ਜੌਨ ਬੀ. ਵਾਟਸਨ
ਜੌਨ ਬ੍ਰਾਡਸ ਵਾਟਸਨ (9 ਜਨਵਰੀ, 1878 - 25 ਸਤੰਬਰ, 1958 ਤੱਕ) ਇੱਕ ਅਮਰੀਕੀ ਮਨੋਵਿਗਿਆਨੀ ਸੀ। ਜਿਸਨੇ ਵਿਵਹਾਰਵਾਦ ਦੇ ਵਿਗਿਆਨਕ ਸਿਧਾਂਤ ਨੂੰ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਬਣਾਇਆ, ਇਸਨੂੰ ਇੱਕ ਮਨੋਵਿਗਿਆਨਕ ਸਕੂਲ ਵਜੋਂ ਸਥਾਪਤ ਕੀਤਾ। ਵਾਟਸਨ ਨੇ ਕੋਲੰਬੀਆ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿਚ 1913 ਦੇ ਸੰਬੋਧਨ ਦੁਆਰਾ ਵਿਹਾਰਵਾਦੀ ਵਿਚਾਰਾਂ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਮਨੋਵਿਗਿਆਨ ਦਾ ਸਿਰਲੇਖ ਦਿੱਤਾ। ਆਪਣੇ ਵਿਵਹਾਰਵਾਦੀ ਪਹੁੰਚ ਦੇ ਜ਼ਰੀਏ, ਵਾਟਸਨ ਨੇ ਜਾਨਵਰਾਂ ਦੇ ਵਿਵਹਾਰ, ਬੱਚੇ ਪਾਲਣ ਅਤੇ ਵਿਗਿਆਪਨ ਦੇ ਨਾਲ ਨਾਲ ਵਿਵਾਦਪੂਰਨ "ਲਿਟਲ ਐਲਬਰਟ" ਪ੍ਰਯੋਗ ਅਤੇ ਕੇਰਲਪਲਕ ਪ੍ਰਯੋਗ 'ਤੇ ਖੋਜ ਕੀਤੀ। ਉਹ 1910 ਤੋਂ 1915 ਤੱਕ ਮਨੋਵਿਗਿਆਨਕ ਸਮੀਖਿਆ ਦਾ ਸੰਪਾਦਕ ਵੀ ਰਿਹਾ। 2002 ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਜਨਰਲ ਮਨੋਵਿਗਿਆਨ ਦੇ ਸਰਵੇਖਣ ਦੀ ਇੱਕ ਸਮੀਖਿਆ ਨੇ ਵਾਟਸਨ ਨੂੰ 20 ਵੀਂ ਸਦੀ ਦਾ 17 ਵਾਂ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਮਨੋਵਿਗਿਆਨਕ ਦਾ ਦਰਜਾ ਦਿੱਤਾ।[1]
ਅਰੰਭ ਦਾ ਜੀਵਨ
[ਸੋਧੋ]ਜੌਨ ਬ੍ਰਾਡਸ ਵਾਟਸਨ ਦਾ ਜਨਮ 9 ਜਨਵਰੀ 1878 ਨੂੰ ਟਰੈਵਲਰਜ਼ ਰੈਸਟ, ਦੱਖਣੀ ਕੈਰੋਲਿਨਾ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸਦਾ ਪਿਤਾ ਪਿਕਨਸ ਬਟਲਰ ਵਾਟਸਨ ਇੱਕ ਸ਼ਰਾਬੀ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸ ਨੇ ਪਰਿਵਾਰ ਨੂੰ ਦੋ ਭਾਰਤੀ ਔਰਤਾਂ ਨਾਲ ਰਹਿਣ ਲਈ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ ਸੀ, ਜਦੋਂ ਜੌਨ 13 ਸਾਲਾਂ ਦਾ ਸੀ ਇੱਕ ਅਪਰਾਧ ਜਿਸ ਨੂੰ ਉਸਨੇ ਕਦੇ ਭੁਲਾਇਆ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਉਸਦੀ ਮਾਂ, ਏਮਾ ਕੇਸੀਆ ਵਾਟਸਨ (ਨੀਓ ਰੋ) ਇਕ ਬਹੁਤ ਹੀ ਧਾਰਮਿਕ ਔਰਤ ਸੀ, ਜੋ ਸ਼ਰਾਬ ਪੀਣ, ਤੰਬਾਕੂਨੋਸ਼ੀ ਅਤੇ ਨੱਚਣ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਮਨਾਹੀਆਂ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਕਰਦੀ ਸੀ ਅਤੇ ਇਸ ਉਮੀਦ ਵਿਚ ਉਸ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਜੌਹਨ ਦਾ ਨਾਮ ਇਕ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਬਪਤਿਸਮਾ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਦੇ ਮੰਤਰੀ ਦੇ ਨਾਮ ਤੇ ਰੱਖਦੀ ਸੀ।
ਹਵਾਲੇ
[ਸੋਧੋ]- ↑ [ref><ref name='ABA'>Dillenburger, Karola; Keenan, Mickey (2009). "None of the As in ABA stand for autism: Dispelling the myths". Journal of Intellectual and Developmental Disability. 34 (2): 193–195. doi:10.1080/13668250902845244. PMID 19404840. Retrieved 2014-12-24.
{{cite journal}}: Unknown parameter|last-author-amp=ignored (|name-list-style=suggested) (help) ref><ref name='ABA'>Dillenburger, Karola; Keenan, Mickey (2009). [http://informahealthcare.com/doi/abs/10.1080/13668250902845244 "None of the As in ABA stand for autism: Dispelling the myths"]. Journal of Intellectual and Developmental Disability. 34 (2): 193–195. [[doi (identifier)|doi]]:[https://doi.org/10.1080%2F13668250902845244 10.1080/13668250902845244]. [[PMID (identifier)|PMID]] [https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/19404840 19404840]. Retrieved 2014-12-24.{{[[Template:cite journal|cite journal]]}}: Unknown parameter|last-author-amp=ignored (|name-list-style=suggested) ([[Help:CS1 errors#parameter_ignored_suggest|help]])[[Category:CS1 errors: unsupported parameter]]].{{cite web}}: Check|url=value (help); Missing or empty|title=(help); URL–wikilink conflict (help); templatestyles stripmarker in|url=at position 21 (help)