ਲਿਪੋਮਾ

ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ, ਇੱਕ ਅਜ਼ਾਦ ਗਿਆਨਕੋਸ਼ ਤੋਂ
Jump to navigation Jump to search
Lipoma
Lipoma 02.jpg
Lipoma on forearm
ਵਿਸ਼ਸਤਾDermatology, general surgery
ਲੱਛਣSoft, movable, usually painless lump[1]
ਆਮ ਸ਼ੁਰੂਆਤ40 to 60 years old[1]
ਕਿਸਮSuperficial, deep[2]
ਕਾਰਨUnclear[1]
ਜ਼ੋਖਮ ਕਾਰਕFamily history, obesity, insufficient exercise[1][3]
ਜਾਂਚ ਕਰਨ ਦਾ ਤਰੀਕਾBased on physical exam[1]
ਸਮਾਨ ਸਥਿਤੀਅਾਂLiposarcoma, hibernoma, lipomatosis[4]
ਇਲਾਜObservation, surgery[1]
PrognosisGood[1]
ਅਵਿਰਤੀ~2%[2]

ਲਿਪੋਮਾ ਇਕ ਫੈਟ ਟਿਸ਼ੂ ਦੀ ਬਣੀ ਇਕ ਸੁਭਾਵਕ ਟਿਊਮਰ ਹੈ | ਉਹ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸਪਰਸ਼ ਕਰਨ ਲਈ ਨਰਮ, ਚੱਲਣਯੋਗ, ਅਤੇ ਦਰਦ ਰਹਿਤ ਹੁੰਦੇ ਹਨ | ਉਹ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਚਮੜੀ ਦੇ ਹੇਠਾਂ ਆਉਂਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਕਦੇ-ਕਦੇ ਡੂੰਘੀ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ | ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਆਕਾਰ ਵਿਚ 5 ਸੈਂਟੀਮੀਟਰ ਤੋਂ ਘੱਟ ਹੁੰਦੇ ਹਨ | ਆਮ ਟਿਕਾਣਿਆਂ ਵਿੱਚ ਉੱਚ ਵਾਪਸ, ਮੋਢੇ, ਅਤੇ ਪੇਟ ਸ਼ਾਮਲ ਹੁੰਦੇ ਹਨ | ਕੁਝ ਲੋਕਾਂ ਕੋਲ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਲੇਪੋਮਾਸ ਹਨ |.

ਕਾਰਨ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਅਸਪਸ਼ਟ ਹੈ |ਜੋਖਮ ਦੇ ਕਾਰਕ ਪਰਿਵਾਰ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ, ਮੋਟਾਪੇ, ਅਤੇ ਕਾਫ਼ੀ ਕਸਰਤ ਸ਼ਾਮਲ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੇ ਹਨ .[3]ਨਿਦਾਨ ਆਮ ਤੌਰ ਤੇ ਕਿਸੇ ਸਰੀਰਕ ਪ੍ਰੀਖਿਆ 'ਤੇ ਅਧਾਰਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ |  ਕਦੇ-ਕਦੇ ਡਾਕਟਰੀ ਤਸਵੀਰ ਜਾਂ ਟਿਸ਼ੂ ਬਾਇਓਪਸੀ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਤਸ਼ਖ਼ੀਸ ਦੀ ਪੁਸ਼ਟੀ ਕਰਨ ਲਈ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ |

ਇਲਾਜ ਆਮ ਤੌਰ ਤੇ ਪੂਰਵਦਰਸ਼ਨ ਜਾਂ ਸਰਜੀਕਲ ਹਟਾਉਣ ਦੁਆਰਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ | ਬਹੁਤ ਹੀ ਘੱਟ, ਹਾਲਾਤ ਨੂੰ ਹੇਠ ਲਿਖੇ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਦੁਬਾਰਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਨ ਦੀ ਲੋੜ ਪੈ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਆਮ ਤੌਰ ਤੇ ਇਸ ਨੂੰ ਦੁਹਰਾਉਣ ਵਾਲੀ ਸਰਜਰੀ ਨਾਲ ਪ੍ਰਬੰਧਿਤ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ | ਉਹ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਕੈਂਸਰ ਦੇ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਖ਼ਤਰਿਆਂ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੇ |

ਲਗਭਗ 2% ਲੋਕ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੁੰਦੇ ਹਨ | ਲਿਪੋਮਾਸ ਆਮ ਤੌਰ ਤੇ 40 ਅਤੇ 60 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਬਾਲਗ ਹੁੰਦੇ ਹਨ | ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਤੁਲਨਾ ਵਿਚ ਮਰਦਾਂ ਤੋਂ ਅਕਸਰ ਜ਼ਿਆਦਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਪੈਂਦਾ ਹੈ | ਇਹ ਸਭ ਤੋਂ ਆਮ ਗੈਰ-ਕੈਨਸਰ ਨਰਮ-ਟਿਸ਼ੂ ਟਿਊਮਰ ਹਨ | ਇਹਨਾਂ ਟਿਊਮਰਾਂ ਦਾ ਵਰਣਨ ਕਰਨ ਲਈ "ਲਿਪੋਮਾ" ਸ਼ਬਦ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਵਰਤੋਂ 1709 ਵਿਚ ਸੀ |[5]

ਕਿਸਮ[ਸੋਧੋ]

ਲਾਈਪੋਮਾਸ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਉਪ-ਕਿਸਮਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ:[6]:624–5

  • ਐਡੇਨੋਲੀਪੋਮਸ, ਏਸੀਆਰਨ ਪਸੀਨਾ ਗ੍ਰੰਥੀਆਂ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਹੋਏ ਲੋਪੋਮਸ ਹਨ | [7]:627
  • ਐਂਜੀਓਲੀਪਿਓਲੀਓਓਓਮਾਸ ਐਕੁਆਇਰਡ, ਇਕੱਲੇ, ਅਸੈਂਸ਼ੀਅਲ ਐਪੀਅਲ ਨੋਡਲਜ਼ ਹਨ, ਜਿਹੜੀਆਂ ਚਿਹਰੇ ਦੀਆਂ ਮਾਸ-ਪੇਸ਼ੀਆਂ ਦੇ ਸੈੱਲਾਂ, ਖੂਨ ਦੀਆਂ ਨਾੜੀਆਂ, ਜੋੜਨ ਵਾਲੇ ਟਿਸ਼ੂ ਅਤੇ ਚਰਬੀ ਨਾਲ ਬਣੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਚੱਕਰਦਾਰ ਟਿਊਮਰਾਂ ਦੁਆਰਾ ਹਿਸਟੋਲੋਜੀਕਲ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਦਰਸਾਈਆਂ ਗਈਆਂ ਹਨ |:627
  • ਐਂਜੀਲੋਈਪਾਮਾਜ਼ ਦਰਦਨਾਕ ਚਮੜੀ ਦੇ ਹੇਠਲੇ ਨਮੂਦਾਰ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਕਿ ਆਮ ਲੱਪੋਮਾ ਦੇ ਹੋਰ ਸਾਰੇ ਗੁਣ ਹਨ | :624[8]
  • ਸੀਰੀਬੈੱਲਰ ਪੌਨਟਾਈਨ ਕੋਣ ਅਤੇ ਅੰਦਰੂਨੀ ਆਡੀਓ ਨੈਨਲ ਲੇਪੋਮਾਸ |
    [9]
  • ਕੋਂਡਰਾਇਡ ਲਾਈਪੋਮਾਸ ਡੂੰਘੀ ਬੈਠੇ, ਫਰਮ, ਪੀਲੇ ਟਿਊਮਰ ਹਨ ਜੋ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤੌਰ 'ਤੇ ਔਰਤਾਂ ਦੀਆਂ ਲੱਤਾਂ' ਤੇ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ |.:625
  • ਕਾਰਪੁਸ ਕੋਲੋਸੌਮ ਲਿਪੋਮਾ ਇਕ ਅਣੂ ਜਮਾਂਦਰੂ ਦਿਮਾਗੀ ਸਥਿਤੀ ਹੈ ਜੋ ਲੱਛਣਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਹੋ ਜਾਂ ਨਹੀਂ ਵੀ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ |.[10] ਇਹ ਕੋਰਪਸ ਕਾਲੌਸੌਮ ਵਿਚ ਵਾਪਰਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਕੈਲੋਸਲ ਕਮਿਸਰ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਮਨੁੱਖੀ ਦਿਮਾਗ ਵਿਚ ਛਾਤੀ ਦੇ ਹੇਠਾਂ ਨੈਵਰਲ ਫਾਈਬਰਸ ਦੀ ਵਿਸ਼ਾਲ, ਫਲੈਟ ਬੰਡਲ ਹੈ |
  • ਹਾਇਬਰਨੋਮਾਜ਼ ਭੂਰੇ ਚਰਬੀ ਦੇ ਲੇਪੋਮਾਸ ਹਨ |
  • .ਇੰਟ੍ਰੈਡਰਮਲ ਸਪਿੰਡਲ ਸੈਲ ਲਿਪੋਮਾਸ ਇਸ ਗੱਲ ਵਿੱਚ ਵੱਖਰਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਆਮ ਤੌਰ ਤੇ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਤ ਕਰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਵਿਆਪਕ ਵੰਡ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਸਿਰ ਅਤੇ ਗਰਦਨ, ਤਣੇ, ਅਤੇ ਉਪਰਲੇ ਅਤੇ ਹੇਠਲੇ ਥੱਪਾਂ ਵਿੱਚ ਹੁੰਦੇ ਹਨ |:625
  • ਨਿਊਰਲ ਫਾਈਬਲੀਓਪੌਮਾ ਇੱਕ ਨਸਾਂ ਦੇ ਤਣੇ ਦੇ ਨਾਲ ਫੈਬਰੋ-ਫੈਟੀ ਟਿਸ਼ੂ ਦੇ ਓਵਰਗੌਫਥ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਅਕਸਰ ਨਸਵੀ ਕੰਪਰੈਸ਼ਨ ਵੱਲ ਵੱਧਦੀ ਹੈ |:625
  • ਪਲਇਉਮੋਰਫਿਕ ਲਿਪੋਮਾਸ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਸਪਿੰਡਲ-ਲੇਬਲੋਪੋਮਾ, ਬਜ਼ੁਰਗਾਂ ਦੇ ਪਿੱਠ ਅਤੇ ਗਰਦਨ ਦੇ ਬਹੁਤੇ ਹਿੱਸੇ ਲਈ ਵਾਪਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਫਲੋਰਟ ਵੱਡੇ ਕੋਸ਼ੀਕਾਵਾਂ ਦੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਜਿਸ ਨਾਲ ਓਵਰਲਾਪਨ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਨੂਕੇਲੀ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ||:625
  • ਸਪਿੰਡਲ-ਸੈਲ ਲੇਪੋਮਾਸ ਅਸਿੰਤਾਮਕ, ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਹੋ ਰਹੇ, ਚਮੜੀ ਦੇ ਉਪਰਲੇ ਟਿਊਮਰ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਿਛੋਕੜ ਦੀ ਪਿੱਠ, ਗਰਦਨ ਅਤੇ ਬਜ਼ੁਰਗਾਂ ਦੇ ਮੋਢੇ ਦੀ ਝੁਕਾਅ ਹੁੰਦੀ ਹੈ | 625ਚਮੜੀ ਦੀ ਸਤਹ ਦੇ ਹੇਠਾਂ ਥੋੜ੍ਹੀ ਜਿਹੀ ਲਿਪੋਂਮਾ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਆਮ ਕਿਸਮ ਦੀ ਸਤਹੀ ਚਮੜੀ ਦੇ ਹੇਠਲੇ ਲਿਪੋਂਮਾ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਤਣੇ, ਪੱਟ ਅਤੇ ਅਗਾਂਹ ਤੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਭਾਵੇਂ ਕਿ ਉਹ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਕਿਤੇ ਵੀ ਪਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਚਰਬੀ ਸਥਿਤ ਹੈ |.:625
  • ਚਮੜੀ ਦੀ ਸਤਹ ਦੇ ਹੇਠਾਂ ਥੋੜ੍ਹੀ ਜਿਹੀ ਲੇਪੋਮਾ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਆਮ ਕਿਸਮ ਦੀ ਸਤਹੀ ਚਮੜੀ ਦੇ ਹੇਠਲੇ ਲਿਪੋਂਮਾ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਤਣੇ, ਪੱਟ ਅਤੇ ਅਗਾਂਹ ਤੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਭਾਵੇਂ ਕਿ ਉਹ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਕਿਤੇ ਵੀ ਪਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਚਰਬੀ ਸਥਿਤ ਹੈ |

ਕਾਰਨ[ਸੋਧੋ]

ਉਹ ਲਿਪੋਮਾ ਵਿਕਸਤ ਕਰਨ ਦੀ ਪ੍ਰਵਿਰਤੀ ਜਰੂਰੀ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਪਰਿਵਾਰਕ ਬਹੁਗਿਣਤੀ ਲਿੱਪੋਮੇਟੋਜ ਵਰਗੇ ਵਿਰਾਸਤੀ ਹਾਲਤਾਂ ਵਿਚ ਲਿਪੋਮਾ ਵਿਕਾਸ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ | ਚੂਹਿਆਂ ਵਿੱਚ ਜੈਨੇਟਿਕ ਅਧਿਐਨਾਂ ਨੇ ਐਚਐਮਜੀ ਆਈ-ਸੀ ਜੀਨ (ਪਹਿਲਾਂ ਮੋਟਾਪੇ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਜੀਨ ਵਜੋਂ ਜਾਣੇ ਜਾਂਦੇ) ਅਤੇ ਲਿਪੋਮਾ ਡਿਵੈਲਪਮੈਂਟ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਇੱਕ ਸਬੰਧ ਦਿਖਾਇਆ ਹੈ | ਇਹ ਅਧਿਐਨਾਂ ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿਚ ਪੁਰਾਣੇ ਐਪੀਡੈਮੀਲੋਜੀ ਡੇਟਾ ਦਾ ਸਮਰਥਨ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ ਜੋ ਐਚਐਮਜੀ I-C ਅਤੇ ਮੇਸੇਨਚਿਮਲ ਟਿਊਮਰਸ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਸਬੰਧ ਦਿਖਾਉਂਦੇ ਹਨ |[11]

ਕੇਸਾਂ ਦੀ ਰਿਪੋਰਟ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਮਾਮੂਲੀ ਸੱਟਾਂ ਉੱਤੇ ਲਿਪੋਮਾ ਦੀ ਵਾਧਾ ਦਰ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਈ ਹੈ, ਜਿਸਨੂੰ "ਪੋਸਟ-ਟਰੌਮੈਟਿਕ ਲਿਪੋਮਾ" ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ | ਹਾਲਾਂਕਿ, ਸਦਮਾ ਅਤੇ ਲੇਪੋਮਾਸ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਵਿਚਕਾਰ ਸੰਬੰਧ ਵਿਵਾਦਪੂਰਨ ਹੈ |[12]

ਹੋਰ ਸ਼ਰਤਾਂ[ਸੋਧੋ]

ਇਹ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਲਾਈਪਾਓਟੋਜੀ ਇੱਕ ਵਿਰਾਸਤ ਵਾਲੀ ਸਥਿਤੀ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤੇ ਲੇਪੋਮਾਸ ਮੌਜੂਦ ਹੁੰਦੇ ਹਨ |

ਏਡਿਪੋਸਸ ਡੋਲੋਰਸਾ (ਡ੍ਰਸਮਕਮ ਬੀਮਾਰੀ) ਇੱਕ ਬਹੁਤ ਹੀ ਦੁਰਲੱਭ ਸਮੱਸਆ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਦਰਦਨਾਕ ਲੇਪੋਮਾਸ, ਸੋਜ ਅਤੇ ਥਕਾਵਟ ਸ਼ਾਮਲ ਹੁੰਦੀ ਹੈ | ਮੁਢਲੇ ਅਧਿਐਨਾਂ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਮੈਡੀਸ ਪੋਸਟਮੇਨੋਪੌਜ਼ਲ ਔਰਤਾਂ ਵਿਚ ਹੋਇਆ | ਹਾਲਾਂਕਿ, ਵਰਤਮਾਨ ਸਾਹਿਤ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਡਾਰਕੁੰਮ ਦੀ ਬਿਮਾਰੀ ਸਭਨਾਂ ਕਿਸਮ ਦੇ ਮਰਦਾਂ ਨਾਲੋਂ ਵਧੇਰੇ ਔਰਤਾਂ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦ ਹੈ; ਨਿਦਾਨ ਲਈ ਔਸਤ ਉਮਰ 35 ਸਾਲ ਹੈ |.[13]

 ਬਨੈਨਟ ਸਿਮੀਟਰਿਕ ਲਾਈਪੋਮਾਟੋਸਿਸ (ਮਡੈਲੂੰਗ ਬੀਮਾਰੀ) ਇਕ ਹੋਰ ਸ਼ਰਤ ਹੈ ਜੋ ਲਾਈਪੋਮਾਟੋਸਿਸ ਨੂੰ ਸ਼ਾਮਲ ਕਰਦੀ ਹੈ | ਕਈ ਸਾਲ ਸ਼ਰਾਬ ਪੀਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇਹ ਮੱਧ-ਉਮਰ ਦੇ ਮਰਦਾਂ ਵਿੱਚ ਲਗਭਗ ਹਮੇਸ਼ਾ ਨਜ਼ਰ ਆਉਂਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਗੈਰ-ਅਲਕੋਹਲ ਪੁਰਸ਼ ਅਤੇ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ |[ਹਵਾਲਾ ਲੋੜੀਂਦਾ]

ਨਿਦਾਨ[ਸੋਧੋ]

ਸਰੀਰਕ ਜਾਂਚ ਆਮ ਤੌਰ ਤੇ ਇਸਦਾ ਨਿਦਾਨ ਕਰਨ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਆਸਾਨ ਤਰੀਕਾ ਹੈ | ਬਹੁਤ ਹੀ ਘੱਟ, ਇੱਕ ਟਿਸ਼ੂ ਬਾਇਓਪਸੀ ਜਾਂ ਇਮੇਜਿੰਗ ਦੀ ਲੋੜ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ |

ਇਲਾਜ[ਸੋਧੋ]

ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ, ਲੇਪੋਮਾਸ ਦਾ ਇਲਾਜ ਜ਼ਰੂਰੀ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ, ਜਦੋਂ ਤੱਕ ਉਹ ਬਿਮਾਰ ਨਹੀਂ ਹੋ ਜਾਂ ਅੰਦੋਲਨ ਨੂੰ ਸੀਮਿਤ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ | ਉਹ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਕਾਸਮੈਟਿਕ ਕਾਰਨਾਂ ਕਰਕੇ ਕੱਢੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਜੇ ਇਹ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਜਾਂ ਹਿਸਟੋਪੈਥਲੋਜੀ ਲਈ ਵੱਧਦੇ ਹਨ ਤਾਂ ਇਹ ਤਸਦੀਕ ਕਰਨ ਲਈ ਕਿ ਉਹ ਵਧੇਰੇ ਖ਼ਤਰਨਾਕ ਕਿਸਮ ਦੇ ਟਿਊਮਰ ਨਹੀਂ ਹਨ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਲਾਈਪੋੋਸਾਰੋਮਾ | ਇਹ ਆਖਰੀ ਨੁਕਤਾ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਇੱਕ ਟਿਊਮਰ ਦੀਆਂ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾਵਾਂ ਨੂੰ ਉਦੋਂ ਤੱਕ ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ ਜਦੋਂ ਤੱਕ ਇਸ ਨੂੰ ਕੱਢਿਆ ਨਹੀਂ ਜਾਂਦਾ ਅਤੇ ਡਾਕਟਰੀ ਤੌਰ ਤੇ ਇਸ ਦੀ ਜਾਂਚ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ |

ਲੇਪੋਮਾਸ ਆਮ ਤੌਰ ਤੇ ਸਧਾਰਣ ਆਚਰਨ ਦੁਆਰਾ ਹਟਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ | ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸਥਾਨਕ ਐਨਾਸੈਿਟਿਕ ਦਵਾਈਆਂ ਦੇ ਅੰਦਰ ਇਸ ਨੂੰ ਕੱਢਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ 30 ਮਿੰਟਾਂ ਤੋਂ ਘੱਟ ਲੈਂਦਾ ਹੈ | ਇਹ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਕੇਸਾਂ ਦਾ ਇਲਾਜ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਛਪਾਕੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਲਗਭਗ 1-2% ਲੋਪੋਮਾਸ ਆਊਟ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ | ਲਿਪੋਸਕਸਣ ਇੱਕ ਹੋਰ ਵਿਕਲਪ ਹੈ ਜੇਕਰ ਲੋਪੋਮਾ ਨਰਮ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇੱਕ ਛੋਟਾ ਜੋੜੀਦਾਰ ਟਿਸ਼ੂ ਕੰਪੋਨੈਂਟ ਹੁੰਦਾ ਹੈ |ਲਿਪੋਸਕਸਣ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਘੱਟ ਜਲੇ ਨਤੀਜੇ; ਹਾਲਾਂਕਿ, ਵੱਡੇ ਲੋਪੋਮਾਸ ਦੇ ਨਾਲ, ਇਹ ਪੂਰੀ ਟਿਊਮਰ ਨੂੰ ਹਟਾਉਣ ਵਿੱਚ ਅਸਫਲ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਮੁੜ ਤੋਂ ਘੁੰਮ ਸਕਦਾ ਹੈ| .[14]

ਵਿਕਾਸ ਦੇ ਅਧੀਨ ਨਵੇਂ ਤਰੀਕਿਆਂ ਨੂੰ ਜ਼ੋਖ਼ਮ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਲੇਪੋਮਾਸ ਨੂੰ ਹਟਾਉਣ ਦੀ ਲੋੜ ਹੁੰਦੀ ਹੈ | ਇੱਕ ਮਿਸ਼ਰਣਾਂ ਨੂੰ ਟੀਕੇ ਲਗਾ ਕੇ ਕੱਢਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜੋ ਲਾਈਪੋੋਲਿਸੀਜ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਸਟਿਰਾਇਡਜ਼ ਜਾਂ  ਫੋਸਫੇਟਿਡਾਇਲਕੋਲਾਈਨ|[15][16]

ਪੂਰਵ-ਅਨੁਮਾਨ[ਸੋਧੋ]

ਲਿਪੋਮਾਸ ਕਦੇ-ਕਦਾਈਂ ਜੀਵਨ ਲਈ ਖ਼ਤਰਨਾਕ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਆਮ ਚਮੜੀ ਦੇ ਹੇਠਾਂ ਲਿਪੋਮਾਸ ਗੰਭੀਰ ਹਾਲਤ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੇ | ਅੰਦਰੂਨੀ ਅੰਗਾਂ ਵਿਚ ਵਧਦੇ ਲਿਪੋਮਾਸ ਵਧੇਰੇ ਖ਼ਤਰਨਾਕ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ; ਉਦਾਹਰਨ ਲਈ, ਗੈਸਟ ਰ੍ੋਇੰਟੇਸਟਾਈਨਲ ਟ੍ਰੈਕਟ ਵਿੱਚ ਲਿਪੋਮਾਸ ਕਾਰਨ ਖੂਨ ਨਿਕਲਣ, ਛਾਲੇ ਅਤੇ ਦਰਦਨਾਕ ਰੁਕਾਵਟਾਂ ਪੈਦਾ ਹੋ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ (ਜਿਸਨੂੰ "ਸਥਾਨ ਦੁਆਰਾ ਘਾਤਕ" ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਇਹ ਇੱਕ ਵਿਕਾਸਸ਼ੀਲ ਵਿਕਾਸ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਹੈ)[17][18] | ਲਿਪੋਂਮਾਜ਼ ਨੂੰ ਲਿਪੋਸਾਰਕਾਮਜ਼ ਵਿੱਚ ਖਤਰਨਾਕ ਤਬਦੀਲੀ ਬਹੁਤ ਹੀ ਘੱਟ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਲੋਪੋਸਰਕਾਮਾ ਪਰੀ-ਪ੍ਰਭਾਵੀ ਪ੍ਰਭਾਵੀ ਜਖਮਾਂ ਤੋਂ ਨਹੀਂ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦੇ |ਖਤਰਨਾਕ ਤਬਦੀਲੀ ਦੇ ਕੁਝ ਕੇਸ ਹੱਡੀਆਂ ਅਤੇ ਗੁਰਦੇ ਲਿਪੋਮਾਸ ਲਈ ਵਰਣਨ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹਨ[19][20], ਪਰ ਇਹ ਸੰਭਵ ਹੈ ਕਿ ਇਨ੍ਹਾਂ ਕੁਝ ਮਾਮਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਲੌਪੋਸਾਰਕਾਮ ਦੇ ਵੱਖ ਵੱਖ ਹਿੱਸਿਆਂ ਦੀ ਤੁਲਨਾ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਟਿਊਮਰ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਜਾਂਚ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸੂਖਮ ਖ਼ਤਰਨਾਕ ਲੱਛਣਾਂ ਨੂੰ ਮਿਟਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ [21]| ਡੂੰਘੀ ਲਿਪੋਮਾਸ ਵਿੱਚ ਸਤਹੀ ਪੱਧਰ ਦੀ ਲਿਪੋਮਾਸ ਤੋਂ ਮੁੜ ਮੁੜ ਹੋਣ ਦੀ ਵਧੇਰੇ ਪ੍ਰਵਿਰਤੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਡੂੰਘੇ ਲਿਪੋਮਾਸ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਰਜੀਕਲ ਹਟਾਉਣ ਨਾਲ ਹਮੇਸ਼ਾਂ ਸੰਭਵ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ |.[21][22]

ਪੁਰਸ਼ਾਂ ਵਿਚ ਮਲਟੀਪਲ ਲੇਪੋਡਾਮਾ, ਲਾਈਪੋਮਾਟਿਸਿਸ ਦੀ ਮੌਜੂਦਗੀ ਆਮ ਤੌਰ ਤੇ ਮਿਲਦੀ ਹੈ | ਕੁਝ ਖਤਰਨਾਕ ਲੇਪੋਮਾਸ ਡੂੰਘੇ ਘੁਮੰਡ ਵਿੱਚ ਫੈਲ ਸਕਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਛਾਪੇ ਨੂੰ ਗੁੰਝਲਦਾਰ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ | ਲਾਈਪੋੋਸਾਰਕੋਮਾ ਲਿਪੋਮਾਸ ਦੇ 1% ਵਿੱਚ ਪਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਹੇਠਲੇ ਲਹਿਜੇ, ਮੋਢੇ, ਅਤੇ ਰੀਟ੍ਰੋਪੀਰੀਟੇਨਿਅਲ ਖੇਤਰਾਂ ਦੇ ਜਖਮਾਂ ਵਿੱਚ ਹੋਣ ਦੀ ਜ਼ਿਆਦਾ ਸੰਭਾਵਨਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ | ਲਾਈਪੋੋਸਾਰਕੋਮਾ ਲਈ ਹੋਰ ਜੋਖਮ ਦੇ ਕਾਰਕ ਵੱਡੇ ਪੈਮਾਨੇ (> 5 ਸੈਮੀ), ਕੈਲਸੀਪਿਕਸ਼ਨ, ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਵਿਕਾਸ, ਅਤੇ / ਜਾਂ ਨੇੜਲੇ ਢਾਂਚੇ ਵਿਚ ਜਾਂ ਫਾਸੀਆਂ ਰਾਹੀਂ ਮਾਸਪੇਸ਼ੀ ਟਿਸ਼ੂ ਵਿਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ |[23]

ਐਪੀਡੈਮਿਓਲਾਜੀ[ਸੋਧੋ]

ਲਗਭਗ 2% ਆਮ ਆਬਾਦੀ ਵਿੱਚ ਲਿਪੋਮਾ ਹੈ | ਇਹ ਟਿਊਮਰ ਕਿਸੇ ਵੀ ਉਮਰ ਵਿਚ ਵਾਪਰ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਮੱਧਯਮ ਵਿਚ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਆਮ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਅਕਸਰ 40 ਤੋਂ 60 ਸਾਲ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਵਿਚ ਹੁੰਦੇ ਹਨ [15]| ਖ਼ਤਰਨਾਕ ਲਿਪੋਮਾਸ ਬੱਚਿਆਂ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਇਹ ਟਿਊਮਰ ਵਿਰਾਸਤ ਵਾਲੇ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਦੇ ਹਿੱਸੇ ਵੱਜੋਂ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ ਬੈਨਨਿਅਨ-ਜ਼ੋਨਾਨਾ ਸਿੰਡਰੋਮ |[24][25]

 ਲਿਪੋਮਾਸ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਲਗਭਗ 1-3 ਸੈਮੀਮੀਟਰ ਦੇ ਵਿਆਸ ਨਾਲ ਮੁਕਾਬਲਤਨ ਘੱਟ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਕੇਸਾਂ ਵਿੱਚ ਉਹ ਕਈ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ "ਵਿਸ਼ਾਲ ਲਿਪੋਮਾਸ " ਵਿੱਚ ਫੈਲ ਸਕਦੇ ਹਨ ਜੋ ਕਿ 10-20 ਸੈਂਟੀਮੀਟਰ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ 4-5 ਕਿਲੋਗ੍ਰਾਮ ਭਾਰ |.[26][27]

ਹੋਰ ਜਾਨਵਰ[ਸੋਧੋ]

ਲਿਪੋਮਾਸ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਜਾਨਵਰਾਂ ਵਿੱਚ ਵਾਪਰਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਪੁਰਾਣੇ ਕੁੱਤਿਆਂ ਵਿੱਚ ਜਿਆਦਾਤਰ ਆਮ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਖਾਸ ਤੌਰ ਤੇ ਬਜ਼ੁਰਗ ਲੈਬਰਾਡ੍ਰਟਰ ਰੀਟਾਇਵਰਾਂ, ਡੋਬਰਰਮੈਨ ਪਿਨਸਚਰਜ਼ ਅਤੇ ਮਾਈਕਨੀਟ ਸਕਾਊਜਜ਼ਰ | ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਮਹਿਲਾ ਕੁੱਤੇ ਖਾਸ ਤੌਰ ਤੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਟਿਊਮਰਾਂ ਨੂੰ ਵਿਕਸਤ ਕਰਨ ਲਈ ਵਿਅਸਤ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਉਮਰ ਦੇ ਜਾਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਭਾਰ ਵਾਲੇ ਕੁੱਤੇ ਘੱਟੋ ਘੱਟ ਇਕ ਲਿਪੋਮਾ ਹਨ[28][29] | ਕੁੱਤੇ ਵਿਚ, ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਲਿਪੋਮਾਸ ਤਣੇ ਜਾਂ ਵੱਡੇ ਅੰਗਾਂ ਵਿਚ ਹੁੰਦੇ ਹਨ | ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪਸ਼ੂਆਂ ਅਤੇ ਘੋੜਿਆਂ ਵਿਚ ਘੱਟ ਮਿਲਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਕਦੇ-ਕਦੇ ਬਿੱਲੀਆਂ ਅਤੇ ਸੂਰਾਂ ਵਿਚ ਵੀ [30]| ਹਾਲਾਂਕਿ, ਇੱਕ ਪੈਡਕੁੰਕਲੇਟਿਡ ਲਿਪੋਮਾ ਘੋੜਿਆਂ ਵਿੱਚ ਘੁਸਪੈਠ ਅਤੇ ਅੰਦਰੂਨੀ ਦੇ ਮੱਥਾ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਨੈਕਰੋਸਿਸ, ਸ਼ੀਸ਼ਾ, ਅਤੇ ਸੰਭਵ ਤੌਰ 'ਤੇ ਮੌਤ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ | ਆੱੋਟੀ ਲਿਪੋਮਾ ਦੇ ਡੰਡੇ ਦੇ ਆਲੇ ਦੁਆਲੇ ਜ਼ਖਮੀ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਖੂਨ ਦੀ ਸਪਲਾਈ ਖਰਾਬ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ |.[31]

References[ਸੋਧੋ]

  1. 1.0 1.1 1.2 1.3 1.4 1.5 1.6 ਹਵਾਲੇ ਵਿੱਚ ਗਲਤੀ:Invalid <ref> tag; no text was provided for refs named AO2012
  2. 2.0 2.1 Kransdorf, Mark J.; Murphey, Mark D. (2006). Imaging of Soft Tissue Tumors (in ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ). Lippincott Williams & Wilkins. p. 81. ISBN 9780781747714. 
  3. 3.0 3.1 Fletcher, Christopher D. M.; Unni, K. Krishnan; Mertens, Fredrik (2002). Pathology and Genetics of Tumours of Soft Tissue and Bone (in ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ). IARC. p. 20. ISBN 9789283224136. 
  4. Lindberg, Matthew R. (2015). Diagnostic Pathology: Soft Tissue Tumors E-Book (in ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ). Elsevier Health Sciences. p. 44. ISBN 9780323400411. 
  5. Olson, James Stuart (1989). The History of Cancer: An Annotated Bibliography (in ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ). ABC-CLIO. p. 15. ISBN 9780313258893. 
  6. James, William D.; Berger, Timothy G.; Elston, Dirk M. (2005). Andrews' Diseases of the Skin: Clinical Dermatology (10th ed.). London: Elsevier. ISBN 0-7216-2921-0. 
  7. James, William D.; Berger, Timothy G.; Elston, Dirk M. (2011). Andrews' Diseases of the Skin: Clinical Dermatology (11th ed.). London: Elsevier. ISBN 9781437703146. 
  8. Rapini, Ronald P.; Bolognia, Jean L.; Jorizzo, Joseph L. (2007). Dermatology: 2-Volume Set. St. Louis: Mosby. p. 1838. ISBN 1-4160-2999-0. 
  9. Crowson MG, Symons SP, Chen JM. "Left cerebellopontine angle lipoma with mild brainstem compression in a 13-year-old female". Otology & Neurotology. doi:10.1097/mao.0b013e3182814d6e. 
  10. Wallace D (December 1976). "Lipoma of the corpus callosum". J Neurol Neurosurg Psychiatry. 39 (12): 1179–85. PMC 492562Freely accessible. PMID 1011028. doi:10.1136/jnnp.39.12.1179. 
  11. Arlotta P, Tai AK, Manfioletti G, Clifford C, Jay G, Ono SJ (May 2000). "Transgenic mice expressing a truncated form of the high mobility group I-C protein develop adiposity and an abnormally high prevalence of lipomas". J Biol Chem. 275 (19): 14394–400. PMID 10747931. doi:10.1074/jbc.M000564200. 
  12. Aust MC, Spies M, Kall S, Jokuszies A, Gohritz A, Vogt P (2007). "Posttraumatic lipoma: fact or fiction?". Skinmed. 6 (6): 266–70. PMID 17975353. doi:10.1111/j.1540-9740.2007.06361.x. 
  13. http://www.lipomadoc.org/uploads/5/0/4/8/5048532/dd_white_paper.pdf
  14. Al-basti HA, El-Khatib HA (2002). "The use of suction-assisted surgical extraction of moderate and large lipomas: long-term follow-up". Aesthetic Plast Surg. 26 (2): 114–7. PMID 12016495. doi:10.1007/s00266-002-1492-1. 
  15. 15.0 15.1 Salam GA (March 2002). "Lipoma excision". Am Fam Physician. 65 (5): 901–4. PMID 11898962. 
  16. Bechara FG, Sand M, Sand D, et al. (2006). "Lipolysis of lipomas in patients with familial multiple lipomatosis: an ultrasonography-controlled trial". J Cutan Med Surg. 10 (4): 155–9. PMID 17234112. doi:10.2310/7750.2006.00040. 
  17. Thompson WM (1 April 2005). "Imaging and findings of lipomas of the gastrointestinal tract". AJR Am J Roentgenol. 184 (4): 1163–71. PMID 15788588. doi:10.2214/ajr.184.4.01841163. 
  18. "Gastrointestinal lipomas: a radiologic and pathologic review". AJR Am J Roentgenol. 155 (6): 1205–10. 1 December 1990. PMID 2122666. doi:10.2214/ajr.155.6.2122666. 
  19. Milgram JW (1990). "Malignant transformation in bone lipomas". Skeletal Radiol. 19 (5): 347–52. PMID 2165632. doi:10.1007/BF00193088. 
  20. "Malignant transformation of angiomyolipoma". J. Urol. 147 (5): 1356–8. May 1992. PMID 1569683. 
  21. 21.0 21.1 Goldblum, John R.; Weiss, Sharon W.; Enzinger, Franz M. (2008). Enzinger and Weiss's soft tissue tumors (5th ed.). Mosby Elsevier. ISBN 0-323-04628-2. 
  22. Fletcher, C.D.M., Unni, K.K., Mertens, F. (2002). Pathology and Genetics of Tumours of Soft Tissue and Bone. World Health Organization Classification of Tumours. 4. Lyon: IARC Press. ISBN 92-832-2413-2. CS1 maint: Multiple names: authors list (link)
  23. E.J. Mayeaux Jr. (2009). The Essential Guide to Primary Care Procedures, p.386, Wolters Kluwer Health. ISBN 978-0-7817-7390-4.
  24. Buisson P, Leclair MD, Jacquemont S, et al. (September 2006). "Cutaneous lipoma in children: 5 cases with Bannayan-Riley-Ruvalcaba syndrome". J. Pediatr. Surg. 41 (9): 1601–3. PMID 16952599. doi:10.1016/j.jpedsurg.2006.05.013. 
  25. Gujrati M, Thomas C, Zelby A, Jensen E, Lee JM (August 1998). "Bannayan-Zonana syndrome: a rare autosomal dominant syndrome with multiple lipomas and hemangiomas: a case report and review of literature". Surg Neurol. 50 (2): 164–8. PMID 9701122. doi:10.1016/S0090-3019(98)00039-1. 
  26. Hakim E, Kolander Y, Meller Y, Moses M, Sagi A (August 1994). "Gigantic lipomas". Plast. Reconstr. Surg. 94 (2): 369–71. PMID 8041830. doi:10.1097/00006534-199408000-00025. 
  27. Terzioglu A, Tuncali D, Yuksel A, Bingul F, Aslan G (March 2004). "Giant lipomas: a series of 12 consecutive cases and a giant liposarcoma of the thigh". Dermatol Surg. 30 (3): 463–7. PMID 15008886. doi:10.1111/j.1524-4725.2004.30022.x. 
  28. Lipomas Veterinary & Aquatic Services Department, Purina
  29. Lipoma Virginia Polytechnic Institute and State University
  30. Lipomas (Fatty Tumors) Veterinary Q & A
  31. The Merck Veterinary Manual (9th ed.). Merial. 2005. ISBN 0911910506.