ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਕੌਰ
ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਕੌਰ | |
|---|---|
.jpg) Parkash Kaur Punjabi Folk Singer | |
| ਜਾਣਕਾਰੀ | |
| ਜਨਮ ਦਾ ਨਾਮ | ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਕੌਰ |
| ਜਨਮ | 19 ਸਤੰਬਰ 1919[1] |
| ਮੂਲ | ਲਹੌਰ, ਬਰਤਾਨਵੀ ਭਾਰਤ |
| ਮੌਤ | 2 ਨਵੰਬਰ 1982 (ਉਮਰ 63) |
| ਵੰਨਗੀ(ਆਂ) | ਲੋਕ ਗੀਤ, ਫ਼ਿਲਮੀ |
| ਕਿੱਤਾ | ਗਾਇਕਾ, |
| ਸਾਲ ਸਰਗਰਮ | 1940–1982 |
ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਕੌਰ (19 ਸਤੰਬਰ 1919 - 2 ਨਵੰਬਰ 1982) ਪੰਜਾਬੀ, ਲੋਕ ਗੀਤ ਅਤੇ ਫ਼ਿਲਮੀ ਗਾਇਕਾ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਪਸ਼ਤੋ ਵਿੱਚ ਵੀ ਕੁਝ ਲੋਕ ਗੀਤ ਗਾਏ ਹਨ।[2]
ਮੁੱਢਲਾ ਜੀਵਨ
[ਸੋਧੋ]_Deedar_Singh_Pardesi_&_Surinder_Kaur-Nairobi-1967.jpg)
ਕੌਰ ਦਾ ਜਨਮ ਪੰਜਾਬੀ ਪਰਵਾਰ ਵਿੱਚ ਲਾਹੌਰ, ਬਰਤਾਨਵੀ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ 19 ਸਤੰਬਰ 1919 ਨੂੰ ਹੋਇਆ। ਉਹ ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਕੋਇਲ[3] ਕਹੀ ਜਾਂਦੀ ਗਾਇਕਾ ਸੁਰਿੰਦਰ ਕੌਰ ਦੀ ਵੱਡੀ ਭੈਣ ਸੀ। ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਕੌਰ'ਦੀਆਂ 4 ਭੈਣਾਂ ਉੱਤੇ 5 ਭਰਾ ਸਨ। ਦੋਨਾਂ ਭੈਣਾਂ ਸੁਰਿੰਦਰ ਅਤੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਤਵਾ 1943 ਵਿੱਚ ਆਇਆ ਜਿਸ ਦਾ ਗੀਤ "ਮਾਵਾਂ ਤੇ ਧੀਆਂ ਰਲ ਬੈਠੀਆਂ ਨੀ ਮਾਏਂ " ਬਹੁਤ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋਇਆ।[1][3]
ਕੈਰੀਅਰ
[ਸੋਧੋ]ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਕੌਰ ਨੂੰ 1940 ਦੇ ਆਸ ਪਾਸ ਭਾਰਤੀ ਰੇਡੀਓ ਉੱਤੇ ਗਾਉਣ ਦੀ ਮੰਜੂਰੀ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਸੀ।[4] ਉਸ ਨੇ 1941 ਵਿੱਚ 'ਪੇਸ਼ਾਵਰ ਰੇਡੀਓ' ਉੱਤੇ ਇੱਕ ਲਾਈਵ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਨਾਲ ਆਪਣੀ ਪੇਸ਼ੇਵਰ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ, ਅਤੇ ਫਿਰ 31 ਅਗਸਤ 1943 ਨੂੰ, ਦੋਵਾਂ ਭੈਣਾਂ ਨੇ ਹਿਜ਼ ਮਾਸਟਰਜ਼ ਵਾਇਸ ਲੇਬਲ ਲਈ ਆਪਣਾ ਪਹਿਲਾ ਯੁਗਲ ਗੀਤ, 'ਮਾਵਾਂ ਤੇ ਧੀਆਂ ਰਲ ਬੈਠੀਆਂ' ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ।
ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਕੌਰ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਆਲ ਇੰਡੀਆ ਰੇਡੀਓ ਲਾਹੌਰ ਦੀ ਮਾਨਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਲਾਕਾਰ ਸੀ। ਸੰਨ 1943 ਵਿੱਚ,ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਕੌਰ ਆਪਣੀ 13 ਸਾਲਾ ਭੈਣ ਸੁਰਿੰਦਰ ਕੌਰ ਨੂੰ ਆਲ ਇੰਡੀਆ ਰੇਡੀਓ ਲਾਹੌਰ ਦੇ ਸਟੂਡੀਓ ਵਿੱਚ ਲੈ ਗਈ। ਜਦੋਂ ਸੁਰਿੰਦਰ ਕੌਰ ਨੇ ਵੀ ਰਡਿਓ ਦਾ ਆਡੀਸ਼ਨ ਟੈਸਟ ਪਾਸ ਕੀਤਾ ਤਾਂ ਰੇਡੀਓ ਸਟੇਸ਼ਨ 'ਤੇ ਸਾਰਿਆਂ ਨੂੰ ਹੈਰਾਨ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਅਗਸਤ 1943 ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਸੁਰਿੰਦਰ ਕੌਰ ਅਤੇ ਪ੍ਨੇਰਕਾਸ਼ ਕੌਰ ਨੇ ਦੀਦਾਰ ਸਿੰਘ ਪਰਦੇਸੀਓ ਨਾਲ ਰੇਡੀਓ ਸਟੇਸ਼ਨ ਜਾਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਸਮਾਂ ਉਹ ਯੁਗਲਗੀਤ ਗਾਉਂਦੇ ਸਨ, ਜੋ ਬਹੁਤ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੋ ਗਏ। ਬੁੱਧ ਸਿੰਘ ਤਾਨ, ਜੋ ਕਿ ਆਕਾਸ਼ਵਾਣੀ ਲਾਹੌਰ ਵਿਖੇ ਸੰਗੀਤ ਭਾਗ ਦੇ ਤਤਕਾਲੀ ਮੁਖੀ ਜੀਵਨ ਲਾਲ ਮੱਟੂ ਦੇ ਸਹਾਇਕ ਸਨ, ਨੇ ਦੋਵਾਂ ਭੈਣਾਂ ਨੂੰ ਹਲਕੇ ਗਾਉਣ ਦੀ ਸਿਖਲਾਈ ਦੇਣੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤੀ। ਪਰ ਹਲਕੇ ਗਾਉਣ ਦਾ ਰਾਹ ਕਲਾਸੀਕਲ ਸੰਗੀਤ ਰਾਹੀਂ ਲੰਘਿਆ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕੌਰ ਨੂੰ ਹਿੰਦੁਸਤਾਨੀ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਸੰਗੀਤ ਦੀਆਂ ਗੁੰਝਲਾਂ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਸੰਪਰਕ ਮਿਲਿਆ।
ਦੋਵੇਂ ਭੈਣਾਂ ਨੇ ਸੰਗੀਤ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਮਾਸਟਰ ਇਨਾਯਤ ਹੁਸੈਨ ਦੇ ਸੰਗੀਤ ਨਿਰਦੇਸ਼ਨ ਅਧੀਨ ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਦੀ ਕੰਪਨੀ ਵਿੱਚ ਕਈ ਯੁਗਲ ਗੀਤ ਰਿਕਾਰਡ ਕੀਤੇ। ਇੱਥੋਂ ਤੱਕ ਕਿ ਸੁਰਿੰਦਰ ਕੌਰ ਨਾਲ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਕੌਰ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਯੁਗਲ ਗੀਤ ਵੀ ਬਹੁਤ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੋਏ। ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਰਿਕਾਰਡ ਕੀਤੇ ਗਏ ਕੁਝ ਯੁਗਲ ਗੀਤਾਂ ਵਿੱਚ ਹੇਠ ਲਿਖੇ ਗੀਤ ਸਨ "ਢੋਲ ਸਿਪਾਹੀਆ ਵੇ ਕਿੱਥੇ ਗਏਓ ਦਿਲ ਲਾ ਕੇ", "ਹਾਏ ਨਾ ਵਸ ਓਏ ਨਾ ਵੱਸ ਬਦਲਾ ਅਜੇ ਨਾ ਵੱਸ ਓਏ ਕਾਲੀਆ" ਅਤੇ "ਮਾਵਾਂ ਤੇ ਧੀਆਂ ਰਲ ਬੈਠਿਆ ਨੀ ਮਾਯੇ ਕੋਇ ਕਰਦਿਆ ਗੈਲੋਰੀਆਂ, ਨੀ ਕਣਕਾਂ ਨਿਸਰੀਆਁ ਧੀਆਂ ਕਿਓਂ ਵਿਸਰੀਆਂ ਮਾਯੇ"। ਇਹ ਸਾਰੇ ਯੁਗਲ ਗੀਤ ਤੁਰੰਤ ਹਿੱਟ ਹੋ ਗਏ। ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਕੌਰ ਨੇ ਆਲ ਇੰਡੀਆ ਰੇਡੀਓ ਲਾਹੌਰ ਵਿੱਚ ਵੀ ਕਈ "ਸ਼ਬਦ" ਪੇਸ਼ ਕੀਤੇ। ਇਹ "ਸ਼ਬਦ" ਆਲ ਇੰਡੀਆ ਰੇਡੀਓ ਲਾਹੌਰ ਦੇ ਸਾਰੇ ਸੁਣਨ ਵਾਲੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋ ਗਏ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮਾਂ ਦੀ ਨਕਲ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਸੀ। ਇਸ ਲਈ ਇਹ ਨੰਬਰ ਰੇਡੀਓ ਆਰਕਾਈਵ ਵਿੱਚ ਵੀ ਉਪਲਬਧ ਨਹੀਂ ਹਨ। ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਕੌਰ ਨੇ ਸੰਖੇਪ ਵਿੱਚ ਫਿਲਮਾਂ ਲਈ ਵੀ ਗਾਇਆ। ਅਜਿਹੇ ਇੱਕ ਜਾਂ ਦੋ ਰਿਕਾਰਡ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਦੇ ਕੁਲੈਕਟਰਾਂ ਕੋਲ ਉਪਲਬਧ ਹਨ।
15 ਅਗਸਤ 1947 ਨੂੰ ਭਾਰਤ ਨੂੰ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਬਸਤੀਵਾਦੀ ਸ਼ਾਸਨ ਤੋਂ ਆਜ਼ਾਦੀ ਮਿਲੀ। ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਭਾਰਤੀਆਂ ਲਈ ਇਹ ਜਸ਼ਨ ਮਨਾਉਣ ਦਾ ਮੌਕਾ ਸੀ, ਪਰ ਪੰਜਾਬੀ ਅਤੇ ਬੰਗਾਲੀਆਂ ਲਈ ਇਹ ਖੂਨੀ ਝਡ਼ਪਾਂ, ਅੱਗਜਨੀ ਅਤੇ ਤਬਾਹੀ ਦਾ ਸਮਾਂ ਸੀ। ਨਸਲੀ ਸਫਾਈ ਦੇ ਅਭਿਆਸ ਨਾਲ ਜੁੜੀ ਮੂਰਖਤਾਪੂਰਨ ਹਿੰਸਾ ਦੁਆਰਾ ਲਿਆਂਦੀ ਗਈ ਮੌਤ ਅਤੇ ਤਬਾਹੀ ਦਾ ਪੈਮਾਨਾ ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਕਿਸੇ ਵੀ ਹਿੱਸੇ ਵਿੱਚ ਕਲਪਨਾ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਸੀ। ਜਦੋਂ ਤੋਂ ਲਾਹੌਰ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਹਿੱਸੇ ਵਿੱਚ ਆਇਆ, ਲਾਹੌਰ ਦੇ ਹਿੰਦੂਆਂ ਅਤੇ ਸਿੱਖਾਂ ਨੂੰ ਜ਼ਬਰਦਸਤੀ ਪੂਰਬੀ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਤਬਦੀਲ ਹੋਣਾ ਪਿਆ। ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਕੌਰ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰ ਦੇ ਮੈਂਬਰ ਫਿਰਕੂ ਗੁੱਸੇ ਦੀਆਂ ਬੇਰਹਿਮੀਆਂ ਤੋਂ ਬਚ ਗਏ, ਪਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਖਾਲੀ ਹੱਥ ਲਾਹੌਰ ਛੱਡਣਾ ਪਿਆ। ਉਸ ਦੀ ਛੋਟੀ ਭੈਣ ਸੁਰਿੰਦਰ ਕੌਰ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਫਿਰੋਜ਼ਪੁਰ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਬੰਬਈ ਚਲੀ ਗਈ। ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਕੌਰ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਪਤੀ ਨੇ ਸਹੀ ਕਦਮ ਚੁੱਕਿਆ। ਕੁੱਝ ਸਮੇਂ ਲਈ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਕੌਰ ਅਤੇ ਉਸ ਦਾ ਪਰਿਵਾਰ ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਸੈਟਲ ਹੋ ਗਏ। ਇਤਫਾਕਨ ਦਿੱਲੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਸ਼ਰਨਾਰਥੀ ਪੰਜਾਬੀ ਆਬਾਦੀ ਵਾਲਾ ਸ਼ਹਿਰ ਬਣ ਗਿਆ ਅਤੇ ਇਸ ਨੇ ਪੰਜਾਬੀ ਸੰਗੀਤ ਲਈ ਇੱਕ ਰੈਡੀਮੇਡ ਮਾਰਕੀਟ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕੀਤੀ। ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਕੌਰ ਉੱਤਰੀ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਮਸ਼ਹੂਰ ਪੰਜਾਬੀ ਮਹਿਲਾ ਗਾਇਕਾ ਬਣ ਗਈ ਸੀ। ਪਹਿਲੇ ਦਿਨ ਤੋਂ ਹੀ ਉਸ ਦੀ ਮਹਾਨਗਰ ਦਿੱਲੀ ਅਤੇ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਮੰਗ ਸੀ। ਨਾਲ ਲੱਗਦੇ ਪੰਜਾਬ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਵੀ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਕੌਰ ਦੇ ਸੰਗੀਤ ਅਤੇ ਲਾਈਵ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਦੀ ਬਹੁਤ ਮੰਗ ਸੀ। ਉਹ ਅਕਸਰ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ, ਜਲੰਧਰ, ਲੁਧਿਆਣਾ, ਫਿਰੋਜ਼ਪੁਰ ਅਤੇ ਅੰਬਾਲਾ ਸਮੇਤ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਸਾਰੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਵਿੱਚ ਲਾਈਵ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕਰਦੀ ਸੀ। ਉਹ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਜਾਂ ਦੋ ਵਾਰ ਆਲ ਇੰਡੀਆ ਰੇਡੀਓ ਜਲੰਧਰ ਵਿੱਚ ਵੀ ਪੇਸ਼ਕਾਰੀ ਦਿੰਦੀ ਸੀ।
1948 ਅਤੇ 1952 ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਕੌਰ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਗੀਤ "ਗੋਰੀ ਦਿਆਂ ਝਾੰਜਰਾਂ ਬੁਲੌਂਦੀਆਂ ਗਈਆਂ" ਅਤੇ "ਚੰਨ ਵੇਹ ਕਿ ਸ਼ੌਕਨ ਮੇਲੇ ਦੀ, ਪੈਰ ਧੋ ਕੇ ਝਾੰਜਰਾਂ ਪੌਂਦੀ ਮੇਲਦੀ ਆਉਂਦੀ ਕਿ ਸ਼ੌਂਕਨ ਮੇਲੇ ਦੀ" ਸਨ। ਕੁਝ ਹੋਰ ਹਨ "ਕਿੱਥੇ ਤੇ ਲਾਨੀਆਂ ਟਾਹਲੀਆਂ ਵੇ ਪੱਤਾਂ ਵਾਲੀਆਂ ਵੇ ਮੇਰਾ ਪਤਲਾ ਮਾਹੀ, ਕਿੱਤੇ ਵੇ ਲਾਵਾਂ ਸ਼ਤੂਤ ਬੇਸਮਝ ਤੇਨੂ ਸਮਝ ਨਾ ਆਈ" ਅਤੇ "ਆਪ ਮਾਹੀ ਨੇ ਚੁੱਗ ਲਈਆਂ ਨੀ ਮੇਰੀਆਂ ਦੁਖਾਂ ਕੰਨਾਂ ਦੀਆਂ ਵਾਲੀਆਂ"। ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ, ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਕੌਰ ਨੇ ਤ੍ਰਿਲੋਕ ਕਪੂਰ ਨਾਲ ਕਈ ਯੁਗਲ ਗੀਤ ਗਾਏ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ "ਘੁੱਟ ਪਾਣੀ ਪਿਲਾਦੇ ਨੀ ਸੋਹਨੀਏ ਘੜਾ ਭਰੇੰਦੀਏ ਨਾਰੇ, ਜਾ ਹੋਰ ਕਿੱਤੇ ਜਾ ਪੀ ਵੇਹ ਮੁੰਡੀਆ ਖੂਹ ਵਗੇੰਦੇ ਸਾਰੇ" ਅਤੇ "ਬੂਹੇ ਤੇ ਮਾਰਾਂਗੀ ਜੰਦਰੇ ਵੇ ਪੇਕੇ ਲਾਵਾਂਗੀ ਡੇਰਾ,ਵੇ ਨੌਕਰਾ ਪੇਕੇ ਲਾਂਵਾਂਗੀ ਡੇਰਾ" ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।
ਜਦੋਂ ਸੁਰਿੰਦਰ ਕੌਰ ਬੰਬਈ ਵਿੱਚ ਪਲੇ ਬੈਕ ਗਾਇਕਾਂ ਦੇ ਕੁਲੀਨ ਵਰਗ ਨਾਲ ਮੋਢਾ ਮਿਲਾ ਰਹੀ ਸੀ, ਤਾਂ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਕੌਰ ਆਪਣੀ ਇੱਕ ਹੋਰ ਛੋਟੀ ਭੈਣ ਨਰਿੰਦਰ ਕੌਰ ਨੂੰ ਸਿਖਲਾਈ ਦੇ ਰਹੀ ਸੀ, ਜੋ ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੀ ਸੀ। ਇੱਥੋਂ ਤੱਕ ਕਿ ਨਰਿੰਦਰ ਕੌਰ ਨੂੰ ਵੀ ਆਲ ਇੰਡੀਆ ਰੇਡੀਓ ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਰੇਡੀਓ ਗਾਇਕਾ ਵਜੋਂ ਪ੍ਰਵਾਨਗੀ ਮਿਲੀ। ਉਸ ਦੇ ਕੁਝ ਗ੍ਰਾਮੋਫੋਨ ਰਿਕਾਰਡ 1950 ਵਿੱਚ ਲੱਭੇ ਜਾ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਇੱਕ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਸੰਗੀਤ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਪੰਡਿਤ ਹੁਸਨ ਲਾਲ ਭਗਤ ਰਾਮ ਦੇ ਸੰਗੀਤ ਨਿਰਦੇਸ਼ਨ ਅਧੀਨ ਸੀ। ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਕੌਰ ਅਤੇ ਨਰਿੰਦਰ ਕੌਰ ਦੇ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਸੰਗੀਤ ਨਿਰਮਾਤਾ ਪੰਡਿਤ ਅਮਰ ਨਾਥ, ਮੁਜੱਦੀਦ ਨਿਆਜ਼ੀ, ਕੇਸਰ ਸਿੰਘ ਨਰੂਲਾ ਅਤੇ ਕੇ. ਪੰਨਾ ਲਾਲ ਸਨ।
1952 ਵਿੱਚ ਸੁਰਿੰਦਰ ਕੌਰ ਵੀ ਬੰਬਈ ਤੋਂ ਉੱਤਰ ਵੱਲ ਵਾਪਸ ਆਈ ਅਤੇ ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਸੈਟਲ ਹੋ ਗਈ। ਇਸ ਕਦਮ ਨੇ ਦੋਵਾਂ ਭੈਣਾਂ ਨੂੰ ਮੁੜ ਮਿਲਾਇਆ ਅਤੇ ਲਾਹੌਰ ਵਿੱਚ ਚੰਗੇ ਪੁਰਾਣੇ ਦਿਨਾਂ ਦੀਆਂ ਯਾਦਾਂ ਨੂੰ ਮੁੜ ਸੁਰਜੀਤ ਕੀਤਾ। ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਪੰਜਾਬੀ ਸੰਗੀਤ ਵਿੱਚ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੋਵਾਂ ਗਾਇਕਾਂ ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਯੁਗਲ ਗੀਤਾਂ ਦਾ ਹਡ਼੍ਹ ਆ ਗਿਆ। ਉਹ ਅਕਸਰ "ਹਿਜ਼ ਮਾਸਟਰਜ਼ ਵਾਇਸ ਰਿਕਾਰਡਿੰਗ ਕੰਪਨੀ" ਅਤੇ ਆਲ ਇੰਡੀਆ ਰੇਡੀਓ ਦਿੱਲੀ ਲਈ ਇਕੱਠੇ ਗਾਉਦੀਆਂ ਸਨ। ਦੋਵੇਂ ਭੈਣਾਂ ਨੂੰ ਆਲ ਇੰਡੀਆ ਰੇਡੀਓ ਦੁਆਰਾ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਦੇ ਰੇਡੀਓ ਗਾਇਕਾਂ ਵਜੋਂ ਮਨਜ਼ੂਰੀ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਇਹ ਸ਼੍ਰੇਣੀ "ਏ" ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਤੋਂ ਉੱਚੀ ਹੈ। ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਕੌਰ ਅਤੇ ਸੁਰਿੰਦਰ ਕੌਰ ਦੁਆਰਾ ਗਾਏ ਗਏ ਕੁਝ ਸਭ ਤੋਂ ਮਸ਼ਹੂਰ ਧਾਰਮਿਕ ਗੀਤਾਂ ਵਿੱਚ "ਚੁਮ ਚੰਮ ਰਖੋ ਨੀ ਏਹ ਕਲਗੀ ਜੁਝਾਰ ਦੀ, ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ ਗੁੰਦੋ ਲਾਲੀ ਹੀਰਿਆਂ ਦੇ ਹਾਰ ਦੀ", "ਕਿੱਥੇ ਮਾਤਾ ਤੋਰੀਆ ਅਜੀਤ ਤੇ ਜੁਝਾਰ ਨੂੰ ਅਤੇ" ਮੱਛੀਵਾੜੇ ਵਿਚ ਬੈਠਾ ਸ਼ਹਨਸ਼ਾਹ ਜਹਾਂ ਦਾ, ਹੱਥ ਵਿਚ ਖੰਡਾ ਪਿੱਛੇ ਧਸਨਾ ਕਮਾਨ ਦਾ "ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਸਾਰੇ ਨੰਬਰ ਕਲਾਸਿਕ ਬਣ ਗਏ।
ਦੋਂਵੇਂ ਭੈਣਾਂ ਨੇ 1952 ਤੋਂ 1982 ਤੱਕ ਇੱਕ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇੱਕ ਸਭ ਤੋਂ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਯੁਗਲ ਗੀਤ ਗਾਏ। ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਕੌਰ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪੂਰੇ ਜੀਵਨ ਕਾਲ ਵਿੱਚ ਪੰਜ ਸੌ ਰਿਕਾਰਡ ਦਰਜ ਕੀਤੇ ਹੋਣਗੇ। ਉਹ ਆਪਣੀ ਮੌਤ ਤੱਕ ਸੰਗੀਤ ਦੇ ਕਾਰੋਬਾਰ ਵਿੱਚ ਸਰਗਰਮ ਸੀ। ਕੁਝ ਸਮੇਂ ਲਈ ਆਪਣੀ ਮੌਤ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਉਸਦੀ ਸਿਹਤ ਖਰਾਬ ਰਹਿਣ ਲੱਗ ਪਈ ਸੀ। ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਕੌਰ ਦੀ ਮੌਤ 2 ਨਵੰਬਰ 1982 ਨੂੰ ਇੱਕ ਗੰਭੀਰ ਹਾਦਸੇ ਕਾਰਨ ਹੋਈ ਅਪੰਗਤਾ ਕਾਰਨ ਹੋਈ ਸੀ। ਆਪਣੀ ਖਰਾਬ ਸਿਹਤ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਅਤੇ ਮੌਤ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਵੀ ਉਸ ਦੀ ਆਲ ਇੰਡੀਆ ਰੇਡੀਓ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਮੰਗ ਸੀ। ਨਵੰਬਰ 1984 ਵਿੱਚ ਸ਼੍ਰੀਮਤੀ ਇੰਦਰਾ ਗਾਂਧੀ ਦੀ ਹੱਤਿਆ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹੋਏ ਦੰਗਿਆਂ ਦੌਰਾਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਘਰ ਨੂੰ ਸਾੜ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਸ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਸਤਪਾਲ ਸਿੰਘ ਸੂਰੀ ਹਿੰਸਾ ਤੋਂ ਬਚ ਕੇ 1984 ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਅਮਰੀਕਾ ਚਲਾ ਗਿਆ।
ਹਵਾਲੇ
[ਸੋਧੋ]- 1 2 "ਪੰਜਾਬੀ ਲੋਕ ਗੀਤਾਂ ਦਾ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਵੰਡਣ ਵਾਲੀ-ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਕੌਰ". Retrieved Mar 18,2015.
{{cite web}}: Check date values in:|accessdate=(help) - ↑ PARKAASH KAUR IN PASHTO -- RASHA TAPOOS LA ZAMA YARA -- 1930s,youtube
- 1 2 "Surinder Kaur - Nightingale Of Punjab". Archived from the original on 2016-03-05. Retrieved 2013-11-14.
{{cite web}}: Unknown parameter|dead-url=ignored (|url-status=suggested) (help) - ↑ Bhogal, Gurminder Kaur (3 April 2017). "Listening to female voices in Sikh kirtan". Sikh Formations (in ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ). 13 (1–2): 48–77. doi:10.1080/17448727.2016.1147183. ISSN 1744-8727.