ਘਾਹ ਦੇ ਮੈਦਾਨ

ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ, ਇੱਕ ਅਜ਼ਾਦ ਗਿਆਨਕੋਸ਼ ਤੋਂ
Jump to navigation Jump to search
ਮੇਗਾਲੇਨਸ ਖੇਤਰ ਵਿਚ ਘਾਹ ਦਾ ਮੈਦਾਨ, ਪੈਟਾਗੋਨੀਆਂ, ਚਿਲੀ
ਫਿਲਪੀਨਜ਼ ਵਿਚ ਘਾਹ ਦਾ ਮੈਦਾਨ
ਪੀਪਲਜ਼ ਰੀਪਬਲਿਕ ਆਫ ਚਾਈਨਾ ਦੇ ਮੌਨੋਗੋਲੀਅਨ ਵਿਚ ਅੰਦਰੂਨੀ ਘਾਹ ਦਾ ਮੈਦਾਨ

ਘਾਹ ਦੇ ਮੈਦਾਨ ਉਹ ਖੇਤਰ ਹਨ ਜਿੱਥੇ ਘਾਹ (ਪਸੀਏ) ਦੇ ਨਾਲ ਬਨਸਪਤੀ ਜਨ-ਜੀਵਨ ਵਿਗਸਦਾ ਹੈ; ਪਰ ਪਾਣੀ ਕੰਢੇ ਉਗਣ ਵਾਲੀ ਘਾਹ (ਸਾਈਪਰਸੀਏ) ਅਤੇ ਕਾਹਲੀ (ਜੰਕੇਸੀਏ) ਪਰਿਵਾਰ ਵੀ ਫਲੀਆਂ ਦੇ ਬਦਲਣ ਵਾਲੇ ਅਨੁਪਾਤ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਕਲੋਵਰ ਅਤੇ ਹੋਰ ਔਸ਼ਧਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਮਿਲ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਅੰਟਾਰਕਟਿਕਾ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ ਸਾਰੇ ਮਹਾਂਦੀਪਾਂ 'ਤੇ ਕੁਦਰਤੀ ਤੌਰ' ਤੇ ਘਾਹ ਦੇ ਮੈਦਾਨ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਘਾਹ ਦੇ ਮੈਦਾਨ ਧਰਤੀ ਦੇ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਇਲਾਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਲੱਭੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਉਦਾਹਰਨ ਲਈ, ਧਰਤੀ ਦੇ ਸਤ੍ਹਾ ਦੇ ਅੱਠ ਪਥਰਾਵਾਂ ਵਿਚੋਂ ਇਕੋਜ਼ੋਨ ਇੱਕ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਸੰਤਰਮਾ ਘਾਹ ਦਾ ਮੈਦਾਨ, ਵਿਰਲਾ ਘਾਹ ਤੇ ਰੁੱਖ, ਅਤੇ ਸਰਬ ਮੈਦਾਨ (ਪਰਿਆਵਰਣਿਕ ਪ੍ਰਬੰਧ) ਦੇ ਪੰਜ ਪਥਰਾਵੀ ਵਾਤਾਵਰਣਿਕ ਖੇਤਰ ਆਦਿ ਵਰਗੀਕਰਣ (ਉਪ-ਭਾਗ) ਹਨ।

ਬਨਸਪਤੀ[ਸੋਧੋ]

ਘਾਹ ਦਾ ਝੁਕਾਓ ਬਹੁਤ ਥੋੜ੍ਹੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਚੱਕ ਘਾਹ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਕਾਫ਼ੀ ਲੰਬਾ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਉੱਤਰੀ ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ ਉੱਚੇ ਘਾਹ ਪ੍ਰੈਰੀ, ਦੱਖਣੀ ਅਮਰੀਕੀ ਘਾਹ ਦੇ ਮੈਦਾਨਾਂ ਅਤੇ ਅਫ਼ਰੀਕੀ ਸਵਾਨਾ (ਵਿਰਲੇ ਘਾਹ ਅਤੇ ਰੁੱਖ) ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ।

ਉੱਤਰ-ਪੂਰਬੀ ਕੰਸਾਸ ਦੀ ਫਲਿੰਟ ਪਹਾੜੀ ਤੇ ਕੋਨੋਜ਼ਾ ਪ੍ਰੈਰੀ ਦਾ ਵੱਡਾ ਘਾਹ ਦਾ ਮੈਦਾਨ

ਜੰਗਲ ਨਾਲ ਭਰੇ ਪੌਦੇ, ਬੂਟੇ ਜਾਂ ਦਰੱਖਤ ਕੁਝ ਘਾਹ ਦੇ ਮੈਦਾਨਾਂ 'ਵਿਚ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ - ਜੋ ਸਵਾਨੇ ( ਵਿਰਲਾਂ ਘਾਹ ਅਤੇ ਰੂੁੱਖਾਂ ਦੀਆਂ) ਬਣਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਖੁਰ ਕੇ ਚਟਾਨਾਂ ਜਾਂ ਅਰਧ-ਜੰਗਲ ਘਾਹ ਦੇ ਰੂਪ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਅਫ਼ਰੀਕੀ ਸਵੈਨਸ ਜਾਂ ਇਬਰਿਅਨ ਡੀਥੇਸਾ[1] ਆਦਿ।

ਪੌਦਿਆਂ ਅਤੇ ਦਰੱਖਤਾਂ ਨੂੰ ਫੁੱਲ ਦਿੰਦੇ ਹੋਏ,, ਜਿੱਥੇ ਸਲਾਨਾ ਬਾਰਸ਼ 500 ਤੋਂ 900 ਮਿਲੀਮੀਟਰ (20 ਅਤੇ 35 ਇੰਚ)[2] ਵਿੱਚ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਉਸ ਮੌਸਮ ਵਿੱਚ ਘਾਹ ਬਹੁਤ ਵੱਧ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਪੀਰੇਨੀਅਲ ਘਾਹ ਅਤੇ ਰੂੜੀ ਦੀਆਂ ਜੜ੍ਹ ਪ੍ਰਣਾਲੀਆਂ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਜਟਿਲ ਬਣਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ ਜੋ ਮਿੱਟੀ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਜਗ੍ਹਾ ਵਿੱਚ ਰੱਖਦੇ ਹਨ।

ਮੁਲਾਂਕਣ[ਸੋਧੋ]

ਗ੍ਰੈਮੀਨੋਇਡਜ਼ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਪਰਭਾਵੀ ਜੀਵਨ ਰੂਪਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹਨ[ ਉਹ ਕ੍ਰੇਟੇਸੀਅਸ ਦੇ ਸਮਾਪਤੀ ਦੇ ਅੰਤ ਵੱਲ ਵਧੇ ਹੋਏ ਸਨ ਅਤੇ ਇਹ ਡਾਇਨਾਸੌਰ ਦੇ ਮਿਸ਼ਰਣਾਂ (ਕਾਈਰੋਲਿਟੀਜ਼) ਨੂੰ ਪਥਰਾਟ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਕਈ ਕਿਸਮ ਦੇ ਘਾਹ ਦੇ ਫਾਇਟੋਲਿਥ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ ਜਿਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਆਧੁਨਿਕ ਚੌਲ ਅਤੇ ਬਾਂਸ[3] ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਘਾਹ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।

ਪੱਛਮੀ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿਚ ਮਿਓਸੀਨ ਅਤੇ ਪਲੀਓਸੀਨ ਯੁਗਾਂ ਦੌਰਾਨ ਪਹਾੜਾਂ ਦੀ ਰਿਹਾਈ, ਕੁਝ 25 ਮਿਲੀਅਨ ਸਾਲਾਂ ਦੀ ਮਿਆਦ ਨੇ ਘਾਹ ਦੇ ਮੈਦਾਨਾਂ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਲਈ ਇੱਕ ਮਹਾਂਦੀਪ ਵਾਲਾ ਮਾਹੌਲ ਬਣਾਇਆ। ਮੌਜੂਦਾ ਜੰਗਲਾਂ ਦੇ ਬਾਇਓਮਜ਼ਾਂ ਵਿਚ ਗਿਰਾਵਟ ਆਈ ਹੈ ਅਤੇ ਘਾਹ ਦੇ ਮੈਦਾਨ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਵਿਆਪਕ ਹੋ ਗਏ ਹਨ। ਪਲਾਈਸਟੋਸੀਨ ਦੇ ਬਰਫ਼ ਦੀ ਉਮਰ ਦੇ ਬਾਅਦ, ਘਾਹ ਦੇ ਮੈਦਾਨ ਗਰਮ, ਸੁੱਕੇ ਮੌਸਮ ਵਿੱਚ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਫੈਲੇ ਹੋਏ ਅਤੇ ਸੰਸਾਰ ਭਰ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਚੱਲਤ ਜ਼ਮੀਨ ਦੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾ ਬਣਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।

ਮਾਹੌਲ[ਸੋਧੋ]

ਘਾਹ ਦੀਆਂ ਜੜ੍ਹਾਂ ਅਕਸਰ 600 ਮਿਲੀਮੀਟਰ (24 ਇੰਚ) ਅਤੇ 1,500 ਮਿਮੀ (59 ਇੰਚ) ਵਿਚਕਾਰ ਔਸਤਨ ਸਾਲਾਨਾ ਦਰਜੇ ਦੇ ਵਿੱਚ ਅਤੇ ਅਕਸਰ ਔਸਤਨ ਸਾਲਾਨਾ ਤਾਪਮਾਨ -5 ਅਤੇ 20 ਡਿਗਰੀ ਸੈਂਟੀਗਰੇਡ (ਵੁੱਡਵਰਡ ਐਟ ਅਲ. 2004) ਦੇ ਵਿੱਚ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ ਹਾਲਾਂਕਿ, ਕੁਝ ਘਾਹ ਦੇ ਮੈਦਾਨ ਠੰਢੇ (-20 °C) ਅਤੇ ਗਰਮ (30 °C) ਮੌਸਮ ਹਾਲਤਾਂ[4] ਵਿੱਚ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਘਾਹ ਦਾ ਝੰਡਾ ਅਜਿਹੇ ਸਥਾਨਾਂ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ ਜੋ ਅਕਸਰ ਚਰਾਂਗ ਜਾਂ ਅੱਗ ਨਾਲ ਪਰੇਸ਼ਾਨ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਕਿਉਂਕਿ ਅਜਿਹੀ ਅੜਚਣ ਜੰਗਲੀ ਪ੍ਰਜਾਤੀਆਂ ਦੇ ਅਕਾਰ ਤੇ ਰੋਕ ਲਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਪ੍ਰਜਾਤੀਆਂ ਦੀ ਅਮੀਰੀ ਘੱਟ ਮਿੱਟੀ ਦੀ ਉਪਜਾਊ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਦੇ ਘਣਨਿਆਂ ਵਿਚ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤੌਰ 'ਤੇ ਜ਼ਿਆਦਾ ਹੈ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਸੱਪਾਂ ਬਾਂਦਰ ਅਤੇ ਚੁੰਝ ਦੇ ਘਾਹ ਦੇ ਮੈਦਾਨ, ਜਿੱਥੇ ਜੰਗਲਾਂ ਅਤੇ ਖੇਤੀ-ਬਾੜੀ ਦੇ ਪ੍ਰਜਾਤੀਆਂ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਨੂੰ ਰੋਕਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।

ਜੀਵ ਵਿਭਿੰਨਤਾ ਅਤੇ ਸਰਵੇਖਣ[ਸੋਧੋ]

ਅਣਗਿਣਤ ਜੰਗਲੀ-ਪੌਦਿਆਂ ਦੇ ਸਮੂਹਾਂ ("ਅਨਿਯਮਿਤ ਘਾਹ ਦੇ ਮੈਦਾਨਾਂ") ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਭਾਸ਼ਿਤ ਘਾਹ ਦੇ ਮੈਦਾਨਾਂ ਨੂੰ ਕੁਦਰਤੀ ਜਾਂ "ਅਰਧ-ਕੁਦਰਤੀ" ਨਿਵਾਸ ਸਥਾਨ ਕਿਹਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਗਰਮ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਗਰਮ-ਭੂਮੀ "ਅਰਧ-ਕੁਦਰਤੀ" ਹਨ ਹਾਲਾਂਕਿ ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਪਲਾਂਟ ਭਾਈਚਾਰਾ ਕੁਦਰਤੀ ਹੈ। ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਦੇਖਭਾਲ ਐਂਥ੍ਰੋਪੋਨਿਕ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ 'ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦੀ ਹੈ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਘੱਟ ਤੀਬਰਤਾ ਵਾਲੇ ਖੇਤੀ, ਜੋ ਇਹ ਘਾਹ ਦੇ ਮੈਦਾਨਾਂ ਨੂੰ ਚਰਾਉਣ ਅਤੇ ਕੱਟਣ ਵਾਲੀਆਂ ਪ੍ਰਣਾਲੀਆਂ ਦੁਆਰਾ ਬਣਾਈ ਰੱਖਦਾ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਘਾਹ ਦੇ ਪਾਣੀਆਂ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਕਿਸਮਾਂ ਹਨ ਜਿਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਘਾਹ, ਸੈਜੇਜ਼, ਧੱਫੜ ਅਤੇ ਆਲ੍ਹਣੇ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। 

ਹਵਾਲੇ[ਸੋਧੋ]

  1. University of California Museum of Paleontology Grasslands website. Ucmp.berkeley.edu. Retrieved on 2011-12-01.
  2. NASA Earth Observatory webpage. Earthobservatory.nasa.gov. Retrieved on 2011-12-01.
  3. Piperno, D. R.; Sues, HD (2005). "Dinosaurs Dined on Grass". Science. 310 (5751): 1126–8. PMID 16293745. doi:10.1126/science.1121020. 
  4. EO Experiments: Grassland Biome. Earthobservatory.nasa.gov. Retrieved on 2011-12-01.