ਟਾਰਪੀਡੋ

ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ, ਇੱਕ ਅਜ਼ਾਦ ਗਿਆਨਕੋਸ਼ ਤੋਂ
Jump to navigation Jump to search
ਬਲਿਸ-ਲੀਵਿਟ ਮਾਰਕ 8 ਟਾਰਪੀਡੋ

ਇੱਕ ਆਧੁਨਿਕ ਟਾਰਪੀਡੋ ਇੱਕ ਸਵੈ-ਚਲਾਇਆ ਹਥਿਆਰ ਹੈ ਜੋ ਇੱਕ ਵਿਸਫੋਟਕ ਹਥਿਆਰ ਹੈ, ਜੋ ਪਾਣੀ ਦੀ ਸਤ੍ਹਾ ਦੇ ਉੱਪਰ ਜਾਂ ਹੇਠਾਂ ਲਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਇੱਕ ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਵੱਲ ਪਾਣੀ ਦੀ ਸਪਲਾਈ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਸ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਨਾਲ ਜਾਂ ਇਸਦੇ ਨਜ਼ਦੀਕੀ ਸੰਪਰਕ ਨਾਲ ਵਿਸਫੋਟ ਕਰਨ ਲਈ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।

ਇਤਿਹਾਸਿਕ ਰੂਪ ਵਿੱਚ, ਇਸਨੂੰ ਇੱਕ ਆਟੋਮੋਟਿਵ, ਆਟੋਮੋਬਾਇਲ, ਲੋਕੋਮੋਟਿਵ ਜਾਂ ਮੱਛੀ ਟਾਰਪਰਡੋ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ; ਬੋਲਚਾਲਿਕ ਤੌਰ ਤੇ ਇਕ ਮੱਛੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਟੋਆਰਪੀਡੋ ਦੀ ਪਰਿਭਾਸ਼ਾ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਕਈ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਡਿਵਾਈਸਾਂ ਲਈ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਨੂੰ ਅੱਜ ਖਾਣਾਂ ਕਿਹਾ ਜਾਵੇਗਾ। ਤਕਰੀਬਨ 1900 ਤੱਕ, ਟਾਰਪੀਡੋ ਨੂੰ ਇਕ ਤਾਰਹੀਣ ਸਵੈ-ਚਲਤ ਹਥਿਆਰ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਸਖਤੀ ਨਾਲ ਵਰਤਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।

ਹਾਲਾਂਕਿ ਬੈਟਲਸ਼ਿਪ ਮੁੱਖ ਤੌਰ ਤੇ ਬਸਤੂਰਸ਼ੀਲ ਸਮੁੰਦਰੀ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਦੇ ਵੱਡੇ-ਵੱਡੇ ਬੰਦੂਬੀਆਂ ਦੇ ਵਿੱਚਕਾਰ ਰੁਝੇਵੇਂ ਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਘੁੰਮਦੀ ਸੀ, ਪਰ ਟੋਆਰਪਾਡੋ ਨੇ ਟਾਰਪੇਡੋ ਦੀਆਂ ਕਿਸ਼ਤੀਆਂ ਅਤੇ ਹੋਰ ਲਾਈਟਰ ਸਤਹ ਦੇ ਜਹਾਜ਼ਾਂ, ਡੁਮਬੱਤੀਆਂ, ਆਮ ਫੜਨ ਵਾਲੇ ਬੇੜੀਆਂ ਜਾਂ ਫ੍ਰੇਮੈਨਸ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ, ਜਹਾਜ਼ ਦੀ ਜ਼ਰੂਰਤ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਵੱਡੇ ਬੁੱਤ ਵਾਲੇ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਤਬਾਹ ਕਰਨ ਦੀ ਆਗਿਆ ਦਿੱਤੀ। ਵੱਡੇ ਤੋਪਾਂ ਦੇ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਕਈ ਵਾਰ ਲੰਬੇ ਰੇਂਜ ਵਾਲੇ ਗੋਲੀਬਾਰੀ ਦੁਆਰਾ ਮਾਰਿਆ ਜਾਣ ਦੇ ਜੋਖਮ ਤੇ।

ਅੱਜ ਦੇ ਟਾਰਪੌਡਸ ਨੂੰ ਹਲਕੇ ਅਤੇ ਭਾਰੀ ਵਰਗ ਵਿੱਚ ਵੰਡਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ; ਅਤੇ ਸਿੱਧੇ ਚੱਲਣ, ਖੁਦਮੁਖਤਿਆਰ ਹੋਮਰਸ, ਅਤੇ ਤਾਰ-ਨਿਰਦੇਸ਼ਤ. ਇਹਨਾਂ ਨੂੰ ਕਈ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਲੇਟਫਾਰਮ ਤੋਂ ਚਲਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।

ਉਤਪਤੀ[ਸੋਧੋ]

ਟਾਰਪੀਡੋ ਸ਼ਬਦ ਟੋਰਪੀਨਿਫਾਰਮਸ, ਜਿਸਦਾ ਬਦਲੇ ਵਿੱਚ ਲਾਤੀਨੀ "ਟੋਪੇਰੇ" (ਸਖ਼ਤ ਜਾਂ ਸੁੰਨ ਹੋਣਾ) ਤੋਂ ਆਉਂਦੀ ਹੈ, ਵਿੱਚ ਬਿਜਲੀ ਦੀਆਂ ਰੇਣਾਂ ਦੇ ਇੱਕ ਸਮੂਹ ਦੇ ਨਾਮ ਤੋਂ ਆਉਂਦੀ ਹੈ. ਜਲ ਸੈਨਾ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਵਿੱਚ, ਅਮਰੀਕਨ ਰੌਬਰਟ ਫੁਲਟਨ ਨੇ ਆਪਣੀ ਫਰਾਂਸੀਸੀ ਪਣਡੁੱਬੀ ਨਟੀਲਸ (ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ 1800 ਵਿੱਚ ਟੈਸਟ ਕੀਤਾ) ਦੁਆਰਾ ਵਰਤੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਤੂੜੀ ਦੀ ਗਨਪਾਊਡਰ ਚਾਰਜ ਦਾ ਹਵਾਲਾ ਦੇਣ ਲਈ ਨਾਮ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਤਾਂ ਜੋ ਇਹ ਦਿਖਾ ਸਕੇ ਕਿ ਇਹ ਯੁੱਧ ਯੰਤਰਾਂ ਨੂੰ ਡੁੱਬ ਸਕਦਾ ਹੈ।

ਇਤਿਹਾਸ[ਸੋਧੋ]

ਵਿੱਚਕਾਰਲਾ ਯੁੱਗ[ਸੋਧੋ]

ਟਾਰਪੀਡੋ ਦੀ ਧਾਰਨਾ ਕਈ ਸਦੀਆਂ ਪਹਿਲਾਂ ਮੌਜੂਦ ਸੀ, ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸਫਲਤਾਪੂਰਕ ਵਿਕਸਿਤ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। 1275 ਵਿੱਚ, ਹਸਨ ਅਲ-ਰਾਮਮਾਹ ਨੇ "... ਇੱਕ ਅੰਡਾ ਜੋ ਆਪਣੇ-ਆਪ ਨੂੰ ਸਾੜਦਾ ਅਤੇ ਸਾੜਦਾ ਹੈ।"[1]

ਸਮੁੰਦਰੀ ਖਾਣਾ[ਸੋਧੋ]

ਫੁਲਟਨ ਦੇ ਟਾਰਪਾਡੋ:238

ਆਧੁਨਿਕ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ, ਇੱਕ 'ਟਾਰਪਾਡੋ' ਇੱਕ ਡੁਬਕੀ ਸਵੈ-ਚਾਲਿਤ ਵਿਸਫੋਟਕ ਹੈ, ਪਰ ਇਤਿਹਾਸਕ ਤੌਰ ਤੇ, ਇਹ ਸ਼ਬਦ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਜਲ ਸੈਨਾ ਦੀਆਂ ਖਾਣਾਂ ਤੇ ਵੀ ਲਾਗੂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ. ਇਹ 19 ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਅਖੀਰ ਤੱਕ ਆਧੁਨਿਕ ਸਮੇਂ ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਇੱਕ ਤਤਕਰੇ ਦੇ ਆਧਾਰ ਤੇ ਵਰਤੇ ਗਏ ਸਨ. ਇੰਗਲੈਂਡ ਦੇ ਕਿੰਗ ਜੇਮਜ਼ ਦੇ ਨੌਕਰੀ ਵਿੱਚ ਡੱਚ ਮੁਕੇਰ ਕੁਰਨੇਲੀਅਸ ਡਰੇਬੈਲ ਦੁਆਰਾ ਅਰਲੀ ਸਪਾਰ ਟੋਆਰਪੀਡੋ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ; ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੀਆਂ ਪਣਡੁੱਬੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਨੂੰ ਲਗਾਏ ਇੱਕ ਸ਼ਤੀਰ ਦੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਵਿਸਫੋਟਕਾਂ ਨੂੰ ਜੋੜਿਆ ਅਤੇ ਉਹ 1626 ਵਿੱਚ ਲਾ ਰੋਸ਼ੇਲ ਲਈ ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ ਮੁਹਿੰਮ ਦੌਰਾਨ ਵਰਤੇ ਗਏ ਸਨ.।[2]

ਇੱਕ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਪਣਡੁੱਬੀ, ਟਰਟਲ ਨੇ, ਅਮਰੀਕੀ ਰਿਵੋਲਯੂਸ਼ਨਰੀ ਜੰਗ ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਐਚਐਮਐਸ ਈਗਲ ਦੀ ਪਿੱਠ ਤੇ ਸਮੇਂ ਸਮੇਂ ਫਿਊਜ਼ ਨਾਲ ਇੱਕ ਬੰਬ ਰੱਖਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ, ਪਰ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਵਿੱਚ ਅਸਫਲ ਰਿਹਾ।

ਦੂਜੀ ਸੰਸਾਰ ਜੰਗ[ਸੋਧੋ]

ਅੰਤਰ-ਯੁੱਧ ਦੇ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ, ਤੰਗ ਬਜਟ ਕਾਰਨ ਲੱਗਭਗ ਸਾਰੀਆਂ ਨੇਵਰੀਆਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਟਾਰਪੀਡੋਜ਼ ਦੀ ਪਰਖ ਕਰਨ ' ਸਿੱਟੇ ਵਜੋਂ, ਸਿਰਫ ਜਾਪਾਨੀ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਤਾਰਪੀਡੋ ਦੀ ਜਾਂਚ ਕੀਤੀ ਸੀ (ਖਾਸ ਤੌਰ ਤੇ ਟਾਈਪ 93, ਇਤਿਹਾਸਕਾਰ ਸੈਮੂਏਲ ਈ. ਮੋਰੀਸਨ ਦੁਆਰਾ ਲੌਂਗ ਲਾਂਸ ਦੇ ਉਪਨਾਮ ਦਾ ਉਪਨਾਮ)[3][4] ਦੂਜੇ ਵਿਸ਼ਵ ਯੁੱਧ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਦੂਜੇ ਵਿਸ਼ਵ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਅਮਰੀਕੀ ਸ਼ਮੂਲੀਅਤ ਦੇ ਮੁਢਲੇ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਮੁੱਖ ਤੌਰ ਤੇ ਪੈਸਿਫਿਕ ਥੀਏਟਰ ਵਿੱਚ ਭਰੋਸੇਯੋਗਤਾ ਦੀ ਘਾਟ ਕਾਰਨ ਅਮਰੀਕੀ ਪਣਡੁੱਬੀਆਂ ਲਈ ਵੱਡੀ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਪੈਦਾ ਹੋਈਆਂ।

ਇਕ ਜਪਾਨੀ ਟਾਈਪ 93 ਟਾਰਪੀਡੋ - ਜੰਗ ਤੋਂ ਬਾਅਦ "ਲੌਂਗ ਲੈਂਸ" ਦਾ ਉਪਨਾਮ

ਪਣਡੁੱਬੀਆਂ ਸਮੇਤ ਸਮੁੰਦਰੀ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਦੀਆਂ ਕਈ ਕਲਾਸਾਂ, ਅਤੇ ਹਵਾਈ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਹਥਿਆਰਬੰਦ ਸਨ ਟਾਰਪੀਡੋ.[ਸਪਸ਼ਟੀਕਰਨ ਲੋੜੀਂਦਾ] ਉਸ ਸਮੇਂ ਸਮੁੰਦਰੀ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਜਾਂ ਜੰਗੀ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਤੋਂ ਲਾਂਚ ਕੀਤੇ ਟਾਰਪਰੌਡੋਜ਼ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਨ ਲਈ ਸਮੁੰਦਰੀ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਨ ਲਈ ਸਮੁੰਦਰੀ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਨ ਲਈ ਸਮੁੰਦਰੀ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਨਾ ਸੀ। ਜੰਗੀ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਦੇ 'ਭਾਰੀ ਬਸਤ੍ਰ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਤਨਾਸ਼ਾਂ ਦੀ ਕੋਈ ਪ੍ਰਭਾਵੀ ਸਮੱਸਿਆ ਨਹੀਂ ਸੀ; ਇਸ ਦਾ ਜਵਾਬ ਸਮੁੰਦਰੀ ਜਹਾਜ਼ ਦੇ ਥੱਲੇ ਟਾਰਪੇਡੋ ਟੋਟੇਡੌਆਂ ਨੂੰ ਟੁੱਟਣ ਲਈ ਸੀ, ਅਤੇ ਇਸ ਦੇ ਝਰਨੇ ਅਤੇ ਹੋਰ ਢਾਂਚਾਗਤ ਮੈਂਬਰਾਂ ਨੂੰ ਹੂਲ ਵਿੱਚ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚਾਉਣਾ, ਆਮ ਤੌਰ ਤੇ "ਇਸਦੇ ਪਿੱਠ ਨੂੰ ਤੋੜਨਾ" ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਇਹ ਪਹਿਲੇ ਵਿਸ਼ਵ ਯੁੱਧ ਦੇ ਚੁੰਬਕੀ ਪ੍ਰਭਾਵ ਦੀਆਂ ਖਾਣਾਂ ਦੁਆਰਾ ਦਰਸਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ. ਸਹੀ ਸਮੇਂ ਤੇ ਸਰਗਰਮ ਕਰਨ ਲਈ ਇੱਕ ਮੈਗਨੀਟਿਕ ਵਿਸਫੋਟਰ 'ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦਿਆਂ ਜਹਾਜ਼ ਦੇ ਹੇਠਾਂ ਸਿਰਫ ਤਾਰਪੀਡੋ ਦੀ ਡੂੰਘਾਈ' ਤੇ ਚੱਲਣ ਲਈ ਸੈੱਟ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ।

ਹਵਾਲੇ[ਸੋਧੋ]

  1. Partington, James Riddick (1999), A History of Greek Fire and Gunpowder, Johns Hopkins University Press, p. 203, ISBN 0-8018-5954-9, https://books.google.com/?id=30IJLnwpc8EC 
  2. Gray, Edwyn. Nineteenth Century Torpedoes and Their Inventors. Naval Institute Press, 2004. 
  3. Morison, Samuel Eliot. History of United States Naval Operations in World War II: Breaking the Bismarcks Barrier (New York, 1950), p.195.
  4. Google Books listing of p.195.