾਂ ਦਾ ਸਮਰਥਨ ਕੀਤਾ। 1940 ਵਿੱਚ, ਸਟਾਪਲਡਨ ਪਰਿਵਾਰ ਨੇ ਵਾਇਰਾਲ ਵਿਖੇ, ਕੈਲਡੀ ਵਿੱਚ ਸਾਈਮਨ'ਜ ਫੀਲਡ ਵਿੱਚ ਨਵੇਂ ਘਰ ਦਾ ਨਿਰਮਾਣ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਉਹ ਨਵੇਂ ਘਰ ਵਿੱਚ ਚਲੇ ਗਏ। ਯੁੱਧ ਦੌਰਾਨ ਸਟਾਪਲਡਨ ਜੇ.ਬੀ. ਪ੍ਰੀਸਟਲੀ ਅਤੇ ਰਿਚਰਡ ਆਕਲੈਂਡ ਦੀ ਖੱਬੇਪੱਖੀ ਕਾਮਨ ਵੈਲਥ ਪਾਰਟੀ   ਅਤੇ ਨਾਲ ਹੀ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸੰਗਠਨ ਫੈਡਰਲ ਯੂਨੀਅਨ ਦਾ ਜਨਤਕ ਸਮਰਥਕ ਬਣ ਗਿਆ।[7]

ਰਚਨਾਵਾਂ [ਸੋਧੋ]

ਪੁਸਤਕ ਸੂਚੀ [ਸੋਧੋ]

ਗਲਪ[ਸੋਧੋ]

ਗੈਰ-ਗਲਪ[ਸੋਧੋ]

  • A Modern Theory of Ethics: A study of the Relations of Ethics and Psychology (1929)
  • Waking World (1934)
  • Saints and Revolutionaries (1939)
  • New Hope for Britain (1939)
  • Philosophy and Living, 2 volumes (1939)
  • Beyond the "Isms" (1942)
  • Seven Pillars of Peace (1944)
  • Youth and Tomorrow (1946)
  • The Opening of the Eyes (ed. Agnes Z. Stapledon, 1954)

ਕਵਿਤਾ[ਸੋਧੋ]

  • Latter-Day Psalms (1914)

ਸੰਗ੍ਰਹਿ[ਸੋਧੋ]

  • Worlds of Wonder: Three Tales of Fantasy (1949)
  • To the End of Time: the Best of Olaf Stapledon (ed. Basil Davenport, 1953) (ISBN 0-8398-2312-60-8398-2312-6)
  • Far Future Calling: Uncollected Science Fiction and Fantasies of Olaf Stapledon (ed. Sam Moskowitz 1979 ISBN 1-880418-06-11-880418-06-1)
  • An Olaf Stapledon Reader (ed. Robert Crossley, 1997)

ਹਵਾਲੇ[ਸੋਧੋ]

  1. Andy Sawyer, "[William] Olaf Stapledon (1886-1950)", in Bould, Mark, et al, eds. Fifty Key Figures in Science Fiction. New York: Routledge, 2010. (pp. 205–210) ISBN 1135285349.
  2. John Kinnaird, "Stapledon,(William) Olaf" in Curtis C. Smith, Twentieth-Century Science-Fiction Writers. Chicago, St. James, 1986. ISBN 0912289279 (pp. 693–6).
  3. Kinnaird, John. Olaf Stapledon. Borgo Press, 1986. ISBN 978-0-916732-55-4
  4. Oxford University Calendar, 1915, p. 182
  5. Vincent Geoghegan,"Olaf Stapledon:Religious but not a Christian" in Socialism and religion : roads to common wealth.London: Routledge, 2011. ISBN 9780415668286 (pp. 85–108).
  6. "Olaf Stapledon". J. L. Campbell, Sr., in E. F. Bleiler, ed.Science Fiction Writers. New York: Scribners, 1982. pp. 91–100. ISBN 978-0-684-16740-4
  7. Andrea Bosco,Federal Union and the origins of the 'Churchill proposal' : the federalist debate in the United Kingdom from Munich to the fall of France, 1938-1940 London : Lothian Foundation Press, 1992. ISBN 1872210198 (p. 50)