ਸਮੱਗਰੀ 'ਤੇ ਜਾਓ

ਰੋਸ਼ਨ ਆਰਾ ਬੇਗਮ

ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ, ਇੱਕ ਅਜ਼ਾਦ ਗਿਆਨਕੋਸ਼ ਤੋਂ
ਮਲਿਕਾ-ਏ-ਮੌਸੀਕੀ

ਰੋਸ਼ਨ ਆਰਾ ਬੇਗਮ

ਸਿਤਾਰਾ-ਏ-ਇਮਤਿਆਜ਼ ਪ੍ਰਾਈਡ ਆਫ ਪਰਫਾਰਮੈਂਸ
رَوشن آرا بیگم
ਜਨਮ
ਵਹੀਦ-ਉਨ-ਨਿਸਾ

1917
ਕਲਕੱਤਾ, ਬੰਗਾਲ ਪ੍ਰੈਜ਼ੀਡੈਂਸੀ, ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਇੰਡੀਆ
ਮੌਤ6 ਦਸੰਬਰ 1982(1982-12-06) (ਉਮਰ 64–65)
ਪੇਸ਼ਾ
  • ਕਲਾਸੀਕਲ ਗਾਇਕ
  • ਗਾਇਕ
ਸਰਗਰਮੀ ਦੇ ਸਾਲ1926 - 1982
ਢੰਗਠੁਮਰੀ • ਖਿਆਲ • ਗ਼ਜ਼ਲ
ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨPTV
ਖਿਤਾਬਮਲਿਕਾ-ਏ-ਮੌਸੀਕੀ (ਸੰਗੀਤ ਦੀ ਰਾਣੀ)
ਕਲਾਸੀਕਲ ਸੰਗੀਤ ਦੀ ਰਾਣੀ
ਜੀਵਨ ਸਾਥੀਚੌਧਰੀ ਅਹਿਮਦ ਖਾਨ (ਪਤੀ)
ਬੱਚੇ2

ਰੋਸ਼ਨ ਆਰਾ ਬੇਗਮ (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ: Roshan Ara Begum; Urdu: رَوشن آرا بیگم ) (1917 – 6 ਦਸੰਬਰ 1982) ਹਿੰਦੁਸਤਾਨੀ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਸੰਗੀਤ ਦੇ ਕਿਰਾਣਾ ਘਰਾਣੇ (ਗਾਇਨ ਸ਼ੈਲੀ) ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਇੱਕ ਗਾਇਕ ਸੀ।[1][2][3] ਉਹ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਦੋਵਾਂ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਸਨਮਾਨਤ ਸਿਰਲੇਖ ਮਲਿਕਾ-ਏ-ਮੌਸੀਕੀ (ਸੰਗੀਤ ਦੀ ਰਾਣੀ) ਅਤੇ ਕਲਾਸੀਕਲ ਸੰਗੀਤ ਦੀ ਰਾਣੀ ਦੁਆਰਾ ਵੀ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।[4][5]

ਕੈਰੀਅਰ[ਸੋਧੋ]

ਮੇਲੋਡੀ ਉਸ ਦੀ ਗਾਇਕੀ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਸੀ।

ਭਾਰਤ ਦੀ ਵੰਡ ਤੋਂ ਬਾਅਦ 1948 ਵਿੱਚ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਚਲੇ ਗਏ, ਰੋਸ਼ਨ ਆਰਾ ਬੇਗਮ ਅਤੇ ਉਸਦਾ ਪਤੀ ਪੰਜਾਬ, ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਇੱਕ ਛੋਟੇ ਜਿਹੇ ਕਸਬੇ ਲਾਲਮੂਸਾ ਵਿੱਚ ਵਸ ਗਏ, ਜਿੱਥੋਂ ਉਸਦੇ ਪਤੀ ਨੇ ਸਵਾਗਤ ਕੀਤਾ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਕੇਂਦਰ ਲਾਹੌਰ ਤੋਂ ਬਹੁਤ ਦੂਰ, ਉਹ ਸੰਗੀਤ, ਰੇਡੀਓ ਅਤੇ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮਾਂ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲੈਣ ਲਈ ਅੱਗੇ-ਪਿੱਛੇ ਘੁੰਮਦੀ ਰਹਿੰਦੀ ਸੀ।

ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਇੱਕ ਵਿਆਪਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕਲਾਸੀਕਲ ਸੰਗੀਤ ਸਰਪ੍ਰਸਤ, ਹਯਾਤ ਅਹਿਮਦ ਖਾਨ ਨੇ ਉਸ ਨਾਲ ਸੰਪਰਕ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਉਸਨੂੰ 1959 ਵਿੱਚ ਆਲ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਸੰਗੀਤ ਕਾਨਫਰੰਸ ਦੇ ਸੰਸਥਾਪਕ ਮੈਂਬਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਬਣਨ ਲਈ ਮਨਾ ਲਿਆ। ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਸੰਗੀਤ ਨੂੰ ਪ੍ਰਫੁੱਲਤ ਕਰਨ ਲਈ ਇਹ ਸੰਸਥਾ ਅੱਜ ਵੀ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਵਿੱਚ ਸਾਲਾਨਾ ਸੰਗੀਤ ਸਮਾਗਮ ਕਰਵਾਉਂਦੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ।[6]

ਉਸਨੂੰ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ "ਮਲਿਕਾ-ਏ-ਮੌਸੀਕੀ" (ਸੰਗੀਤ ਦੀ ਰਾਣੀ) ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਉਹ ਸਵੇਰੇ ਜਲਦੀ ਉੱਠਦੀ ਸੀ ਅਤੇ ਸਵੇਰ ਦੀ ਧਾਰਮਿਕ ਨਮਾਜ਼ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਆਪਣਾ 'ਰਿਆਜ਼' (ਸੰਗੀਤ ਅਭਿਆਸ) ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਦੀ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਇੱਕ ਲੜਕਾ ਅਤੇ ਇੱਕ ਲੜਕੀ ਨੂੰ ਗੋਦ ਲੈਣ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਕੀਤਾ ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਖੁਦ ਬੇਔਲਾਦ ਸੀ।

ਰੋਸ਼ਨ ਆਰਾ ਬੇਗਮ ਨੇ ਪਹਿਲੀ ਨਜ਼ਰ (1945), ਜੁਗਨੂੰ (1947), ਕਿਸਮਤ (1956), ਰੂਪਮਤੀ ਬਾਜ਼ ਬਹਾਦੁਰ (1960) ਵਰਗੀਆਂ ਫਿਲਮਾਂ ਲਈ, ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਅਨਿਲ ਬਿਸਵਾਸ, ਫਿਰੋਜ਼ ਨਿਜ਼ਾਮੀ ਅਤੇ ਤਸਾਦੁਕ ਹੁਸੈਨ ਵਰਗੇ ਸੰਗੀਤਕਾਰਾਂ ਦੇ ਅਧੀਨ ਕੁਝ ਫਿਲਮੀ ਗੀਤ ਵੀ ਗਾਏ। ਨੀਲਾ ਪਰਬਤ (1969)।

ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਸੰਗੀਤਕਾਰ ਵੱਡੇ ਫਤਿਹ ਅਲੀ ਖ਼ਾਨ, ਪਟਿਆਲਾ ਘਰਾਣੇ ਦੇ ਅਮਾਨਤ ਅਲੀ ਖ਼ਾਨ ਅਤੇ ਸ਼ਾਮ ਚੌਰਸੀਆ ਘਰਾਣੇ ਦੇ ਉਸਤਾਦ ਸਲਾਮਤ ਅਲੀ ਖ਼ਾਨ ਉਸ ਦੀਆਂ ਰਿਕਾਰਡਿੰਗਾਂ ਆਪੋ-ਆਪਣੇ ਆਨੰਦ ਲਈ ਸੁਣਦੇ ਸਨ।

ਨਿੱਜੀ ਜੀਵਨ[ਸੋਧੋ]

ਰੌਸ਼ਨ ਆਰਾ ਬੇਗਮ ਅਬਦੁਲ ਕਰੀਮ ਖਾਨ ਦੀ ਚਚੇਰੀ ਭੈਣ ਸੀ, ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਚੌਧਰੀ ਅਹਿਮਦ ਖਾਨ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਉਸਨੇ ਦੋ ਬੱਚੇ ਗੋਦ ਲਏ।

ਬੀਮਾਰੀ ਅਤੇ ਮੌਤ[ਸੋਧੋ]

6 ਦਸੰਬਰ 1982 ਨੂੰ ਲਾਹੌਰ ਵਿਖੇ 65 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਦਿਲ ਦਾ ਦੌਰਾ ਪੈਣ ਕਾਰਨ ਉਸਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ।

ਹਵਾਲੇ[ਸੋਧੋ]

  1. "Roshan Ara Begum profile". Cineplot.com website. 11 May 2010. Archived from the original on 23 August 2011. Retrieved 26 April 2022.
  2. Top tracks of Roshan Ara Begum last.fm website, Retrieved 26 April 2022
  3. Amjad Parvez (12 June 2018). "Roshan Ara Begum -- the queen of sub-continent's classical music". Daily Times (newspaper). Retrieved 26 April 2022.
  4. Profile of Roshan Ara Begum on travel-culture.com website Retrieved 26 April 2022
  5. "Khawaja Najamul Hassan and Roshan Ara Begum: The Queen of Classical Music: Part IV". Youlin Magazine. August 23, 2022.
  6. Ali Usman (18 October 2010). "APMC (All Pakistan Music Conference) celebrates 50 years". Retrieved 26 April 2022.