ਢਾਲ

ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ, ਇੱਕ ਅਜ਼ਾਦ ਗਿਆਨਕੋਸ਼ ਤੋਂ
Jump to navigation Jump to search
ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਜ਼ੁਲੂ ਮੁਖੀ ਗੋਜ਼ਾ ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਦੋ ਕੌਂਸਲਰ ਯੁੱਧ ਪਹਿਰਾਵੇ ਵਿਚ, ਸਾਰੇ ਨੁਗੁਨੀ ਢਾਲਾਂ ਨਾਲ, ਸੀ .870। ਮੁਖੀ ਦੇ ਖੱਬੇ ਹੱਥ 'ਤੇ ਢਾਲ ਦਾ ਆਕਾਰ ਉਸਦੇ ਦਰਜੇ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਚਿੱਟਾ ਰੰਗ ਦਾ ਮਤਲਬ ਉਹ ਵਿਆਹਿਆ ਹੋਇਆ ਵਿਅਕਤੀ ਹੈ।[1]

ਇੱਕ ਢਾਲ (ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ: shield) ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਰੱਖੇ ਜਾਣ ਵਾਲਾ ਇੱਕ ਨਿੱਜੀ ਸ਼ਸਤਰ ਹੈ। ਸ਼ੀਲਡਾਂ ਨੂੰ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਹਮਲਿਆਂ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਲਈ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਭਾਵੇਂ ਕਿ ਨੇੜੇ-ਤੇੜੇ ਹਥਿਆਰਾਂ ਜਾਂ ਪ੍ਰੈਜਿਕਟੇਲਾਂ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਤੀਰ, ਕਿਰਿਆਸ਼ੀਲ ਬਲਾਕ ਦੇ ਜ਼ਰੀਏ, ਸੁਰੱਖਿਆ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਨ ਦੇ ਨਾਲ ਨਾਲ।

ਸ਼ੀਲਡ ਵੱਡੇ ਪੈਮਾਨੇ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਆਕਾਰ ਵਿਚ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਭਿੰਨ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਉਪਭੋਗਤਾ ਦੇ ਪੂਰੇ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਛੋਟੇ ਮਾਡਲਾਂ (ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਬੱਲਲੇਅਰ) ਵੱਲ ਬਚਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਹੱਥ-ਤੋੜ-ਹੱਥ-ਲੜਾਈ ਲਈ ਵਰਤੇ ਜਾਂਦੇ ਸਨ। ਮੋਟਾਈ ਵਿਚ ਸ਼ੀਲਡ ਬਹੁਤ ਚੰਗੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ; ਜਦੋਂ ਕਿ ਕੁਝ ਢਾਲਾਂ ਮੁਕਾਬਲਤਨ ਡੂੰਘੀ, ਸਮਰੂਪ, ਲੱਕੜੀ ਦੇ ਸੁੱਟੇ ਹੋਏ ਸਨ ਜੋ ਕਿ ਸਿਪਾਹੀਆਂ ਨੂੰ ਬਰਛੇ ਅਤੇ ਸੜਕ ਦੇ ਬਿੱਟ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਤੋਂ ਬਚਾਉਂਦੇ ਸਨ, ਕੁਝ ਹੋਰ ਪਤਲੇ ਅਤੇ ਹਲਕੇ ਸਨ ਅਤੇ ਮੁੱਖ ਤੌਰ ਤੇ ਬਲੇਡ ਹੜਤਾਲਾਂ ਨੂੰ ਬਦਲਣ ਲਈ ਬਣਾਏ ਗਏ ਸਨ। ਅਖ਼ੀਰ ਵਿਚ, ਢਾਲਾਂ ਦਾ ਆਕਾਰ ਸ਼ਕਲ ਵਿਚ ਕਾਫ਼ੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਗੋਲਾਕਾਰ ਤੋਂ ਅਨਕੁਲਾਰੀ, ਅਨੁਪਾਤਕ ਲੰਬਾਈ ਅਤੇ ਚੌੜਾਈ, ਸਮਰੂਪਤਾ ਅਤੇ ਕਿਨਾਰੇ ਦੇ ਪੈਟਰਨ; ਵੱਖ-ਵੱਖ ਆਕਾਰ ਪੈਦਲ ਫ਼ੌਜ ਜਾਂ ਘੋੜ-ਸਵਾਰ ਲਈ ਵੱਧ ਤੋਂ ਵੱਧ ਸੁਰੱਖਿਆ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਪੋਰਟੇਬਿਲਟੀ ਵਧਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਸੈਕੰਡਰੀ ਵਰਤੋਂ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਜਹਾਜ਼ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਜਾਂ ਹਥਿਆਰ ਅਤੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਹੋਰ ਤਰੀਕੇ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦੇ ਹਨ।

ਪੁਰਾਤਨ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿਚ ਅਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਪੁਰਾਣੀਆਂ ਸਭਿਅਤਾਵਾਂ ਦੇ ਯੁੱਗ ਦੌਰਾਨ, ਢਾਲਾਂ ਦੀ ਲੱਕੜ, ਜਾਨਵਰ ਲੁਕਾਉਣ, ਪੁੰਗਰਿਆ ਜੂੜ ਵਢੇ ਹੋਏ ਸਨ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਪੁਰਾਤਨਤਾ ਵਿਚ, ਅਸੰਵਧਕ ਅੰਦੋਲਨਾਂ ਅਤੇ ਮੱਧ ਯੁੱਗ, ਉਹ ਆਮ ਤੌਰ ਤੇ ਪੌਪਲਰ ਦੇ ਰੁੱਖ, ਚੂਨੇ ਜਾਂ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਸਪਲੀਟ-ਰੋਧਕ ਇਮਾਰਤ ਦਾ ਨਿਰਮਾਣ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਚਮੜੇ ਜਾਂ ਰਾਈਹਾਈਡ ਵਰਗੇ ਕੁਝ ਸੰਕੇਤਾਂ ਵਿਚ ਪਾਇਆ ਹੋਇਆ ਹੈ ਅਤੇ ਅਕਸਰ ਧਾਤ ਦੇ ਬਾਸ, ਰਿਮ ਜਾਂ ਬੈਂਡਿੰਗ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪੈਦਲ ਸੈਨਿਕਾਂ, ਨਾਇਕਾਂ ਅਤੇ ਘੋੜ ਸਵਾਰਾਂ ਦੁਆਰਾ ਚੁੱਕਿਆ ਗਿਆ ਸੀ।

ਸਮੇਂ ਅਤੇ ਸਥਾਨ 'ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦਿਆਂ, ਢਾਲਾਂ ਦਾ ਗੋਲ, ਅੰਡਾਲ, ਵਰਗ, ਆਇਤਾਕਾਰ, ਤਿਕੋਣ, ਬਿਲੀਬਾਇਲ ਜਾਂ ਸਕੋਲਪੇਡ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਕਦੇ-ਕਦੇ ਉਹ ਪਤੰਗਾਂ ਜਾਂ ਫਲੱਪਰੋਂਸ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿਚ ਲੈਂਦੇ ਸਨ, ਜਾਂ ਸ਼ਾਇਦ ਇਕ ਆਇਤਾਕਾਰ ਆਧਾਰ 'ਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਉਪਰ ਹੋ ਗਏ ਸਨ, ਸ਼ਾਇਦ ਅੱਖਾਂ ਦੇ ਮੋਹਲੇ ਨਾਲ, ਜਦੋਂ ਲੜਾਈ ਦੇ ਨਾਲ ਵਰਤਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਢਾਲ ਦਾ ਆਯੋਜਨ ਇਕ ਕੇਂਦਰੀ ਧਾਰ ਕੇ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ ਜਾਂ ਉਸ ਦੀਆਂ ਸਟ੍ਰੈਪਾਂ ਜੋ ਯੂਜ਼ਰ ਦੇ ਹੱਥਾਂ ਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਜਾਂ ਇਸਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਸਨ।

ਅਕਸਰ ਢਾਲਾਂ ਨੂੰ ਪੇਂਟ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਪੈਟਰਨ ਜਾਂ ਕਿਸੇ ਪਸ਼ੂ ਪ੍ਰਤੀਨਿਧ ਨਾਲ ਸ਼ਿੰਗਾਰਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ ਤਾਂ ਕਿ ਉਹ ਆਪਣੀ ਫੌਜ ਜਾਂ ਕਬੀਲੇ ਨੂੰ ਦਿਖਾ ਸਕਣ। ਯੁੱਧ-ਖੇਤਰ ਦੀ ਪਛਾਣ ਦੇ ਉਦੇਸ਼ਾਂ ਲਈ ਹਾਈ ਮੱਧ ਯੁੱਗ ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਇਹ ਡਿਜ਼ਾਇਨ ਵਿਵਸਥਿਤ ਹੋਰਾਇਡਿਕ ਉਪਕਰਣਾਂ ਵਿਚ ਵਿਕਸਤ ਕੀਤੇ ਗਏ ਸਨ। ਜੰਗੀ ਜੰਗਲ ਨੂੰ ਤੋੜ-ਕੁੜਤਿਆਂ ਅਤੇ ਹਥਿਆਰਾਂ ਦੀ ਜਾਣ-ਪਛਾਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵੀ ਕੁਝ ਸਮੂਹਾਂ ਵਲੋਂ ਢਾਲਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਰਹੀ। ਉਦਾਹਰਨ ਲਈ, ਸਕਾਟਿਸ਼ ਹਾਈਲੈਂਡ ਲੜਾਕੂ ਤਾਰਾਂ ਵਜੋਂ ਜਾਣੀਆਂ ਜਾਣ ਵਾਲੀਆਂ ਛੋਟੀਆਂ ਢਾਲਾਂ ਦਾ ਇਸਤੇਮਾਲ ਕਰਨਾ ਪਸੰਦ ਕਰਦੇ ਸਨ ਅਤੇ 19 ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਅਖੀਰ ਤੱਕ ਕੁਝ ਗੈਰ-ਸਨਅਤੀਕਰਨ ਵਾਲੇ ਲੋਕ (ਜਿਵੇਂ ਜ਼ੁਲੂ ਯੁੱਧਕਰਤਾਵਾਂ ਨੇ) ਜੰਗ ਲੜਦੇ ਸਮੇਂ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਨੌਕਰੀ ਕਰਦੇ ਸਨ।

20 ਵੀਂ ਅਤੇ 21 ਵੀਂ ਸਦੀ ਵਿੱਚ, ਢਾਲਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਫੌਜੀ ਅਤੇ ਪੁਲਿਸ ਇਕਾਈਆਂ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ ਜੋ ਅੱਤਵਾਦ ਵਿਰੋਧੀ ਕਾਰਵਾਈਆਂ, ਬੰਧਕ ਬਚਾਅ, ਦੰਗੇ ਦੀ ਕਾਬੂ ਅਤੇ ਘੇਰਾਬੰਦੀ ਲਈ ਮੁਹਾਰਤ ਰੱਖਦੇ ਹਨ। ਆਧੁਨਿਕ ਪਰਿਭਾਸ਼ਾ ਆਮ ਤੌਰ ਤੇ ਇਕ ਉਪਕਰਣ ਨੂੰ ਸੰਦਰਭਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ ਜੋ ਹੱਥ ਵਿਚ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜਾਂ ਬਾਂਹ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਬਾਹਰੀ ਸੂਟ ਜਾਂ ਬੁਲੇਟ-ਪਰੂਫ ਵੈਸਟ। ਓਪਰੇਟਰ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਲਈ ਸ਼ੀਲਡ ਕਈ ਵਾਰ ਵਾਹਨ-ਮਾਊਂਟ ਕੀਤੀਆਂ ਹਥਿਆਰਾਂ ਤੇ ਵੀ ਮਾਊਂਟ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।

ਢਾਲਾਂ ਦਾ ਵਿਕਾਸ[ਸੋਧੋ]

ਪੂਰਵ ਇਤਿਹਾਸ[ਸੋਧੋ]

ਸਭ ਤੋਂ ਪੁਰਾਣੀ ਢਾਲ ਇਕ ਸੁਰੱਖਿਆ ਉਪਕਰਣ ਸੀ ਜੋ ਹੱਥ ਹਥਿਆਰਾਂ ਦੁਆਰਾ ਹਮਲੇ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਲਈ ਤਿਆਰ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਤਲਵਾਰਾਂ, ਕੁਹਾੜੇ ਅਤੇ ਮੈਸਿਜ, ਜਾਂ ਗੋਲੀ-ਰੱਛਿਆ ਅਤੇ ਤੀਰ। ਸਮੇਂ ਅਤੇ ਸਥਾਨ ਉੱਤੇ ਸ਼ਿਲੰਡੀਆਂ ਦਾ ਨਿਰਮਾਣ ਬਹੁਤ ਭਿੰਨ ਹੈ ਕਦੇ-ਕਦੇ ਢਾਲਾਂ ਨੂੰ ਧਾਤ ਦੇ ਬਣੇ ਹੁੰਦੇ ਸਨ, ਪਰ ਲੱਕੜ ਜਾਂ ਜਾਨਵਰ ਦੇ ਗੁਪਤ ਰੂਪ ਵਿਚ ਉਸਾਰੀ ਦਾ ਕੰਮ ਵਧੇਰੇ ਆਮ ਸੀ; ਉੱਨ ਕਸਰ ਅਤੇ ਕੱਟਣ ਵਾਲੇ ਵੀ ਵਰਤੇ ਗਏ ਹਨ। ਮੈਟਲ ਸ਼ੀਲਡਾਂ ਦੇ ਬਹੁਤੇ ਬਚੇ ਹੋਏ ਉਦਾਹਰਣਾਂ ਨੂੰ ਆਮ ਤੌਰ ਤੇ ਅਮਲੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਰਸਮੀ ਤੌਰ' ਤੇ ਮਹਿਸੂਸ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਦਾਹਰਨ ਲਈ ਕਾਂਸੇ ਦੀ ਉਮਰ ਦੇ ਯੈਠੋਲਮ-ਕਿਸਮ ਦੀਆਂ ਢਾਲਾਂ, ਜਾਂ ਆਇਰਨ ਏਜ ਬੱਟਰਸੀਆ ਢਾਲ।[2][3]

ਆਧੁਨਿਕ ਇਤਿਹਾਸ[ਸੋਧੋ]

ਕਾਨੂੰਨ ਲਾਗੂ ਕਰਨ ਵਾਲੀਆਂ ਢਾਲਾਂ[ਸੋਧੋ]

ਇੱਕ ਨਾਗਰਿਕ ਇੱਕ ਬੈਲਿਸਟਿਕ ਢਾਲ NIJ ਪੱਧਰ IIIA ਵਰਤਦਾ ਹੋਇਆ

ਹਥਿਆਰਬੰਦ ਹਮਲਿਆਂ ਤੋਂ ਸੁਰੱਖਿਆ ਲਈ ਢਾਲ ਅੱਜ ਵੀ ਦੁਨੀਆਂ ਭਰ ਦੀਆਂ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਪੁਲਿਸ ਬਲਾਂ ਦੁਆਰਾ ਵਰਤੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਹ ਮਾਡਰਨ ਢਾਲਾਂ ਦਾ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਦੋ ਵਿਆਪਕ ਤੌਰ ਤੇ ਵੱਖਰੇ ਉਦੇਸ਼ਾਂ ਲਈ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਪਹਿਲੀ ਕਿਸਮ, ਦੰਗੇ ਦੀਆਂ ਢਾਲਾਂ, ਦੰਗਾ ਕੰਟਰੋਲ ਲਈ ਵਰਤੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਧਾਤ ਜਾਂ ਪੋਲੀਮਰਾਂ ਤੋਂ ਲਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਜਿਵੇਂ ਪੌਲੀਕਾਰਬੋਨੇਟ ਲੇਕਸਾਨ ਜਾਂ ਮੈਕਰੋਲੋਨ ਜਾਂ ਬੋਪਏਟ ਮਾਈਲਰ ਜਾਂ ਆਈਜ਼. ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਇਸ ਮਕਸਦ ਲਈ ਧਾਤ ਦੀਆਂ ਦੁਰਗਤੀ ਦੀਆਂ ਢਾਲਾਂ ਦੀ ਅੱਖ ਦੇ ਪੱਧਰ ਤੇ ਇਕ ਛੋਟੀ ਜਿਹੀ ਵਿੰਡੋ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੰਗਾਕਾਰੀ ਢਾਲਾਂ ਦਾ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਭੀੜ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਲਈ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਜਦੋਂ ਉਪਭੋਗਤਾ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨਕਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਲਈ "ਕੰਧ" ਵਾਂਗ ਖੜ੍ਹੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਛੱਪੜਾਂ, ਪ੍ਰੋਜੇਕਟਲਾਂ, ਮੋਲਟੋਵ ਕੋਕਟੇਲਾਂ ਅਤੇ ਹੱਥ-ਤੋੜ ਨਾਲ ਲੜਦੇ ਸਮੇਂ ਬਚਾਓ ਲਈ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।

ਹਵਾਲੇ[ਸੋਧੋ]

  1. Wood, J. G. (1870). The uncivilized races of men in all countries of the world. Рипол Классик. p. 115. ISBN 9785878634595. 
  2. "Spartan Weapons". Ancientmilitary.com. Retrieved 9 April 2014. 
  3. "Spartan Military". Ancientmilitary.com. Retrieved 9 April 2014.