ਪੋਲ ਪਾਟ

ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ, ਇੱਕ ਅਜ਼ਾਦ ਗਿਆਨਕੋਸ਼ ਤੋਂ
Jump to navigation Jump to search
ਪੋਲ ਪਾਟ
Pol Pot Headshot.jpg
ਪੋਲ ਪਾਟ
ਕਮਪੂਚੀਆ ਦੀ ਕਮਿਊਨਿਸਟ ਪਾਰਟੀ ਦੀ ਕੇਂਦਰੀ ਕਮੇਟੀ ਦੇ ਜਨਰਲ ਸਕੱਤਰ
ਦਫ਼ਤਰ ਵਿੱਚ
22 ਫ਼ਰਵਰੀ 1963 – 6 ਦਸੰਬਰ 1981
ਉਪ ਸਕੱਤਰ ਨੂਓਨ ਚੇਆ
ਡੈਮੋਕਰੇਟਿਕ ਕਾਪੁਚੀਆ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨਮੰਤਰੀ
ਦਫ਼ਤਰ ਵਿੱਚ
25 ਅਕਤੂਬਰ 1976 – 7 ਜਨਵਰੀ 1979
ਪਰਧਾਨ ਖੀਯੂ ਸਾਂਫਾਨ
ਡਿਪਟੀ ਇੰਗ ਸਾਰੀ, ਸਨ ਸੇਨ], ਵੌਰਨ ਵੈੇਟ
ਸਾਬਕਾ ਨੂਓਨ ਚੇਆ (ਐਕਟਿੰਗ)
ਉੱਤਰਾਧਿਕਾਰੀ ਪੇਨ ਸੋਵਨ
ਦਫ਼ਤਰ ਵਿੱਚ
14 ਅਪਰੈਲ 1976 – 27 ਸਤੰਬਰ 1976
ਪਰਧਾਨ ਖੀਯੂ ਸਾਂਫਾਨ
ਸਾਬਕਾ ਖੀਯੂ ਸਾਂਫਾਨ (ਐਕਟਿੰਗ)
ਉੱਤਰਾਧਿਕਾਰੀ ਨੂਓਨ ਚੇਆ (ਐਕਟਿੰਗ)
ਨਿੱਜੀ ਜਾਣਕਾਰੀ
ਜਨਮ Saloth Sar
(1925-05-19)19 ਮਈ 1925[1][2]
ਪਰੇਕ ਸੌਵ,   ਕਾੱਪੋਂਗ ਥੌਮ, ਕੰਬੋਡੀਆ ਦੀ ਫਰਾਂਸੀਸੀ ਪ੍ਰੋਟੈਕਟਰ) ਕੰਬੋਡੀਆ
ਮੌਤ 15 ਅਪ੍ਰੈਲ 1998(1998-04-15) (ਉਮਰ 72)
ਅਨਾਲੋਂਗ ਵੇਂਗ, ਓਡੇਡਰ ਮੀਨੇਸੀ, ਕੰਬੋਡੀਆ
ਕਬਰਿਸਤਾਨ ਅਨਲੋਂਗ ਵੈਂਗ, ਓਡਰ ਮੈਂਨੇਸੀ, ਕੰਬੋਡੀਆ
ਸਿਆਸੀ ਪਾਰਟੀ ਕਮਪੂਚੀਆ ਦੀ ਕਮਿਊਨਿਸਟ ਪਾਰਟੀ
ਪਤੀ/ਪਤਨੀ ਖੀਓ ਪੋਨਾਰੀ
(m. 1956–1979, divorce)
Mea Son
(m. 1986–1998, his death)
ਸੰਤਾਨ ਸਰ ਪੱਚਾਤਾ[3]
ਅਲਮਾ ਮਾਤਰ EFREI
ਮਿਲਟ੍ਰੀ ਸਰਵਸ
ਵਫ਼ਾ Flag of Democratic Kampuchea.svg ਡੈਮੋਕਰੇਟਿਕ ਕਮਪੂਚੀਆ
ਸਰਵਸ/ਸ਼ਾਖ Banner of the Communist Party of Kampuchea.svg National Army of Democratic Kampuchea
ਸਰਵਸ ਵਾਲੇ ਸਾਲ 1963–1997
ਰੈਂਕ ਜਨਰਲ

ਪੋਲ ਪਾਟ(/pɒl pɒt/, ਅਮਰੀਕਾ: /pl/ਫਰਮਾ:IPA-cen; ਖਮੇਰ: ប៉ុល ពត; 19 ਮਈ, 1925 – 15 ਅਪ੍ਰੈਲ 1998)  ਇੱਕ ਕੰਬੋਡੀਅਨ ਇਨਕਲਾਬੀ ਅਤੇ ਸਿਆਸਤਦਾਨ ਜਿਸ ਨੇ 1976 ਤੋਂ 1979 ਤੱਕ ਡੈਮੋਕ੍ਰੇਟਿਕ ਕਾਮਪੂਚੀਆ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਸੇਵਾ ਨਿਭਾਈ।ਵਿਚਾਰਧਾਰਕ ਤੌਰ ਤੇ ਉਹ ਮਾਰਕਸਵਾਦੀ-ਲੈਨਿਨਵਾਦੀ ਅਤੇ ਖਮੇਰ ਰਾਸ਼ਟਰਵਾਦੀ ਸੀ।[4]  ਉਸਨੇ ਖਮੇਰ ਰੂਜ ਸਮੂਹ ਦੀ ਅਗਵਾਈ 1963 ਤੋਂ 1997 ਤੱਕ ਕੀਤੀ। 1963 ਤੋਂ 1981 ਤਕ, ਉਸਨੇ ਕਮਪੂਚੀਆ ਦੀ ਕਮਿਊਨਿਸਟ ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਜਨਰਲ ਸਕੱਤਰ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। 

ਸਲੋਥ ਸਾਰ (ਖਮੇਰ: សាឡុត ស) ਦਾ ਜਨਮ ਇੱਕ ਫਰਾਂਸੀਸੀ ਕੰਬੋਡੀਆ ਦੇ ਪਰੇਕ ਸਬਾਓਵ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਖੁਸ਼ਹਾਲ ਕਿਸਾਨ ਵਿਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਪੋਲ ਪਾਟ ਕੰਬੋਡੀਆ ਦੇ ਕੁੱਝ ਇਲੀਟ ਸਕੂਲਾਂ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਿਆ ਸੀ। 1940 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਵਿਚ, ਉਹ ਪੈਰਿਸ, ਫਰਾਂਸ ਚਲੇ ਗਿਆ ਜਿੱਥੇ ਉਹ ਫ੍ਰਾਂਸੀਸੀ ਕਮਿਊਨਿਸਟ ਪਾਰਟੀ ਵਿਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਗਿਆ ਅਤੇ ਮਾਰਕਸਿਜ਼ਮ-ਲੇਨਿਨਵਾਦ ਨੂੰ ਅਪਣਾ ਲਿਆ, ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤੌਰ ਤੇ ਉਹਜੋਸਫ਼ ਸਟਾਲਿਨ ਅਤੇ ਮਾਓ ਜੇ ਤੁੰਗ ਦੀਆਂ ਲਿਖਤਾਂ ਤੋਂ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਸੀ। ਸੰਨ 1953 ਵਿਚ ਕੰਬੋਡੀਆ ਵਾਪਸ ਆਇਆ, ਤਾਂ ਉਹ ਮਾਰਕਸਵਾਦੀ-ਲੈਨਿਨਵਾਦੀ ਖਮੇਰ ਵਿਅਤ ਮਿਨਹ ਸੰਸਥਾ ਵਿਚ ਰਾਜਾ ਨਾਰੋਡੌਮ ਸਿਹਾਨੂਕ ਦੀ ਨਵੀਂ ਆਜ਼ਾਦ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਗੁਰੀਲਾ ਜੰਗ ਵਿਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਗਿਆ।ਖਮੇਰ ਵੀਅਤ ਮਿਨਹ ਦੇ ਉੱਤਰੀ ਵਿਅਤਨਾਮ ਵਿੱਚ 1954 ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਚਲੇ ਜਾਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਪੋਲ ਪਾਟ ਫਨੋਮ ਪੈਨ ਨੂੰ ਵਾਪਸ ਪਰਤ ਗਿਆ, ਇੱਕ ਅਧਿਆਪਕ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕਰਨ ਲੱਗ ਪਿਆ, ਜਦ ਕਿ ਉਹ ਕੰਬੋਡੀਆ ਦੇ ਮਾਰਕਸਵਾਦੀ-ਲੈਨਿਨਵਾਦੀ ਅੰਦੋਲਨ ਦਾ ਕੇਂਦਰੀ ਮੈਂਬਰ ਰਿਹਾ। 1959 ਵਿਚ, ਉਹ ਅੰਦੋਲਨ ਨੂੰ ਕਾਮਪੂਚੀਆਈ ਲੇਬਰ ਪਾਰਟੀ ਵਿਚ ਤਬਦੀਲ ਕਰਨ ਵਿਚ ਸਹਾਈ ਹੋਇਆ - ਬਾਅਦ ਵਿਚ ਇਸ ਦਾ ਨਾਂ ਬਦਲ ਕੇ ਕਾਮਪੂਚੀਆ ਦੀ ਕਮਿਊਨਿਸਟ ਪਾਰਟੀ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਅਤੇ 1960 ਵਿਚ ਇਸ ਨੂੰ ਪਾਰਟੀ ਸੈਕਟਰੀ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਨਿਯੰਤਰਣ ਵਿੱਚ ਕਰ ਲਿਆ। ਰਾਜ ਦਮਨ ਤੋਂ ਬਚਣ ਲਈ, ਉਹ ਹਾਨੋਈ ਅਤੇ ਬੀਜਿੰਗ ਜਾਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਜੰਗਲ ਵਿਚ 1929 ਵਿਚ ਇਕ ਵੀਅਤ ਕਾਂਗ ਕੈਂਪ ਵਿਚ ਚਲਾ ਗਿਆ। 1968 ਵਿਚ ਉਸ ਨੇ ਸੀਹਾਨੂਕ ਨਾਲ ਲੜਾਈ ਮੁੜ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ। 

ਉਸ ਨੇ ਦੇਸ਼ ਦਾ ਨਾਂ ਬਦਲ ਕੇ ਡੈਮੋਕ੍ਰੇਟਿਕ ਕਾਮਪੂਚੀਆ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਇੱਕ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਸਮਾਜਵਾਦੀ ਸਮਾਜ ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ। ਪੋਲ ਪਾਟ ਦੀ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਸਮੂਹਿਕ ਫਾਰਮ ਤੇ ਕੰਮ ਕਰਨ ਲਈ ਜ਼ਬਰਦਸਤੀ ਸ਼ਹਿਰੀ ਆਬਾਦੀ ਨੂੰ ਪਿੰਡਾਂ ਵਿਚ ਭੇਜ ਦਿੱਤਾ। ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਨਵੀਂ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਦੁਸ਼ਮਣ ਸਮਝਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ ਉਹ ਮਾਰ ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਸਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਜਨਤਕ ਹੱਤਿਆਵਾਂ, ਕੁਪੋਸ਼ਣ ਦੇ ਨਾਲ, ਸਖ਼ਤ ਮਿਹਨਤ ਦੀਆਂ ਹਾਲਤਾਂ ਅਤੇ ਮਾੜੀ ਡਾਕਟਰੀ ਦੇਖਭਾਲ ਕਰਨ ਲੱਗਪੱਗ 8 ਮਿਲੀਅਨ ਆਬਾਦੀ ਵਿੱਚੋਂ (ਲਗਪਗ 25 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ) 15 ਤੋਂ 30 ਲੱਖ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ, ਇੱਕ ਸਮੇਂ ਬਾਅਦ ਇਸ ਨੂੰ ਕੰਬੋਡੀਅਨ ਨਸਲਕੁਸ਼ੀ ਨੂੰ ਕਿਹਾ ਗਿਆ। ਪੋਲ ਪੋਤ ਦੀ ਸਰਕਾਰ ਨਾਲ ਨਾਖੁਸ਼ ਮਾਰਕਸਿਸਟ-ਲੈਨਿਨਵਾਦੀਆਂ ਨੇ ਵੀਅਤਨਾਮੀ ਦਖਲ ਦੀ ਪ੍ਰੇਰਨਾ ਦਿੱਤੀ। 1978 ਵਿੱਚ, ਵੀਅਤਨਾਮੀ ਨੇ ਕੰਬੋਡੀਆ ਉੱਤੇ ਹਮਲਾ ਕੀਤਾ, 1979 ਵਿੱਚ ਪੋਲ ਪਾਟ ਦੀ ਸਰਕਾਰ ਨੂੰ ਉਲਟਾ ਕੇ. ਵਿਅਤਨਾਮੀਆ ਨੇ ਪੋਲ ਪੋਟ ਦੇ ਵਿਰੋਧ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਹੋਰ ਮਾਰਕਸਵਾਦੀ-ਲੈਨਿਨਵਾਦੀ ਸਮੂਹ ਨੂੰ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਦੇਸ਼ ਨੂੰ ਕਮਪੂਚੀਆ ਲੋਕ ਗਣਰਾਜ ਵਿੱਚ ਬਦਲ ਦਿੱਤਾ। ਪੋਲ ਪਾਟ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਖਮੇਰ ਰੂਜ ਥਾਈ ਸਰਹੱਦ ਦੇ ਨੇੜੇ ਇਕ ਜੰਗਲ ਆਧਾਰ ਤੇ ਵਾਪਸ ਚਲੇ ਗਏ। 1993 ਤੱਕ, ਉਹ ਕੰਬੋਡੀਆ ਦੀ ਸਹੀ ਹੱਕਦਾਰ ਸਰਕਾਰ ਵਜੋਂ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਤੌਰ ਤੇ ਮਾਨਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਗਠਜੋੜ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਰਿਹਾ। ਟਾ ਮੋਕ ਧੜੇ ਨੇ ਪੋਲ ਪਾਟ ਨੂੰ ਘਰ ਵਿੱਚ ਗ੍ਰਿਫਤਾਰੀ ਵਿੱਚ ਰੱਖਿਆ, ਜਿੱਥੇ ਉਹ ਮਰ ਗਿਆ। 

ਸ਼ੁਰੂ ਦਾ ਜੀਵਨ[ਸੋਧੋ]

ਬਚਪਨ: ਅੰ. 1925-1941[ਸੋਧੋ]

ਹਵਾਲੇ[ਸੋਧੋ]

  1. "BBC – History – Historic Figures: Pol Pot (1925–1998)". BBC. Retrieved 25 January 2011. 
  2. Chandler, David (23 August 1999). "Pol Pot". Time Magazine. Archived from the original on 3 February 2011. Retrieved 4 February 2011. 
  3. "Pol Pot's daughter weds". The Phnom Penh Post. 17 March 2014. Retrieved 29 June 2014. 
  4. "Red Khmer", from the French rouge "red" (longtime symbol of socialism) and Khmer, the term for ethnic Cambodians.