ਬਲਪੁਤਰਦੇਵ
| ਬਲਪੁਤਰ | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| ਸ੍ਰੀਵਿਜੈ ਦਾ ਰਾਜਾ | |||||
 9ਵੀਂ ਸਦੀ ਵਿੱਚ ਸ਼੍ਰੀਵਿਜੈ ਦੇ ਰਾਦਾ ਬਾਲਪੁਤਰਦੇਵ ਦਾ ਚਿੱਤਰਨ, ਨਵੰਬਰ 2017 ਵਿੱਚ "ਕੇਦਾਤੁਆਨ ਸ੍ਰੀਵਿਜੈ" ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨੀ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਇੰਡੋਨੇਸ਼ੀਆ ਦਾ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਅਜਾਇਬ ਘਰ, ਜਕਾਰਤਾ, ਇੰਡੋਨੇਸ਼ੀਆ। | |||||
| Srivijayan Emperor | |||||
| ਸ਼ਾਸਨ ਕਾਲ | 835 – 860? | ||||
| ਪੂਰਵ-ਅਧਿਕਾਰੀ | Position established | ||||
| ਵਾਰਸ | Sri Indrawarman | ||||
| |||||
ਬਲਪੁਤਰਦੇਵ 9ਵੀਂ ਸਦੀ ਈਸਵੀ ਵਿੱਚ ਸ਼੍ਰੀਵਿਜੈ ਦਾ ਮਹਾਰਾਜਾ ਸੀ ਅਤੇ ਨਾਲ ਹੀ ਸ਼ੈਲੇਂਦਰ ਰਾਜਵੰਸ਼ ਦਾ ਸਾਬਕਾ ਮੁਖੀ ਸੀ।[1] ਉਹ ਦੇਵੀ ਤਾਰਾ, ਜੋ ਬਦਲੇ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਹੋਰ ਮਹਾਰਾਜਾ, ਸ਼੍ਰੀਵਿਜੈ ਦੇ ਧਰਮਸੇਤੂ ਦੀ ਧੀ ਸੀ, ਅਤੇ ਪੂਰਵ ਸ਼ੈਲੇਂਦਰਨ ਮਹਾਰਾਜਾ, ਸਮਰਤੁੰਗ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਛੋਟਾ ਪੁੱਤਰ ਸੀ।[2][3]
ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਜੀਵਨ
[ਸੋਧੋ]ਸਮਰਤੁੰਗ ਦੀ ਮੌਤ ਉਦੋਂ ਹੋਈ ਜਦੋਂ ਬਾਲਪੁਤਰ ਇੱਕ ਮੁੰਡਾ ਸੀ। ਗੱਦੀ ਦੇ ਇੱਕ ਨੌਜਵਾਨ ਵਾਰਸ ਹੋਣ ਦੇ ਨਾਤੇ, ਮੱਧ ਜਾਵਾ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰ ਨੂੰ ਸਥਾਨਕ ਜ਼ਿਮੀਂਦਾਰਾਂ ਦੁਆਰਾ ਅਕਸਰ ਚੁਣੌਤੀ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਸੀ। ਗਰੁੰਗ ਨਾਮ ਦੇ ਇੱਕ ਵਿਸਤ੍ਰਿਤ ਪਰਿਵਾਰਕ ਮੈਂਬਰ ਨੇ ਬਾਲਪੁਤਰ ਨੂੰ ਉਸ ਦੀ ਅਧਿਆਪਕਤਾ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰਨ ਲਈ ਮਜਬੂਰ ਕੀਤਾ। ਗਰੁੰਗ ਸੰਜੇ ਰਾਜਵੰਸ਼ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਸੀ ਅਤੇ ਗਰੁੰਗ, ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਰਾਕਾਈ ਪਿਕਟਨ ਦੇ ਬਾਲਪੁਤਰ ਦੀ ਭੈਣ ਪ੍ਰਮੋਧਵਰਧਨੀ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਦੁਆਰਾ, ਬਾਲਪੁਤਰ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਤ ਸੀ। ਗਰੁੰਗ ਦੇ ਰਾਜ ਦੌਰਾਨ, ਜਾਵਾਨੀ ਰਾਜਨੀਤਕ ਦ੍ਰਿਸ਼ ਮੁਕਾਬਲਤਨ ਸ਼ਾਂਤੀਪੂਰਨ ਸੀ। 832 ਵਿੱਚ ਗਰੁੰਗ ਦੇ ਗਾਇਬ ਹੋਣ 'ਤੇ ਰਾਜਵੰਸ਼ ਦਾ ਅੰਤ ਹੋਇਆ।
ਸੁਵਰਣਦੀਪ ਦਾ ਸ਼੍ਰੀ ਮਹਾਰਾਜਾ, ਸ਼ਰੀਵਿਜੈ ਦਾ ਰਾਜਾ
[ਸੋਧੋ]ਲਗਭਗ 852, ਸੰਜੇ ਦੇ ਰਾਕਾਈ ਪਿਕਟਨ ਨੇ ਸਥਾਨਕ ਰਈਸਾਂ ਤੋਂ ਪ੍ਰਭਾਵ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਇਸ ਨਾਲ ਬਾਲਪੁਤਰ ਚਿੰਤਤ ਹੋ ਗਿਆ ਅਤੇ ਉਸ ਨੇ ਰਾਕਾਈ ਪਿਕਟਨ ਨੂੰ ਦੁਬਾਰਾ ਕੰਟਰੋਲ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਲਈ ਦਬਾਉਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਉਸ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼, ਤਜਰਬੇ ਦੀ ਘਾਟ ਕਾਰਨ, ਬੁਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਅਸਫਲ ਰਹੀ। ਸ਼ੈਲੇਂਦਰਾਂ ਨੂੰ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਜਾਵਾ ਛੱਡ ਕੇ ਪਾਲੇਮਬਾਂਗ ਜਾਣ ਲਈ ਮਜਬੂਰ ਹੋਣਾ ਪਿਆ, ਜੋ ਕਿ ਸ਼੍ਰੀਵਿਜੈ ਦਾ ਸਥਾਨ ਹੈ ਅਤੇ ਨਾਲ ਹੀ ਬਾਲਪੁਤਰ ਦੀ ਮਾਂ, ਤਾਰਾ ਦਾ ਘਰ ਹੈ।[4]: 108 ਜਤਿਨਿੰਗਰਾਟ (ਪਿਕਟਨ) ਤੋਂ ਬਾਲਪੁਤਰ ਦੀ ਹਾਰ ਸ਼ਿਵਗ੍ਰਹਿ ਸ਼ਿਲਾਲੇਖ ਵਿੱਚ ਦਰਜ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਦਰਜ ਹੈ ਕਿ ਬਾਲਪੁਤਰ ਨੇ ਆਪਣੀ ਸ਼ਰਨ ਲਈ ਸੈਂਕੜੇ ਢੇਰ ਵਾਲੇ ਪੱਥਰਾਂ ਦਾ ਬਣਿਆ ਇੱਕ ਕਿਲ੍ਹਾ ਬਣਾਇਆ ਸੀ। ਪਿੱਛੇ ਹਟਣ ਦੇ ਨਾਲ, ਕੇਂਦਰੀ ਜਾਵਾ ਸੰਜੇ ਦੇ ਹੱਥਾਂ ਵਿੱਚ ਆ ਗਿਆ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਖੇਤਰ ਉੱਤੇ ਸ਼ੈਲੇਂਦਰ ਦਾ ਰਾਜ ਖਤਮ ਹੋ ਗਿਆ। ਸੰਜੇ ਨੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਮਾਤਰਮ ਰਾਜ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ ਅਤੇ 11ਵੀਂ ਸਦੀ ਵਿੱਚ ਸ਼੍ਰੀਵਿਜੈ ਨੇ ਟਾਪੂ ਉੱਤੇ ਆਪਣਾ ਦਬਦਬਾ ਦੁਬਾਰਾ ਸਥਾਪਿਤ ਕਰਨ ਤੱਕ ਜਾਵਾ 'ਤੇ ਰਾਜ ਕਰਦਾ ਰਿਹਾ।[3]
ਜਾਵਾ ਛੱਡਣ ਤੋਂ ਥੋੜ੍ਹੀ ਦੇਰ ਬਾਅਦ, ਬਾਲਪੁਤਰ ਸ਼ਰੀਵਿਜੈ ਦਾ ਸ਼ਾਸਕ ਬਣ ਗਿਆ।: 108 ਜਦੋਂ ਕਿ ਬਾਲਪੁਤਰ ਬਾਰੇ ਰਿਕਾਰਡ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਹੈ, ਇਹ ਨਾਲੰਦਾ ਸ਼ਿਲਾਲੇਖ ਦੁਆਰਾ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਸ ਨੇ ਨਾਲੰਦਾ, ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਬੋਧੀ ਮੱਠ ਦੀ ਉਸਾਰੀ ਦਾ ਆਦੇਸ਼ ਦਿੱਤਾ ਸੀ।.[5] ਉਸ ਨੇ ਚੀਨ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਰਾਜਦੂਤ ਵੀ ਭੇਜਿਆ।
ਹਵਾਲੇ
[ਸੋਧੋ]- ↑ Munoz, Paul Michel (2006). Early Kingdoms of the Indonesian Archipelago and the Malay Peninsula. Singapore: Editions Didier Millet. p. 175. ISBN 981-4155-67-5.
- ↑ Munoz, Paul Michel (2006). Early Kingdoms of the Indonesian Archipelago and the Malay Peninsula. Singapore: Editions Didier Millet. pp. 143–145. ISBN 981-4155-67-5.
- ↑ 3.0 3.1 " De Casparis proposed that in 856 Balaputra was defeated by Pikatan, whereupon Balaputra retreated to Srivijaya, the country of his mother, to become the first Sailandra ruler of Srivijaya. Thus in the late 9th century Srivijaya was ruled by a Buddhist Sailendra ruler, while Java was ruled by Pikatan and his successors, who patronized Siva" (cf. De Casparis, 1956; Hall, 1985:111).
- ↑ Coedès, George (1968). Walter F. Vella (ed.). The Indianized States of Southeast Asia. trans.Susan Brown Cowing. University of Hawaii Press. ISBN 978-0-8248-0368-1.
- ↑ Sen, Sailendra (2013). A Textbook of Medieval Indian History. Primus Books. p. 34. ISBN 978-9-38060-734-4.