ਤੁਰਕੀ ਦੀ ਮੁਦਰਾ ਅਤੇ ਕਰਜ਼ੇ ਦਾ ਸੰਕਟ, 2018

ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ, ਇੱਕ ਅਜ਼ਾਦ ਗਿਆਨਕੋਸ਼ ਤੋਂ
Jump to navigation Jump to search

2018 ਦੀ ਤੁਰਕੀ ਮੁਦਰਾ ਅਤੇ ਕਰਜ਼ਾ ਸੰਕਟ (ਤੁਰਕੀ: Türkiye döviz ve borç krizi, ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ: Turkish currency and debt crisis of 2018), ਤੁਰਕੀ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਚਲ ਰਿਹਾ ਵਿੱਤੀ ਅਤੇ ਆਰਥਿਕ ਸੰਕਟ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਵਿੱਤੀ ਪ੍ਰਭਾਵਾਂ ਕਾਰਨ ਕੌਮਾਂਤਰੀ ਪ੍ਰਭਾਵ ਪੈ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇਹ ਤੁਰਕੀ ਲੀਰਾ (ਟੀ.ਆਰ.ਆਈ.) ਦੀ ਕੀਮਤ, ਉੱਚੀ ਮਹਿੰਗਾਈ, ਵਧ ਰਹੀ ਉਧਾਰ ਦੀਆਂ ਲਾਗਤਾਂ ਅਤੇ ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਵਧਦੀ ਕਰਜ਼ੇ ਦੇ ਮੂਲ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤ ਹੈ। ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਰਸੀਪ ਤਾਈਪ ਏਰਦੋਗਨ ਦੀ ਵੱਧ ਰਹੀ ਤਾਨਾਸ਼ਾਹੀ ਅਤੇ ਵਿਆਜ ਦਰ ਨੀਤੀ ਬਾਰੇ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਨਿਰਪੱਖ ਵਿਚਾਰਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਅਤੇ ਤੁਰਕੀ ਆਰਥਿਕਤਾ ਦੇ ਚਾਲੂ ਖਾਤਾ ਦੇ ਜ਼ਿਆਦਾ ਘਾਟੇ ਅਤੇ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਮੁਦਰਾ ਦੇ ਕਰਜ਼ੇ ਕਾਰਨ ਇਹ ਸੰਕਟ ਹੋਇਆ ਸੀ।[1]

ਜਦੋਂ ਕਿ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਵਿਚ ਸੰਕਟ ਮੁਦਰਾ ਦੇ ਵੱਡੇ ਅਵਿਸ਼ਕਾਰ ਦੀ ਲਹਿਰ ਲਈ ਉੱਭਰ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਕਰਜ਼ ਡਿਫਾਲਟ ਅਤੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਆਰਥਕ ਸੰਕਣਾ ਦੁਆਰਾ ਦੇਖਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਮਹਿੰਗਾਈ ਦਰ ਦੋਹਰੇ ਅੰਕ ਵਿੱਚ ਫਸਣ ਦੇ ਨਾਲ, ਤਣਾਅ ਦਾ ਦੌਰ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ। ਇਸ ਸੰਕਟ ਨੇ ਏਰੱਡੋਗਨ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਾਲੀਆਂ ਸਰਕਾਰਾਂ ਦੇ ਅਧੀਨ ਆਰਥਿਕ ਵਿਕਾਸ ਦੀ ਸਮਾਪਤੀ ਨੂੰ ਸਮਾਪਤ ਕੀਤਾ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਆਸਾਨੀ ਨਾਲ ਕ੍ਰੈਡਿਟ ਅਤੇ ਸਰਕਾਰੀ ਖਰਚਿਆਂ ਦੇ ਨਾਲ ਉਸਾਰੀ 'ਤੇ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ।[2]

ਕੇਂਦਰੀ ਬੈਂਕ ਦੇ ਨਾਲ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਦਾ ਦਖਲ[ਸੋਧੋ]

1 ਯੂ ਐਸ ਡਾਲਰ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਔਸਤ ਤੁਰਕੀ ਲੀਰਾ (2005-2017)
[3]
ਸਾਲ  ਐਕਸਚੇਂਜ ਦਰ
2005
1.344
2006
1.428
2007
1.303
2008
1.302
2009
1.550
2010
1.503
2011
1.675
2012
1.796
2013
1.904
2014
2.189
2015
2.720
2016
3.020
2017
3.648

ਤੁਰਕੀ ਨੇ ਹੋਰ ਉੱਭਰ ਰਹੇ ਬਾਜ਼ਾਰਾਂ ਨਾਲੋਂ ਵੱਧ ਮਹਿੰਗਾਈ ਦਾ ਅਨੁਭਵ ਕੀਤਾ ਹੈ।[4] ਅਕਤੂਬਰ 2017 ਵਿਚ, ਮਹਿੰਗਾਈ ਦਰ 11.9% ਸੀ, ਜੋ ਜੁਲਾਈ 2008 ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੀ ਦਰ ਸੀ।[5]

2018 ਵਿੱਚ, ਲੀਰਾ ਦੀ ਵਿਸਥਾਰ ਦੀ ਦਰ ਵਿੱਚ ਗਿਰਾਵਟ ਆਈ, ਮਾਰਚ ਦੇ ਅਖੀਰ ਤੱਕ 4.0 ਡਾਲਰ / ਟੀ.ਈ.ਆਰ. ਪੱਧਰ ਦੇ ਪੱਧਰ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਕੇ, ਮਈ ਦੇ ਮੱਧ ਤੱਕ 4.5 ਡਾਲਰ / TRY, ਅਗਸਤ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ 5.0 ਡਾਲਰ / TRY ਅਤੇ ਮੱਧ-ਅਗਸਤ ਤਕ 7.0 ਡਾਲਰ /TRY। ਅਰਥਸ਼ਾਸਤਰੀਆਂ ਵਿੱਚ, ਮੁੱਲ ਦੇ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਘਾਟੇ ਨੂੰ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਰਿਸੈਪ ਤਾਈਪ ਏਰਦੋਗਨ ਨੇ ਕਿਹਾ ਸੀ ਕਿ ਤੁਰਕੀ ਦੇ ਕੇਂਦਰੀ ਬੈਂਕ ਨੂੰ ਲੋੜੀਂਦੀ ਵਿਆਜ ਦਰ ਦੀ ਵਿਵਸਥਾ ਕਰਨ ਤੋਂ ਰੋਕਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।[6][7]

ਹਵਾਲੇ[ਸੋਧੋ]

  1. "Turkey's Lessons for Emerging Economies - Caixin Global". www.caixinglobal.com (in ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ). Retrieved 2018-08-20. 
  2. Jack Ewing (17 August 2018). "Life in Turkey Now: Tough Talk, but Fears of Drug Shortages". New York Times. 
  3. "Exchange rates". OECD.
  4. "With high inflation, Turkish lira lacks yield buffer". 11 October 2017. 
  5. "Lira fällt Richtung Rekordtief". Handelsblatt. 3 November 2017. Retrieved 3 August 2018. 
  6. "Turkey's leader is helping to crash its currency". Washington Post. 16 May 2018. 
  7. "Investors lose their appetite for Turkey". Financial Times. 16 May 2018.