ਨੇਤਾਜੀ ਸੁਭਾਸ ਚੰਦਰ ਬੋਸ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਹਵਾਈ ਅੱਡਾ

ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ, ਇੱਕ ਅਜ਼ਾਦ ਗਿਆਨਕੋਸ਼ ਤੋਂ
Jump to navigation Jump to search

ਨੇਤਾਜੀ ਸੁਭਾਸ ਚੰਦਰ ਬੋਸ ਕੌਮਾਂਤਰੀ ਹਵਾਈ ਅੱਡਾ (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ: Netaji Subhas Chandra Bose International Airport; ਵਿਮਾਨਖੇਤਰ ਕੋਡ: CCU)[1] ਇੱਕ ਕੌਮਾਂਤਰੀ ਹਵਾਈ ਅੱਡਾ ਹੈ, ਜੋ ਦਮ ਦਮ, ਪੱਛਮੀ ਬੰਗਾਲ, ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ, ਕੋਲਕਾਤਾ ਮਹਾਨਗਰ ਦੇ ਖੇਤਰ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਕੇਂਦਰ ਤੋਂ ਲਗਭਗ 17 ਕਿਲੋਮੀਟਰ (11 ਮੀਲ) ਦੀ ਦੂਰੀ ਤੇ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਇਸ ਹਵਾਈ ਅੱਡੇ ਨੂੰ ਪਹਿਲਾਂ 1995 ਵਿੱਚ ਭਾਰਤੀ ਸੁਤੰਤਰਤਾ ਅੰਦੋਲਨ ਦੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਨੇਤਾ ਨੇਤਾਜੀ ਸੁਭਾਸ ਚੰਦਰ ਬੋਸ ਦੇ ਨਾਮ ਬਦਲਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਦਮ ਦਮ ਏਅਰਪੋਰਟ ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ।

2,460 ਏਕੜ (1000 ਹੈਕਟੇਅਰ) ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਫੈਲਿਆ, ਕੋਲਕਾਤਾ ਹਵਾਈ ਅੱਡਾ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਪੂਰਬੀ ਹਿੱਸੇ ਵਿੱਚ ਹਵਾਈ ਆਵਾਜਾਈ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਹੱਬ ਹੈ ਅਤੇ ਪੱਛਮੀ ਬੰਗਾਲ ਵਿੱਚ ਚੱਲ ਰਹੇ ਦੋ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਹਵਾਈ ਅੱਡਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ, ਦੂਜਾ ਬਾਗਡੋਗਰਾ। ਹਵਾਈ ਅੱਡੇ ਨੇ ਵਿੱਤੀ ਸਾਲ 2017-18 ਵਿਚ ਤਕਰੀਬਨ 20 ਮਿਲੀਅਨ ਯਾਤਰੀਆਂ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਕੀਤਾ, ਇਹ ਦਿੱਲੀ, ਮੁੰਬਈ, ਬੰਗਲੌਰ ਅਤੇ ਚੇਨਈ ਦੇ ਹਵਾਈ ਅੱਡਿਆਂ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਯਾਤਰੀਆਂ ਦੀ ਆਵਾਜਾਈ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਵਿਚ ਭਾਰਤ ਦਾ ਪੰਜਵਾਂ-ਵਿਅਸਤ ਹਵਾਈ ਅੱਡਾ ਬਣ ਗਿਆ। ਹਵਾਈ ਅੱਡਾ ਉੱਤਰ-ਪੂਰਬ ਭਾਰਤ, ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼, ਭੂਟਾਨ, ਚੀਨ ਅਤੇ ਦੱਖਣ-ਪੂਰਬੀ ਏਸ਼ੀਆ ਲਈ ਉਡਾਣ ਦਾ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਕੇਂਦਰ ਹੈ। ਸਾਲ 2014 ਅਤੇ 2015 ਵਿੱਚ, ਕੋਲਕਾਤਾ ਏਅਰਪੋਰਟ ਨੇ ਏਸ਼ੀਆ-ਪ੍ਰਸ਼ਾਂਤ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਏਅਰਪੋਰਟ ਕੌਂਸਲ ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਦੁਆਰਾ ਸਨਮਾਨਿਤ ਉੱਤਮ ਉੱਤਮ ਹਵਾਈ ਅੱਡੇ ਦਾ ਖ਼ਿਤਾਬ ਜਿੱਤਿਆ।[2]

ਏਅਰਪੋਰਟ ਢਾਂਚਾ[ਸੋਧੋ]

ਨਵੇਂ ਏਕੀਕ੍ਰਿਤ ਟਰਮੀਨਲ ਦਾ ਚੈੱਕ-ਇਨ ਖੇਤਰ

ਏਅਰ ਇੰਡੀਆ ਹਵਾਈ ਅੱਡੇ 'ਤੇ ਹੈਂਗਰਾਂ ਚਲਾਉਂਦੀ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਭਾਰਤ ਪੈਟਰੋਲੀਅਮ ਅਤੇ ਇੰਡੀਅਨ ਆਇਲ ਬਾਲਣ ਵੇਚਣ ਵਾਲੇ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਕੇਟਰਿੰਗ ਸਹੂਲਤਾਂ ਤਾਜ-ਸੈੱਟ ਅਤੇ ਓਬਰਾਏ ਫਲਾਈਟ ਸਰਵਿਸਿਜ਼ ਦੀ ਮਲਕੀਅਤ ਹਨ।

ਏਅਰਪੋਰਟ ਦਾ ਨਵਾਂ ਏਕੀਕ੍ਰਿਤ ਟਰਮੀਨਲ 233,000 ਐਮ 2 (2,510,000 ਵਰਗ ਫੁੱਟ) ਵਿੱਚ ਫੈਲਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ ਅਤੇ ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ ਦੇ ਟਰਮੀਨਲ ਦੀ ਪੰਜ ਮਿਲੀਅਨ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਸਾਲਾਨਾ 25 ਮਿਲੀਅਨ ਯਾਤਰੀਆਂ ਨੂੰ ਸੰਭਾਲਣ ਦੇ ਯੋਗ ਹੈ। ਟਰਮੀਨਲ ਇੱਕ ਐਲ ਆਕਾਰ ਦਾ structureਾਂਚਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਛੇ ਪੱਧਰ ਹਨ।ਇਸ ਵਿਚ 128 ਚੈੱਕ-ਇਨ ਕਾਊਂਟਰ ਹਨ ਜੋ ਕਿ CUTE (ਆਮ ਉਪਭੋਗਤਾ ਟਰਮੀਨਲ ਉਪਕਰਣ) ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਇਸ ਵਿਚ 78 ਇਮੀਗ੍ਰੇਸ਼ਨ ਕਾਊਂਟਰ ਅਤੇ ਬਾਰਾਂ ਕਸਟਮ ਕਾਊਂਟਰ ਹਨ।[3] ਯਾਤਰੀ ਲਾਉਂਜ ਏਅਰ ਇੰਡੀਆ ਦੁਆਰਾ ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਹਨ।ਟਰਮੀਨਲ 18 ਐਰੋਬ੍ਰਿਜ ਅਤੇ ਹੋਰ 57 ਰਿਮੋਟ ਪਾਰਕਿੰਗ ਬੇਸ ਨਾਲ ਲੈਸ ਹੈ। ਕੀਕ੍ਰਿਤ ਟਰਮੀਨਲ ਕੰਪਲੈਕਸ ਵਿਚ ਨੇਤਾ ਜੀ ਸੁਭਾਸ ਚੰਦਰ ਬੋਸ ਦੀ 18 ਫੁੱਟ ਦੀ ਕਾਂਸੀ ਦੀ ਮੂਰਤੀ ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਯੋਜਨਾ ਹੈ।[4][5]

3 ਜੂਨ 2019 ਨੂੰ, ਹਫਤਾਵਾਰੀ ਸੀਟ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਨੂੰ ਵਧਾਉਂਦੇ ਹੋਏ, ਸਿੰਗਾਪੁਰ ਏਅਰਲਾਇੰਸ ਨੇ ਹਵਾਈ ਅੱਡੇ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਏ350-900 ਜਹਾਜ਼ ਸਿੰਗਾਪੁਰ ਤੋਂ ਕੋਲਕਾਤਾ ਲਈ ਚਲਾਇਆ।[6]

ਹਾਦਸੇ ਅਤੇ ਘਟਨਾਵਾਂ[ਸੋਧੋ]

  • 2 ਮਈ 1953: ਬੀਓਏਸੀ ਦੀ ਫਲਾਈਟ 783 ਡੀ ਹਵੀਲੈਂਡ ਕੌਮੇਟ ਕਲਕੱਤਾ ਏਅਰਪੋਰਟ ਤੋਂ ਟੇਕਅਫ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹਾਦਸਾਗ੍ਰਸਤ ਹੋ ਗਈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਛੇ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਨਾਗਰਿਕਾਂ ਸਮੇਤ 43 ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ। ਜਹਾਜ਼ ਦੇ ਕੁਝ ਹਿੱਸੇ ਕਲਕੱਤਾ ਤੋਂ 25 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਉੱਤਰ-ਪੱਛਮ ਵਿਚ ਜੁਗਲਗਰੀ ਦੇ ਇਕ ਪਿੰਡ ਵਿਚ ਅੱਠ ਵਰਗ ਮੀਲ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿਚ ਫੈਲੇ ਮਿਲੇ ਸਨ, ਜੋ ਕਿ ਜ਼ਮੀਨ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਟੁੱਟਣ ਦਾ ਸੁਝਾਅ ਦਿੰਦੇ ਸਨ।[7]
  • 12 ਜੂਨ 1968: ਪੈਨ-ਐਮ ਫਲਾਈਟ 1 (N798PA, ਜਿਸਦਾ ਨਾਮ ਕਲੀਪਰ ਕੈਰੇਬੀਅਨ ਹੈ) ਬੋਇੰਗ 707-321 ਸੀ ਨੇ ਬਾਰਸ਼ ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਰਾਤ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨੀ ਪਹੁੰਚ ਦੌਰਾਨ ਰਨਵੇ ਦੇ 1128 ਮੀਟਰ ਦੀ ਦੂਰੀ 'ਤੇ ਇੱਕ ਦਰੱਖਤ ਨੂੰ ਟੱਕਰ ਮਾਰ ਦਿੱਤੀ। ਇਸ ਦੇ ਬਾਅਦ ਜਹਾਜ਼ ਕਰੈਸ਼ ਹੋ ਗਿਆ ਅਤੇ ਅੱਗ ਲੱਗ ਗਈ। ਫਿਊਸਲੇਜ ਕਾਫ਼ੀ ਹੱਦ ਤੱਕ ਬਰਕਰਾਰ ਰਿਹਾ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਜਹਾਜ਼ ਦਾ ਲੈਂਡਿੰਗ ਗੀਅਰ ਟੁੱਟ ਗਿਆ। ਅੱਗ ਲੱਗਣ ਕਾਰਨ ਸਵਾਰ 10 ਚਾਲਕ ਦਲ ਅਤੇ 53 ਯਾਤਰੀਆਂ ਵਿਚੋਂ 1 ਕਰੂ ਮੈਂਬਰ ਅਤੇ 5 ਯਾਤਰੀਆਂ ਨੂੰ ਗੰਭੀਰ ਸੱਟਾਂ ਲੱਗੀਆਂ।[8]

ਹਵਾਲੇ[ਸੋਧੋ]

  1. "Department of Tourism, Government of West Bengal". 
  2. "Which airports offer the world's best customer service?". CNN. 17 February 2015. Retrieved 1 March 2015. 
  3. "27 Elevators". 
  4. Oppili, P.; Sekar, Sunitha (26 October 2010). "Second lot of aerobridges for Chennai International Airport arrive at Kolkata port". The Hindu. Chennai, India. Retrieved 11 February 2013. 
  5. "Kolkata airport finds place for 'forgotten' hero". The Times of India. 18 October 2010. Retrieved 11 February 2013. 
  6. Himatsingka, Anuradha (25 April 2019). "Singapore Airlines to introduce Airbus A350 aircraft in Kolkata". The Economic Times. Retrieved 17 June 2019. 
  7. "Loss of a Comet". Flight Global. 8 May 1953. Retrieved 18 September 2011. 
  8. "CAA Paper 2002" (PDF). Civil Aviation Authority. Archived from the original (PDF) on 6 June 2011. Retrieved 18 September 2011.