ਗੰਗਾ ਦੇਵੀ (ਚਿੱਤਰਕਾਰ)

ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ, ਇੱਕ ਅਜ਼ਾਦ ਗਿਆਨਕੋਸ਼ ਤੋਂ
Jump to navigation Jump to search
ਗੰਗਾ ਦੇਵੀ
ਜਨਮ1928
ਮਿੱਥਿਲਾ, ਬਿਹਾਰ, ਭਾਰਤ
ਮੌਤ1991
ਪੇਸ਼ਾਪੇਂਟਰ
ਪ੍ਰਸਿੱਧੀ ਮਧੂਬਨੀ ਚਿੱਤਰਕਾਰੀ
ਪੁਰਸਕਾਰPadma Shri
National Award for Crafts

ਗੰਗਾ ਦੇਵੀ (1 928-1991) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਚਿੱਤਰਕਾਰ ਸੀ,[1] ਜਿਸਨੂੰ ਮਧੂਬਨੀ ਚਿੱਤਰਕਾਰੀ ਪਰੰਪਰਾ ਦੀਆਂ ਮੋਹਰੀ ਹਸਤੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।[2] ਉਸ ਨੂੰ ਭਾਰਤ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਮਧੂਬਨੀ ਪੇਂਟਿੰਗ ਨੂੰ ਹਰਮਨਪਿਆਰਾ ਕਰਨ ਦਾ ਸਿਹਰਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।[3] ਉਹ 1928 ਵਿਚ ਇੱਕ ਕਾਇਸਥਾ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿਚ ਬਿਹਾਰ ਦੇ ਮਿਥਿਲਾ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿਚ ਪੈਦਾ ਹੋਈ ਸੀ ਅਤੇ ਕਚਨੀ (ਲਾਈਨ ਡਰਾਇੰਗ) ਦੀ ਸ਼ੈਲੀ ਵਿਚ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਮੁਹਾਰਤ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਰਵਾਇਤੀ ਪੇਂਟਿੰਗ ਕਰਾਫਟ ਨੂੰ ਅਰਪਿਤ ਹੋ ਗਈ ਸੀ।[4] ਉਹ ਆਪਣੀ ਕਲਾ ਲੈ ਕੇ ਵਿਦੇਸ਼ ਗਈ ਅਤੇ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿਚ ਭਾਰਤ ਦੇ ਤਿਉਹਾਰ ਦਾ ਇੱਕ ਹਿੱਸਾ ਸੀ,[3] ਜਿਸ ਵਿਚ ਅਮਰੀਕਾ ਦੀ ਇੱਕ ਲੜੀ, ਸਿਰਲੇਖ ਹੇਠ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਪੇਂਟਿੰਗਾਂ ਸਾਹਮਣੇ ਆਈਆਂ ਜਿਹਨਾਂ ਵਿਚ ਮਾਸਕੋ ਹੋਟਲ, ਫੈਸਟੀਵਲ ਆਫ਼ਅਮਰੀਕਨ ਫੋਕ ਲਾਈਫ, ਅਤੇ ਰਾਈਡ ਇਨ ਏ ਰੋਲਰ ਕੋਸਟਰ ਸ਼ਾਮਲ ਸਨ[2] ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਮਾਸਟਰ ਕਰਾਫਟਮੈਨ ਪੁਰਸਕਾਰ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ[3] ਅਤੇ 1984 ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਦੇ ਚੌਥੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਨਾਗਰਿਕ ਪੁਰਸਕਾਰ ਪਦਮ ਸ਼੍ਰੀ ਨਾਲ ਨਿਵਾਜਿਆ ਗਿਆ।[5]

1980 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਵਿਚ, ਗੰਗਾ ਦੇਵੀ ਨੇ ਦਿੱਲੀ ਵਿਚ ਸ਼ਿਲਪਕਾਰੀ ਮਿਊਜ਼ੀਅਮ ਵਿਚ ਮਸ਼ਹੂਰ ਕੰਧ ਚਿੱਤਰ ਕੋਹਬਰ ਘਰ ਦਾ ਚਿੱਤਰ ਬਣਾਇਆ। ਇਸ ਕੰਧ ਚਿੱਤਰ ਨੂੰ ਤਿੰਨ ਤੋਂ ਚਾਰ ਮਹੀਨਿਆਂ ਦੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਚਿਤਰਿਆ ਗਿਆ ਸੀ ਜਦੋਂ ਗੰਗਾ ਦੇਵੀ ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਹਸਪਤਾਲ ਵਿਚ ਕੀਮੋਥਰੈਪੀ ਕਰਵਾ ਰਹੀ ਸੀ।[6] ਬਦਕਿਸਮਤੀ ਨਾਲ ਇਹ ਕੰਧ ਚਿੱਤਰ 2015 ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿਚ ਮਿਊਜ਼ੀਅਮ ਵਿਚ ਮੁਰੰਮਤ ਯੋਜਨਾ ਦੇ ਹਿੱਸੇ ਵਜੋਂ ਢਾਹ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।[7]

ਇਹ ਵੀ ਵੇਖੋ[ਸੋਧੋ]

  • ਮਧੂਬਨੀ ਪੇਂਟਿੰਗ

ਹਵਾਲੇ[ਸੋਧੋ]

  1. Jyotindra Jain (1989). "Ganga Devi: Tradition and expression in Madhubani painting". Taylor and Francis Online. 3 (6): 43–50. doi:10.1080/09528828908576213. 
  2. 2.0 2.1 "Riding the Rollercoaster with Ganga Devi". 50 Watts. 2015. Retrieved 9 September 2015. 
  3. 3.0 3.1 3.2 "Madhubani Magic of Gangadevi". Pitara. 2015. Retrieved 9 September 2015. 
  4. "Ganga Devi - Artist Profile". Mithila Paintings. 2015. Retrieved 9 September 2015. 
  5. "Padma Awards" (PDF). Ministry of Home Affairs, Government of।ndia. 2015. Archived from the original (PDF) on 15 November 2014. Retrieved 21 July 2015. 
  6. "Museum art erased". www.telegraphindia.com (in ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ). Retrieved 2019-03-15. 
  7. "Crafts museum 'renovation' wipes out famed Madhubani murals - Times of।ndia". The Times of।ndia. Retrieved 2019-03-15.