ਸਮੱਗਰੀ 'ਤੇ ਜਾਓ

ਲਕਸਮਬਰਗ

ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ, ਇੱਕ ਆਜ਼ਾਦ ਵਿਸ਼ਵਕੋਸ਼ ਤੋਂ
Grand Duchy of Luxembourg
Flag of ਲਕਸਮਬਰਗ
Coat of arms of ਲਕਸਮਬਰਗ
ਝੰਡਾ Coat of arms
ਐਨਥਮ: "ਓਂਸ ਹੀਮੇਟ"
("ਆਪਣੀ ਜ਼ਮੀਨ")
Location of ਲਕਸਮਬਰਗ (ਹਰਾ ਚੱਕਰ) – in ਯੂਰਪੀ (ਹਲਕਾ ਹਰਾ & ਗੂੜ੍ਹਾ ਸਲੇਟੀ) – in ਯੂਰਪੀ ਸੰਘ (ਹਲਕਾ ਹਰਾ)  –  [Legend]
Location of ਲਕਸਮਬਰਗ (ਹਰਾ ਚੱਕਰ)

– in ਯੂਰਪੀ (ਹਲਕਾ ਹਰਾ & ਗੂੜ੍ਹਾ ਸਲੇਟੀ)
– in ਯੂਰਪੀ ਸੰਘ (ਹਲਕਾ ਹਰਾ)  –  [Legend]

ਰਾਜਧਾਨੀ
ਅਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਸ਼ਹਿਰ
ਲਕਸਮਬਰਗ[1]
49°36′38″N 6°07′58″E / 49.6106°N 6.1328°E / 49.6106; 6.1328
ਅਧਿਕਾਰਤ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂਰਾਸ਼ਟਰੀ ਭਾਸ਼ਾ:
ਲਕਸਮਬਰਗਿਸ਼
ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਕੀ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ:
ਰਾਸ਼ਟਰੀਅਤਾ (2025)
  • 53% ਲਕਸਮਬਰਗਰ
  • 13.2% ਪੁਰਤਗਾਲੀe
  • 7.2% ਫ਼ਰਾਂਸੀਸੀe
  • 3.7% ਇਟਾਲੀਅਨe
  • 23% ਹੋਰe
ਧਰਮ
(2020)[2]
ਵਸਨੀਕੀ ਨਾਮ
  • ਲਕਸਮਬਰਗਰ
  • ਲਕਸਮਬਰਗਿਸ਼
ਸਰਕਾਰਇਕਾਤਮਕ ਸੰਸਦੀ ਸੰਵਿਧਾਨਕ ਰਾਜਤੰਤਰ
ਵਿਧਾਨਪਾਲਿਕਾਡਿਪਟੀਆਂ ਦਾ ਚੈਂਬਰ
ਖੇਤਰ
• ਕੁੱਲ
2,586.4 km2 (998.6 sq mi) (168ਵਾਂ)
• ਜਲ (%)
0.23 (2015)[3]
ਆਬਾਦੀ
• ਦਸੰਬਰ 2025 ਅਨੁਮਾਨ
Neutral increase 690,947[4] (163ਵਾਂ)
• 2021 ਜਨਗਣਨਾ
643,941[5]
• ਘਣਤਾ
264/km2 (683.8/sq mi) (53ਵਾਂ)
ਜੀਡੀਪੀ (ਪੀਪੀਪੀ)2025 ਅਨੁਮਾਨ
• ਕੁੱਲ
Increase $106.505 ਬਿਲੀਅਨ[6] (100ਵਾਂ)
• ਪ੍ਰਤੀ ਵਿਅਕਤੀ
Increase $154,914[6] (1st)
ਜੀਡੀਪੀ (ਨਾਮਾਤਰ)2025 ਅਨੁਮਾਨ
• ਕੁੱਲ
Increase $96.993 ਬਿਲੀਅਨ[6] (73ਵਾਂ)
• ਪ੍ਰਤੀ ਵਿਅਕਤੀ
Increase $141,079[6] (ਪਹਿਲਾ)
ਗਿਨੀ (2023)Negative increase 30.6[7]
ਮੱਧਮ
ਐੱਚਡੀਆਈ (2023)Steady 0.922[8]
ਬਹੁਤ ਉੱਚਾ · 25ਵਾਂ
ਮੁਦਰਾਯੂਰੋ () (EUR)
ਕਾਲਿੰਗ ਕੋਡ+352
ਇੰਟਰਨੈੱਟ ਟੀਐਲਡੀ.lub
  1. ਨੀਦਰਲੈਂਡਜ਼ ਦੇ ਹੇਟ ਵਿਲਹੈਲਮਸ ਵਰਗਾ ਨਹੀਂ ਹੈ।
  2. .eu ਡੋਮੇਨ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਵੀ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਯੂਰਪੀਅਨ ਯੂਨੀਅਨ ਦੇ ਹੋਰ ਮੈਂਬਰ ਦੇਸ਼ਾਂ ਨਾਲ ਸਾਂਝਾ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
  3. ^ "ਫੀਲਡ ਸੂਚੀ - ਪਰਿਵਾਰਕ ਆਮਦਨ ਦੀ ਵੰਡ - ਗਿਨੀ ਸੂਚਕਾਂਕ". ਦ ਵਰਲਡ ਫੈਕਟਬੁੱਕ. ਕੇਂਦਰੀ ਖੁਫੀਆ ਏਜੰਸੀ. Archived from the original on 13 ਜੂਨ 2007. Retrieved 3 ਮਈ 2013.
  4. ਇਹ ਅੰਕੜੇ ਸੰਭਾਵਤ ਤੌਰ 'ਤੇ ਘੱਟ ਅੰਦਾਜ਼ੇ ਵਾਲੇ ਹਨ, ਕਿਉਂਕਿ ਅਧਿਕਾਰਤ ਅਨੁਮਾਨਾਂ ਵਿੱਚ ਲਕਸਮਬਰਗ ਦੀ ਨਾਗਰਿਕਤਾ ਵਾਲੇ ਦੋਹਰੇ ਨਾਗਰਿਕਾਂ ਨੂੰ ਸਿਰਫ਼ ਲਕਸਮਬਰਗ ਵਾਸੀਆਂ ਵਜੋਂ ਗਿਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਲਕਸਮਬਰਗ (ਲਕਸਮਬਰਗੀ: Groussherzogtum Lëtzebuerg, ਜਰਮਨ: Großherzogtum Luxemburg) ਯੂਰਪ ਮਹਾਂਦੀਪ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਇੱਕ ਦੇਸ਼ ਹੈ। ਇਸਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਹੈ ਲਕਸਮਬਰਗ ਸ਼ਹਿਰ। ਇਸਦੀਆਂ ਸਰਕਾਰੀ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਜਰਮਨ ਭਾਸ਼ਾ, ਫਰਾਂਸੀਸੀ ਭਾਸ਼ਾ ਅਤੇ ਲਕਸਮਬਰਗੀ ਭਾਸ਼ਾ ਹਨ। ਇਸਦੇ ਸ਼ਾਸਕ ਇੱਕ ਰਾਜਾ-ਸਮਾਨ ਗਰੈਂਡ ਡਿਊਕ ਹਨ। ਇਸ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਅਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਆਬਾਦੀ ਵਾਲਾ ਸ਼ਹਿਰ, ਲਕਸਮਬਰਗ ਸਿਟੀ,[9] ਯੂਰਪੀਅਨ ਯੂਨੀਅਨ ਦੀਆਂ ਚਾਰ ਸੰਸਥਾਗਤ ਸੀਟਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ ਅਤੇ ਕਈ ਯੂਰਪੀਅਨ ਯੂਨੀਅਨ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਦੀ ਮੇਜ਼ਬਾਨੀ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਖਾਸ ਤੌਰ 'ਤੇ ਯੂਰਪੀਅਨ ਯੂਨੀਅਨ ਦੀ ਅਦਾਲਤ, ਜੋ ਕਿ ਯੂਰਪੀਅਨ ਯੂਨੀਅਨ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚ ਨਿਆਂਇਕ ਅਥਾਰਟੀ ਹੈ।[10][11] ਨੀਵੇਂ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੇ ਹਿੱਸੇ ਵਜੋਂ, ਲਕਸਮਬਰਗ ਦੇ ਬੈਲਜੀਅਮ ਅਤੇ ਨੀਦਰਲੈਂਡਜ਼ ਨਾਲ ਨੇੜਲੇ ਇਤਿਹਾਸਕ, ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਅਤੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਸੰਬੰਧ ਹਨ। ਲਕਸਮਬਰਗ ਦੀ ਸੱਭਿਆਚਾਰ, ਲੋਕ ਅਤੇ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਫਰਾਂਸ ਅਤੇ ਜਰਮਨੀ ਤੋਂ ਬਹੁਤ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹਨ: ਲਕਸਮਬਰਗ, ਇੱਕ ਜਰਮਨਿਕ ਭਾਸ਼ਾ, ਲਕਸਮਬਰਗ ਲੋਕਾਂ ਅਤੇ ਲਕਸਮਬਰਗ ਦੇ ਗ੍ਰੈਂਡ ਡਚੀ ਦੀ ਇੱਕੋ ਇੱਕ ਮਾਨਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਭਾਸ਼ਾ ਹੈ;[12] ਫ੍ਰੈਂਚ ਕਾਨੂੰਨ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਇੱਕੋ ਇੱਕ ਭਾਸ਼ਾ ਹੈ; ਅਤੇ ਜਰਮਨ ਦੇ ਨਾਲ ਦੋਵੇਂ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਕੀ ਮਾਮਲਿਆਂ ਲਈ ਵਰਤੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ।[13][14]

2,586 ਵਰਗ ਕਿਲੋਮੀਟਰ (998 ਵਰਗ ਮੀਲ) ਦੇ ਖੇਤਰਫਲ ਦੇ ਨਾਲ, ਲਕਸਮਬਰਗ ਯੂਰਪ ਦਾ ਸੱਤਵਾਂ ਸਭ ਤੋਂ ਛੋਟਾ ਦੇਸ਼ ਹੈ।[15][16] 2025 ਵਿੱਚ, ਇਸ ਦੀ ਆਬਾਦੀ 690,947 ਸੀ, ਜੋ ਇਸਨੂੰ ਯੂਰਪ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਘੱਟ ਆਬਾਦੀ ਵਾਲੇ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ ਹਾਲਾਂਕਿ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਆਬਾਦੀ ਵਿਕਾਸ ਦਰ ਦੇ ਨਾਲ;[17] ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਨਾਗਰਿਕ ਆਬਾਦੀ ਦਾ ਲਗਭਗ ਅੱਧਾ ਹਿੱਸਾ ਹਨ।[15] ਲਕਸਮਬਰਗ ਇੱਕ ਪ੍ਰਤੀਨਿਧੀ ਲੋਕਤੰਤਰ ਹੈ ਜਿਸਦੀ ਅਗਵਾਈ ਇੱਕ ਸੰਵਿਧਾਨਕ ਰਾਜਾ, ਗ੍ਰੈਂਡ ਡਿਊਕ ਗੁਇਲਾਉਮ ਪੰਜਵਾਂ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਇਹ ਦੁਨੀਆ ਦਾ ਇੱਕੋ ਇੱਕ ਬਚਿਆ ਹੋਇਆ ਪ੍ਰਭੂਸੱਤਾ ਗ੍ਰੈਂਡ ਡਚੀ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਲਕਸਮਬਰਗ ਕਾਉਂਟੀ 11ਵੀਂ ਸਦੀ ਵਿੱਚ ਪਵਿੱਤਰ ਰੋਮਨ ਸਾਮਰਾਜ ਦੇ ਅੰਦਰ ਇੱਕ ਰਾਜ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਇਸ ਦਾ ਚੜ੍ਹਤ ਇਸ ਦੇ ਰਾਜਾ, ਹੈਨਰੀ VII, 14ਵੀਂ ਸਦੀ ਵਿੱਚ ਪਵਿੱਤਰ ਰੋਮਨ ਸਮਰਾਟ ਬਣਨ ਵਿੱਚ ਸਮਾਪਤ ਹੋਈ। ਲਕਸਮਬਰਗ 15ਵੀਂ ਸਦੀ ਵਿੱਚ ਹੈਬਸਬਰਗ ਸ਼ਾਸਨ ਅਧੀਨ ਆਇਆ, ਅਤੇ 18ਵੀਂ ਸਦੀ ਵਿੱਚ ਫਰਾਂਸ ਦੁਆਰਾ ਆਪਣੇ ਨਾਲ ਮਿਲਾ ਲਿਆ ਗਿਆ। ਲਕਸਮਬਰਗ ਨੂੰ ਤਿੰਨ ਵਾਰ ਵੰਡਿਆ ਗਿਆ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਇਸਦਾ ਆਕਾਰ ਘਟਿਆ। 1815 ਵਿੱਚ ਨੈਪੋਲੀਅਨ ਦੀ ਹਾਰ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇਸਨੂੰ ਬਹਾਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਪਰ 1867 ਵਿੱਚ ਲਕਸਮਬਰਗ ਸੰਕਟ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇਸਨੂੰ ਆਜ਼ਾਦੀ ਮਿਲੀ।

ਲਕਸਮਬਰਗ ਇੱਕ ਵਿਕਸਤ ਦੇਸ਼ ਹੈ ਜਿਸਦੀ ਆਰਥਿਕਤਾ ਉੱਨਤ ਹੈ ਅਤੇ IMF ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਵ ਬੈਂਕ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਪ੍ਰਤੀ ਵਿਅਕਤੀ ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੇ PPP-ਅਡਜਸਟਡ GDP ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ। ਇਹ ਜੀਵਨ ਸੰਭਾਵਨਾ, ਮਨੁੱਖੀ ਵਿਕਾਸ ਅਤੇ ਮਨੁੱਖੀ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਵੀ ਉੱਚ ਦਰਜੇ 'ਤੇ ਹੈ।[18][19] ਇਤਿਹਾਸਕ ਸ਼ਹਿਰ ਲਕਸਮਬਰਗ ਨੂੰ 1994 ਵਿੱਚ ਇਸਦੇ ਵਿਸ਼ਾਲ ਕਿਲ੍ਹਿਆਂ ਅਤੇ ਇਤਿਹਾਸਕ ਹਿੱਸਿਆਂ ਦੀ ਬੇਮਿਸਾਲ ਸੰਭਾਲ ਦੇ ਕਾਰਨ ਯੂਨੈਸਕੋ ਵਿਸ਼ਵ ਵਿਰਾਸਤ ਸਥਾਨ ਘੋਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।[20] ਲਕਸਮਬਰਗ ਯੂਰਪੀਅਨ ਯੂਨੀਅਨ, OECD, ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਸ਼ਟਰ, ਨਾਟੋ ਅਤੇ ਬੇਨੇਲਕਸ ਦਾ ਸੰਸਥਾਪਕ ਮੈਂਬਰ ਹੈ।[20][21] ਇਸਨੇ 2013 ਅਤੇ 2014 ਵਿੱਚ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਸ਼ਟਰ ਸੁਰੱਖਿਆ ਪ੍ਰੀਸ਼ਦ ਵਿੱਚ ਸੇਵਾ ਨਿਭਾਈ।[22]

ਹਵਾਲੇ

[ਸੋਧੋ]
  1. "The World Factbook" (in ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ). Central Intelligence Agency. 24 November 2020. Archived from the original on 9 January 2021. Retrieved 11 December 2020.
  2. "Luxembourg". The World Factbook. Central Intelligence Agency. Archived from the original on 9 ਜਨਵਰੀ 2021. Retrieved 19 May 2024.
  3. "Surface water and surface water change". Organisation for Economic Co-operation and Development (OECD). Archived from the original on 24 March 2021. Retrieved 11 October 2020.
  4. "Extrait du RNPP - Résidents par localité - 2025.12.31". data.public.lu (in ਫਰਾਂਸੀਸੀ). 4 January 2026. Retrieved 25 January 2026.
  5. "Évolution de la population". Statistiques – Luxembourg (in ਫਰਾਂਸੀਸੀ). 10 February 2023. Archived from the original on 16 April 2023. Retrieved 18 April 2023.
  6. 6.0 6.1 6.2 6.3 "World Economic Outlook Database, October 2024". imf.org (in ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ). International Monetary Fund. Archived from the original on 14 September 2024. Retrieved 17 February 2025.
  7. "Gini coefficient of equivalised disposable income – EU-SILC survey". ec.europa.eu. Eurostat. Archived from the original on 9 October 2020. Retrieved 14 September 2024.
  8. "Human Development Report 2023/2024" (in ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ). United Nations Development Programme. 6 May 2025. Archived from the original on 12 August 2022. Retrieved 6 May 2025.
  9. "Europe :: Luxembourg — The World Factbook – Central Intelligence Agency". www.cia.gov. Archived from the original on 9 January 2021. Retrieved 12 December 2020.
  10. "Decision of the Representatives of the Governments of the Member States on the location of the seats of the institutions (12 December 1992)". Centre virtuel de la connaissance sur l'Europe. 2014. Archived from the original on 13 October 2019. Retrieved 24 October 2017.
  11. "Luxembourg | national capital, Luxembourg". Encyclopedia Britannica (in ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ). Archived from the original on 17 November 2020. Retrieved 12 December 2020.
  12. "Europe :: Luxembourg — The World Factbook – Central Intelligence Agency". www.cia.gov. Archived from the original on 9 January 2021. Retrieved 12 December 2020.
  13. "Decision of the Representatives of the Governments of the Member States on the location of the seats of the institutions (12 December 1992)". Centre virtuel de la connaissance sur l'Europe. 2014. Archived from the original on 13 October 2019. Retrieved 24 October 2017.
  14. "Luxembourg | national capital, Luxembourg". Encyclopedia Britannica (in ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ). Archived from the original on 17 November 2020. Retrieved 12 December 2020.
  15. 15.0 15.1 "Loi du 24 février 1984 sur le régime des langues". legilux.public.lu (in ਫਰਾਂਸੀਸੀ). Archived from the original on 18 September 2023. Retrieved 18 January 2025.
  16. Constitution du Grand Duché de Luxembourg (in ਫਰਾਂਸੀਸੀ, ਲਕਜ਼ਮਬਰਗਿਸ਼, and ਜਰਮਨ). Brochure distribuée par la chambre des députés (48 pages). 2023. p. 4 : Chapter I, Section 1, article 4. "La langue du Grand-Duché de Luxembourg est le luxembourgeois. La loi règle l'emploi des langues luxembourgeoise, francaise et allemande.".
  17. "Eurostat – Tables, Graphs and Maps Interface (TGM) table". Epp.eurostat.ec.europa.eu. Archived from the original on 18 April 2009. Retrieved 21 February 2010.
  18. "Country Ranking – Rainbow Europe". rainbow-europe.org. Archived from the original on 21 May 2019. Retrieved 28 October 2021.
  19. "Human Development Report 2021/2022" (PDF) (in ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ). United Nations Development Programme. 8 September 2022. Archived (PDF) from the original on 8 September 2022. Retrieved 8 September 2022.
  20. Timeline: Luxembourg – A chronology of key events BBC News Online, 9 September 2006. Retrieved 8 October 2006.
  21. "Independent Luxembourg". Encyclopedia Britannica. Archived from the original on 5 March 2021. Retrieved 12 December 2020.
  22. "Asselborn's final Security Council meeting". Luxemburger Wort. 19 December 2014. Archived from the original on 10 October 2017. Retrieved 2 April 2015.