ਸਮੱਗਰੀ 'ਤੇ ਜਾਓ

ਗਜਨ (ਤਿਉਹਾਰ)

ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ, ਇੱਕ ਅਜ਼ਾਦ ਗਿਆਨਕੋਸ਼ ਤੋਂ
ਗਜਨ
ਹਾਵੜਾ ਵਿਖੇ ਗਜਨ ਤਿਉਹਾਰ ਦਾ ਇੱਕ ਸ਼ਰਧਾਲੂ
ਵੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨਸ਼ਿਵਗਾਜਨ
ਮਨਾਉਣ ਵਾਲੇਪੂਰਬੀ ਭਾਰਤ ਦੇ ਹਿੰਦੂ ਅਤੇ ਆਦਿਵਾਸੀ ਲੋਕ
ਕਿਸਮਸੱਭਿਆਚਾਰਕ
ਮਹੱਤਵਭਗਵਾਨ ਸ਼ਿਵ ਅਤੇ ਹਰਕਾਲੀ ਦੇ ਵਿਆਹ ਦੀ ਰਸਮ
ਜਸ਼ਨਖੁੱਲ੍ਹੇ ਪੰਡਾਲ ਵਿੱਚ
ਸ਼ੁਰੂਆਤਚੋਇਟਰੋ ਦੇ ਆਖਰੀ ਹਫ਼ਤੇ
ਬਾਰੰਬਾਰਤਾਸਲਾਨਾ
ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤਭਗਵਾਨ ਸ਼ਿਵ
ਗਜਨ ਦੇ ਸ਼ਰਧਾਲੂ ਅਤੇ ਦਰਸ਼ਕ 14 ਅਪ੍ਰੈਲ 2014 ਨੂੰ ਪਿੰਡ ਨਰਨਾ, ਹਾਵੜਾ ਵਿਖੇ ਪੰਚਾਨੰਦ ਮੰਦਰ ਵਿਖੇ ਇਕੱਠੇ ਹੋਏ।

ਗਜਨ ਜਾਂ ਸ਼ਿਵਗਾਜਨ ਇੱਕ ਹਿੰਦੂ ਤਿਉਹਾਰ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸਨੂੰ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਭਾਰਤੀ ਰਾਜ ਪੱਛਮੀ ਬੰਗਾਲ ਵਿੱਚ ਮਨਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਸ਼ਿਵ, ਨੀਲ ਅਤੇ ਧਰਮਰਾਜ ਵਰਗੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਗਜਨ ਤਿਉਹਾਰ ਲਗਭਗ ਇੱਕ ਹਫ਼ਤਾ ਚੱਲਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਚੋਇਤਰੋ ਦੇ ਆਖ਼ਰੀ ਹਫ਼ਤੇ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਕੇ ਬੰਗਾਲੀ ਸਾਲ ਦੇ ਅੰਤ ਤੱਕ ਜਾਰੀ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਇਸਦੀ ਸਮਾਪਤੀ ਚਰਕ ਪੂਜਾ ਨਾਲ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਤਿਉਹਾਰ ਵਿੱਚ ਭਾਗ ਲੈਣ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਸੰਨਿਆਸੀ ਜਾਂ ਭੋਕਟੋ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਕਿਸੇ ਵੀ ਲਿੰਗ ਦੇ ਵਿਅਕਤੀ ਭਾਗੀਦਾਰ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਤਿਉਹਾਰ ਦਾ ਪੂਰਾ ਇਤਿਹਾਸ ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਇਸ ਤਿਉਹਾਰ ਦਾ ਕੇਂਦਰੀ ਥੀਮ ਗੈਰ ਲਿੰਗੀ ਦਰਦ, ਸ਼ਰਧਾ ਅਤੇ ਕੁਰਬਾਨੀ ਰਾਹੀਂ ਸੰਤੁਸ਼ਟੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨਾ ਹੈ।[ਹਵਾਲਾ ਲੋੜੀਂਦਾ]

ਨਿਰੁਕਤੀ[ਸੋਧੋ]

ਬੰਗਾਲੀ ਵਿੱਚ ਗਜਨ ਸ਼ਬਦ ਗਰਜਨ ਜਾਂ ਗਰਜਣ ਤੋਂ ਆਇਆ ਹੈ ਜੋ ਕਿ ਸੰਨਿਆਸੀ ਤਿਉਹਾਰਾਂ ਦੌਰਾਨ ਨਿਕਲਦੇ ਹਨ।[1] ਵਿਕਲਪਕ ਤੌਰ 'ਤੇ, ਗਜਨ ਸ਼ਬਦ ਨੂੰ ਦੋ ਸ਼ਬਦਾਂ ਦਾ ਸੁਮੇਲ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ - ਗਾ ਸ਼ਬਦ ਗ੍ਰਾਮ ਤੋਂ ਹੈ ਜਿਸਦਾ ਅਰਥ ਹੈ ਪਿੰਡ ਅਤੇ ਜਨ ਸ਼ਬਦ ਜਨਸਾਧਾਰਨ ਭਾਵ ਲੋਕ ਤੋਂ ਹੈ। ਇਸ ਅਰਥ ਵਿੱਚ ਗੱਜਣ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਦੇ ਲੋਕ ਤਿਉਹਾਰ ਹੈ।[2]

ਮਹੱਤਵ[ਸੋਧੋ]

ਸ਼ਿਵ ਦੇ ਗਜਨ ਵਿੱਚ ਇਸ ਦਿਨ ਸ਼ਿਵ ਦਾ ਵਿਆਹ ਹਰਕਾਲੀ ਨਾਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਸੰਨਿਆਸੀ ਬਰਜਾਤਰੀ (ਬਰਾਤੀ) ਬਣਦੇ ਹਨ। ਧਰਮ ਦੇ ਗਜਨ ਵਿੱਚ ਧਰਮਠਾਕੁਰ ਦਾ ਵਿਆਹ ਬਾਂਕੁਰਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਜਾਂ ਮੁਕਤੀ ਵਿੱਚ ਕਾਮਿਨੀ-ਕਾਮਾਖਿਆ ਨਾਲ ਹੋਇਆ।[1] ਗਜਨ ਤਿਉਹਾਰ 'ਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਤਾਜ਼ਾ ਅਧਿਐਨ ਹਨ: 1) ਨਿਕੋਲਸ, ਆਰ. ਰੀਟਸ ਆਫ਼ ਸਪਰਿੰਗ। ਗਾਜਨ ਪਿੰਡ ਬੰਗਾਲ ਵਿੱਚ ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ: ਕ੍ਰੋਨਿਕਲ ਬੁੱਕਸ, 2008; ਅਤੇ 2) ਫੇਰਾਰੀ, ਐਫਐਮ ਦੋਸ਼ੀ ਪੁਰਸ਼ ਅਤੇ ਮਾਣ ਵਾਲੀ ਔਰਤਾਂ। ਬੰਗਾਲੀ ਤਿਉਹਾਰ ਵਿੱਚ ਲਿੰਗ ਬਾਰੇ ਗੱਲਬਾਤ ਕਰਨਾ । ਕਲਕੱਤਾ ਅਤੇ ਲੰਡਨ: ਸੀਗਲ, 2010।

ਮੇਲੇ[ਸੋਧੋ]

1849 ਵਿੱਚ ਕੋਲਕਾਤਾ ਵਿੱਚ ਚਰਕ ਤਿਉਹਾਰ

ਮੇਲੇ ਅਕਸਰ ਗਜਨ ਦੇ ਤਿਉਹਾਰ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।

ਹਵਾਲੇ[ਸੋਧੋ]

  1. 1.0 1.1 Mitra, Dr. Amalendu, Rarher Sanskriti O Dharmathakur, First published 1972, 2001 edition, pp. 165-169, Subarnarekha, 73 Mahatma Gandhi Road, Kolkata
  2. Ghosh, Binoy, Paschim Banger Sanskriti, (in Bengali), part I, 1976 edition, p. 67, Prakash Bhaban