ਚਾਰੂਸਿਤਾ ਚੱਕਰਵਰਤੀ

ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ, ਇੱਕ ਅਜ਼ਾਦ ਗਿਆਨਕੋਸ਼ ਤੋਂ
Jump to navigation Jump to search

ਚਾਰੂਸਿਤਾ ਚੱਕਰਵਰਤੀ ਦਾ ਜਨਮ 5 ਮਈ 1964 ਵਿੱਚ ਹੋ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਮੋਤ 29 ਮਾਰਚ 2016 ਵਿੱਚ ਹੋੲੀ [1] ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਵਿਦਿਅਕ ਅਤੇ ਵਿਗਿਆਨੀ ਸੀ । ਉਹ 1999 ਤੋਂ ਇੰਡੀਅਨ ਇੰਸਟੀਟਿੳਟ ਆਫ ਟੈਕਨਾਲੋਜੀ, ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਕੈਮਿਸਟਰੀ ਦੀ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਸੀ। 2009 ਵਿੱਚ ਉਸਨੂੰ ਰਸਾਇਣਕ ਵਿਗਿਆਨ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਂਤੀ ਰੂਪ ਭਟਨਾਗਰ ਦਾ ਵਿਗਿਆਨ ਅਤੇ ਟੈਕਨਾਲੋਜੀ ਲਈ ਪੁਰਸਕਾਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ । 1999 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੂੰ ਬੀ.ਐੱਮ. ਬਿਰਲਾ ਸਾਇੰਸ ਅਵਾਰਡ ਮਿਲਿਆ। [2] [3] ਉਹ ਸੈਂਟਰ ਫਾਰ ਕੰਪਿਉਟੇਸ਼ਨਲ ਮਟੀਰੀਅਲ ਸਾਇੰਸ, ਜਵਾਹਰ ਲਾਲ ਨਹਿਰੂ ਸੈਂਟਰ ਫਾਰ ਐਡਵਾਂਸਡ ਸਾਇੰਟਫਿਕ ਰਿਸਰਚ, ਬੈਂਗਲੁਰੂ ਦੀ ਸਹਿਯੋਗੀ ਮੈਂਬਰ ਸੀ। [4]

29 ਮਾਰਚ 2016 ਨੂੰ, ਚੱਕਰਵਰਤੀ ਛਾਤੀ ਦੇ ਕੈਂਸਰ ਨਾਲ ਇੱਕ ਲੰਬੀ ਅਤੇ ਮੁਸ਼ਕਲ ਲੜਾਈ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਲੰਘ ਗਿਆ। [5]

ਮੁਡਲੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਅਤੇ ਸਿੱਖਿਆ[ਸੋਧੋ]

ਚੱਕਰਵਰਤੀ ਦਾ ਜਨਮ 5 ਮਈ 1964 ਨੂੰ ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ ਕੈਮਬ੍ਰਿਜ, ਮੈਸੇਚਿਉਸੇਟਸ ਵਿੱਚ, ਸੁਖਾਮੋਏ ਅਤੇ ਲਲਿਤਾ ਚੱਕਰਵਰਤੀ ਦੀ ਇਕਲੌਤੀ ਧੀ ਵਜੋਂ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸਦੀ ਪਰਵਰਿਸ਼ ਦਿੱਲੀ, ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਹੋਈ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸਨੇ ਆਪਣੇ ਵੀਹਵਿਆਂ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਅਮਰੀਕੀ ਨਾਗਰਿਕਤਾ ਛੱਡਣ ਦੀ ਚੋਣ ਕੀਤੀ। ਚਕਰਵਰਤੀ ਨੂੰ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਵਿਗਿਆਨ ਪ੍ਰਤਿਭਾ ਦੇ ਵਿਦਵਾਨ ਵਜੋਂ ਚੁਣਿਆ ਗਿਆ ਅਤੇ ਉਹ ਇੰਡੀਅਨ ਇੰਸਟੀਟਿੳਟ ਆਫ਼ ਟੈਕਨਾਲੋਜੀ (ਆਈਆਈਟੀ) ਦੀ ਸੰਯੁਕਤ ਦਾਖਲਾ ਪ੍ਰੀਖਿਆ (ਜੇਈਈ) ਨੂੰ ਹਰੀ ਝੰਡੀ ਦੇ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਆਪਣਾ ਬੀਐਸਸੀ ਕੈਮਿਸਟਰੀ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਸੈਂਟ ਸਟੀਫਨਜ਼ ਕਾਲਜ, ਦਿੱਲੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਕੀਤਾ । ਸੋਨੇ ਦੇ ਤਗਮੇ ਨਾਲ ਦਿੱਲੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਗ੍ਰੈਜੂਏਟ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਹ ਬ੍ਰਿਟੇਨ ਦੇ ਕੈਮਬ੍ਰਿਜ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਕੁਦਰਤੀ ਸਾਇੰਸ ਟ੍ਰਿਪੋਸ ਕਰਨ ਗਿਆ। ਇਸ ਤੋ ਬਾਅਦ, ਉਹ ਡੇਵਿਡ ਕਲੇਰੀ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਹੇਠ ਕੈਂਬਰਿਜ ਵਿਖੇ ਡਾਕਟਰੇਟ ਆਫ਼ ਫਿਲਾਸਫੀ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਇਆ। ਉਸ ਦਾ ਥੀਸਸ ਆਰ - ਓਐਚ ਦੇ ਸਪੈਕਟ੍ਰਾ ਅਤੇ ਗਤੀਸ਼ੀਲਤਾ 'ਤੇ ਸੀ, ਇਕ ਖੁੱਲਾ ਸ਼ੈੱਲ ਸਿਸਟਮ ਜਿਸ ਵਿਚ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਸੁਖਮਤਾਵਾਂ ਸ਼ਾਮਲ ਸਨ। ਚਾਰੁਸਿਤਾ ਫਿਰ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਹੋਰੀਆ ਮੈਟਿੳ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਹੇਠ ਸੈਂਟਾ ਬਾਰਬਰਾ ਵਿਖੇ ਕੈਲੀਫੋਰਨੀਆ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿਚ ਪੋਸਟ ਡਾਕਟੋਰਲ ਸਕਾਲਰ ਬਣ ਗਈ। ਭਾਰਤ ਦੀ ਇੱਕ ਛੋਟੀ ਜਿਹੀ ਯਾਤਰਾ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਹ ਇੱਕ ਸੁਤੰਤਰ ਡਾਕਟੋਰਲ ਸਥਿਤੀ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਗੁਲਬੇਨਕਿਅਨ ਜੂਨੀਅਰ ਖੋਜ ਫੈਲੋ ਵਜੋਂ ਕੈਂਬਰਿਜ ਵਾਪਸ ਗਈ। [6]

ਕਰੀਅਰ[ਸੋਧੋ]

ਇਹ 1994 ਵਿੱਚ ਸੀ ਕਿ ਚੱਕਰਵਰਤੀ ਚੰਗੇ ਲਈ ਭਾਰਤ ਵਾਪਸ ਆਇਆ. ਆਈਆਈਟੀ ਉਸ ਨੂੰ ਅਧਿਆਪਨ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਦੇਣ ਤੋਂ ਝਿਜਕਦੀ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਉਸ ਕੋਲ ਮਾਸਟਰ ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਭਾਵੇਂ ਕਿ ਉਸ ਨੇ ਕੈਮਬ੍ਰਿਜ ਤੋਂ ਪੀਐਚਡੀ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਉਸ ਨੂੰ ਆਈਆਈਟੀ ਕਾਨਪੁਰ ਤੋਂ ਪੇਸ਼ਕਸ਼ ਮਿਲੀ, ਅਤੇ ਫਿਰ ਆਈਆਈਟੀ ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਰਸਾਇਣ ਵਿਭਾਗ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਅਹੁਦਾ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰਨਾ ਜਾਰੀ ਰੱਖਿਆ, ਜਿਥੇ ਉਹ ਆਪਣੀ ਮੌਤ ਤੱਕ ਪੜ੍ਹਾਉਂਦੀ ਰਹੀ। [5]

ਆਈਆਈਟੀ ਦਿੱਲੀ ਵਿਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਣ ਤੋਂ ਤੁਰੰਤ ਬਾਅਦ, ਉਸਨੇ ਸਾਇੰਸ ਅਤੇ ਟੈਕਨੋਜੀ ਵਿਭਾਗ ਨੂੰ ਇਕ ਖੋਜ ਪ੍ਰਸਤਾਵ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਖੋਜ ਨੂੰ ਆਸਾਨੀ ਨਾਲ ਫੰਡ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਕੀਤਾ।ਪ੍ਰਮਾਣੂ ਅਤੇ ਅਣੂ ਸਮੂਹਾਂ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਕਰੀਅਰ ਦੇ ਦੌਰਾਨ, ਉਹ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਵਰਕਵਾਇਸ ਪਰਮਾਣੂ ਅਤੇ ਅਣੂ ਸਮੂਹਾਂ ਦੀਆਂ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਕੁਆਂਟਮ ਮਕੈਨੀਕਲ ਪ੍ਰਭਾਵਾਂ ਨੂੰ ਸੁਲਝਾਉਣ ਲਈ ਮਾਰਗ ਇੰਟੈਗਰਲ ਮੋਂਟੇ ਕਾਰਲੋ ਸਿਮੂਲੇਸ਼ਨ ਦੀ ਉਸਦੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਵਰਤੋਂ ਲਈ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੋ ਗਈ।

ਉਸਦੇ ਦਿਲਚਸਪੀ ਦੇ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਸਿਧਾਂਤਕ ਰਸਾਇਣ ਅਤੇ ਰਸਾਇਣਕ ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨ, ਤਰਲ ਦੀ ਬਣਤਰ ਅਤੇ ਗਤੀਸ਼ੀਲਤਾ, ਪਾਣੀ ਅਤੇ ਹਾਈਡਰੇਸ਼ਨ, ਨਿੳਕਲੀਏਸ਼ਨ ਅਤੇ ਸਵੈ-ਵਿਧਾਨ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਅਤੇ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਰਸਾਲਿਆਂ ਨੇ ਉਸ ਦੇ ਲੇਖ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਕੀਤੇ ਹਨ ਅਤੇ ਉਹ ਆਪਣੇ ਇਕਲੌਤੇ ਲੇਖਕਾਂ ਦੇ ਪੇਪਰਾਂ ਲਈ ਵਿਆਪਕ ਤੌਰ ਤੇ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਸੀ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਕੈਰੀਅਰ ਦੇ ਸਮੇਂ ਦੌਰਾਨ ਵਿਆਪਕ ਤੌਰ ਤੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਹੁੰਦੀ ਸੀ। ਉਸ ਦੀਆਂ ਕੁਝ ਮਸ਼ਹੂਰ ਸਹਿ-ਲਿਖਤ ਰਚਨਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ, ‘ ਜਲ ਵਿੱਚ ਹਾਈਡਰੋਜਨ ਬਾਂਡ ਨੈਟਵਰਕ ਦਾ ਮਲਟੀਪਲ ਟਾਈਮ-ਸਕੇਲ ਰਵੱਈਆ’ (2004), ‘ ਐਟਮ-ਐਟਮ ਰੇਡੀਅਲ ਡਿਸਟ੍ਰੀਬਿੳਸ਼ਨ ਫੰਕਸ਼ਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਤਰਲ ਪਦਾਰਥਾਂ ਦੇ ਦਾਖਲੇ ਦਾ ਅਨੁਮਾਨ ਲਗਾਉਣਾ: ਸਿਲਿਕਾ, ਬੇਰੀਲੀਅਮ ਫਲੋਰਾਈਡ ਅਤੇ ਪਾਣੀ ( 2008), ਅਤੇ ' ਨੈੱਟਵਰਕ ਬਣਾਉਣ ਵਾਲੇ iਅੇੳਨਿਕ ਪਿਘਲਣ (2011) ਵਿਚ ਆਵਾਜਾਈ ਦੀਆਂ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾਵਾਂ ਦਾ ਵਾਧੂ ਐਟਰੋਪੀ ਸਕੇਲਿੰਗ

ਖੋਜ ਖੇਤਰ[ਸੋਧੋ]

ਚੱਕਰਵਰਤੀ ਹੇਠ ਦਿੱਤੇ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ— [3]

  • ਸਿਧਾਂਤਕ ਰਸਾਇਣ ਅਤੇ ਰਸਾਇਣਕ ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨ
  • ਕਲਾਸੀਕਲ ਅਤੇ ਕੁਆਂਟਮ ਮੋਂਟੇ ਕਾਰਲੋ
  • ਅਣੂ ਗਤੀਸ਼ੀਲਤਾ
  • ਤਰਲਾਂ ਦੀ ਬਣਤਰ ਅਤੇ ਗਤੀਸ਼ੀਲਤਾ
  • ਪਾਣੀ ਅਤੇ ਹਾਈਡਰੇਸ਼ਨ
  • ਪ੍ਰਮਾਣੂ
  • ਸਵੈ-ਵਿਧਾਨ

ਚੁਣੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ[ਸੋਧੋ]

ਇਹ ਚੁਣੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨਾਂ ਅਤੇ ਸਹਿਯੋਗੀ ਖੋਜ ਕਾਰਜਾਂ ਦੀ ਇੱਕ ਸੂਚੀ ਹੈ ਜਿਥੇ ਚਕਰਵਰਤੀ ਨੇ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਹੈ- [3]

  1. ਅਗਰਵਾਲ, ਐਮ, ਸਿੰਘ ਜੇ. ਕੈਮ. ਸਰੀਰਕ 2011, 134, 014502
  2. ਸ਼ਰਮਾ, ਆਰ., ਅਗਰਵਾਲ, ਐਮ. ਅਤੇ ਚਾਰੂਸਿਟਾ, ਸੀ. ਐਟਮ-ਐਟਮ ਰੇਡੀਅਲ ਡਿਸਟ੍ਰੀਬਿੳ ਸ਼ਨ ਫੰਕਸ਼ਨਾਂ ਵਿਚੋਂ ਤਰਲ ਪਦਾਰਥਾਂ ਦੇ ਦਾਖਲੇ ਦਾ ਅਨੁਮਾਨ ਲਗਾ ਰਹੇ ਹਨ: ਸਿਲਿਕਾ, ਬੇਰੀਲੀਅਮ ਫਲੋਰਾਈਡ ਅਤੇ ਪਾਣੀ. ਮੋਲ ਸਰੀਰਕ 2008, 106, 1925.
  3. ਅਗਰਵਾਲ, ਐਮ. ਅਤੇ ਚੱਕਰਵਰਤੀ, ਸੀ। ਪਾਣੀ ਵਰਗਾ ਬਣਤਰ ਅਤੇ ਤਰਲ ਬੇਰੀਲੀਅਮ ਫਲੋਰਾਈਡ ਵਿਚ ਵਧੇਰੇ ਐਂਟਰੋਪੀ ਵਿਗਾੜ. ਜੇ. ਫਿਜ਼. ਕੈਮ. ਬੀ, 2007, 111, 13294.
  4. ਸ਼ਰਮਾ, ਆਰ., ਨਾਥ, ਚੱਕਰਵਰਤੀ, ਐਸ ਐਨ ਅਤੇ ਚਾਰੂਸਿੱਟਾ ਸੀ. ਐਂਟਰੋਪੀ, ਪਾਣੀ ਵਰਗੀ ਵਿਕਾਰ ਨਾਲ ਤਰਲ ਪਦਾਰਥਾਂ ਵਿਚ ਅੰਤਰ ਅਤੇ ਬਣਤਰ ਆਰਡਰ. ਜੇ. ਕੈਮ. ਸਰੀਰਕ 2006, 125, 204501.
  5. ਮੂਡੀ, ਏ .; ਚੱਕਰਵਰਤੀ, ਸੀ. ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਹਾਈਡਰੋਜਨ ਬਾਂਡ ਨੈਟਵਰਕ ਦਾ ਮਲਟੀਪਲ ਟਾਈਮ-ਸਕੇਲ ਵਿਵਹਾਰ. ਜੇ. ਫਿਜ਼. ਕੈਮ. ਬੀ, 2004, 108, 19607.

ਅਵਾਰਡ ਅਤੇ ਪ੍ਰਾਪਤੀਆਂ[ਸੋਧੋ]

  • ਇੰਡੀਅਨ ਨੈਸ਼ਨਲ ਸਾਇੰਸ ਅਕੈਡਮੀ (ਆਈਐਨਐਸਏ) (1996) ਦੇ ਨੌਜਵਾਨ ਵਿਗਿਆਨੀਆਂ ਲਈ ਤਗਮਾ [5]
  • ਸ਼ਾਂਤੀ ਅਤੇ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਲਈ ਸ਼ਾਂਤੀ ਰੂਪ ਭੱਟਨਗਰ ਪੁਰਸਕਾਰ (2009) [7]
  • ਬੀਐਮ ਬਿਰਲਾ ਸਾਇੰਸ ਅਵਾਰਡ (1999) [8]
  • ਯੰਗ ਵਿਗਿਆਨੀਆਂ ਲਈ ਇੰਡੀਅਨ ਨੈਸ਼ਨਲ ਸਾਇੰਸ ਅਕੈਡਮੀ ਮੈਡਲ (1996) [9]
  • ਅਨਿਲ ਕੁਮਾਰ ਬੋਸ ਯਾਦਗਾਰੀ ਪੁਰਸਕਾਰ ਇੰਡੀਅਨ ਨੈਸ਼ਨਲ ਸਾਇੰਸ ਅਕੈਡਮੀ (1999)
  • ਭਾਰਤੀ ਵਿਗਿਆਨ ਅਕੈਡਮੀ ਦੀ ਫੈਲੋਸ਼ਿਪ (2006) [1]
  • ਵਿਗਿਆਨ ਅਤੇ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਵਿਭਾਗ (ਭਾਰਤ) (2004) ਦੀ ਸਵਰਨਜਯੰਤੀ ਫੈਲੋਸ਼ਿਪ [10]
  • ਅਬਦੁਸ ਸਲਾਮ ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਸੈਂਟਰ ਫੌਰ ਸਿਧਾਂਤਕ ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨ, ਟ੍ਰੀਸਟੇ, ਇਟਲੀ (1996–2003) ਦੇ ਮੈਂਬਰ ਵਜੋਂ ਸੇਵਾ ਨਿਭਾਈ
  • ਸੈਂਟਰ ਫਾਰ ਕੰਪਿੳਟੇਸ਼ਨਲ ਮਟੀਰੀਅਲ ਸਾਇੰਸ ਦੇ ਸਹਿਯੋਗੀ ਮੈਂਬਰ, ਜੇ ਉਘਰ ਲਾਲ ਨਹਿਰੂ ਸੈਂਟਰ ਫਾਰ ਐਡਵਾਂਸਡ ਸਾਇੰਟਫਿਕ ਰਿਸਰਚ, ਬੰਗਲੌਰ.

ਹਵਾਲੇ[ਸੋਧੋ]

  1. 1.0 1.1 "Fellow Profile – Chakravarty, Prof. Charusita". Ias.ac.in. Bangalore. Retrieved 23 January 2016. 
  2. "Elixir of Life: Charusita Chakravarty". India Today. Retrieved 15 March 2014. 
  3. 3.0 3.1 3.2 "Charusita Chakravarty IIT Delhi profile". IIT Delhi. Archived from the original on 25 February 2011. Retrieved 15 March 2014. 
  4. "CCMS". Jncasr.ac.in. 
  5. 5.0 5.1 5.2 Pallavi (28 March 2019). "Charusita Chakravarty: The Chemist Who Fought Sexism in STEM | #IndianWomenInHistory". Feminism in India (in ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ). Retrieved 8 December 2019. 
  6. "Charusita Chakravarty – Obituary" (PDF). ias.ac.in. 
  7. "Archived copy" (PDF). Archived from the original (PDF) on 27 March 2017. Retrieved 29 March 2014. 
  8. [1]
  9. "INSA Medal Recipients For YOUNG SCIENTISTS". Insaindia.org. 19 September 2015. 
  10. "Archived copy". Archived from the original on 12 September 2013. Retrieved 4 August 2013.