ਸੰਪਤ ਪਾਲ ਦੇਵੀ

ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ, ਇੱਕ ਅਜ਼ਾਦ ਗਿਆਨਕੋਸ਼ ਤੋਂ
Jump to navigation Jump to search

ਸੰਪਤ ਪਾਲ ਦੇਵੀ, ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਖੇਤਰ ਬੁੰਦੇਲਖੰਡ, ਉੱਤਰੀ ਭਾਰਤ ਦੀ ਸਮਾਜਿਕ ਕਾਰਕੁੰਨ ਰਹੀ ਹੈ।[1] ਉਹ ਗੁਲਾਬੀ ਗੈਂਗ, ਇੱਕ ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼-ਅਧਾਰਿਤ ਸਮਾਜਿਕ ਸੰਗਠਨ, ਦੀ ਬਾਨੀ ਸੀ, ਜੋ ਮਹਿਲਾ ਲਈ ਭਲਾਈ ਅਤੇ ਸਸ਼ਕਤੀਕਰਨ ਕੰਮ ਕਰਦੀ  ਹੈ।[2][3] ਉਹ ਕਲਰਸ ਟੀਵੀ ਦੇ ਰਿਏਲਿਟੀ ਸ਼ੋਅ "ਬਿਗ ਬੋਸ 6" ਦੀ ਭਾਗੀਦਾਰ ਰਹਿ ਹੈ।

ਪਿਛੋਕੜ[ਸੋਧੋ]

ਸੰਪਤ ਪਾਲ ਦੇਵੀ ਦਾ ਵਿਆਹ, ਬਾਰ੍ਹਾਂ ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਯੂ.ਪੀ ਦੇ ਬਾਂਦਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਨਿਵਾਸੀ ਨਾਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।ਚਾਰ ਸਾਲ ਬਾਅਦ, ਸੋਲ੍ਹਾਂ ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ ਘਰੇਲੂ ਹਿੰਸਾ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਆਪਣਾ ਪਹਿਲਾ ਰਵੱਈਆ ਅਪਣਾਇਆ। ਉਸਦਾ ਇੱਕ ਨੇੜਲਾ ਗੁਆਂਢੀ ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਨਾਲ ਹਰ ਰੋਜ਼ ਦੁਰਵਿਵਹਾਰ ਕਰਦਾ ਸੀ, ਇਸ ਲਈ ਪਾਲ ਦੇਵੀ ਨੇ ਉਸ ਆਦਮੀ ਨੂੰ ਸ਼ਰਮਿੰਦਾ ਕਰਨ ਲਈ ਰਿਹਾਇਸ਼ੀ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕੀਤਾ, ਜਦੋਂ ਤੱਕ ਉਹ ਆਪਣੇ ਕੰਮਾਂ ਲਈ ਜਨਤਕ ਮੁਆਫ਼ੀ ਨਹੀਂ ਮੰਗ ਲੈਂਦਾ। ਉਹ ਸਮਾਜਿਕ ਕਾਰਕੁਨ ਜੈਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਸ਼ਿਵਹਾਰਵੇ ਤੋਂ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋਈ ਜਿਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਸਨੇ ਔਰਤ ਹੱਕਾਂ ਲਈ ਗੁਲਾਬੀ ਗੈਂਗ ਦੀ ਸ਼ੁਰੁਆਤ ਕੀਤੀ।[4] ਪਾਲ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪਿੰਡ ਅਤੇ ਹੋਰ ਪਿੰਡਾਂ ਦੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ। ਪਾਲ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਨੇ ਕਈ ਛਾਪੇ ਮਾਰੇ, ਕਈ ਪੁਰਸ਼ਾਂ ਅਤੇ ਸਰਕਾਰੀ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਕੁੱਟਿਆ, ਅਤੇ ਸੌ ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਸਫਲਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ।[4]

ਕੰਮ[ਸੋਧੋ]

ਸੰਪਤ ਪਾਲ ਨੇ ਆਪਣੀ ਪਿੰਡ ਦੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਨਾਲ ਮਿਲਕੇ ਸਮਾਜਿਕ ਬੇਇਨਸਾਫੀ ਖਿਲਾਫ਼ ਗੁਲਾਬੀ ਗੈਂਗ ਦੀ ਸ਼ੁਰੁਆਤ ਕੀਤੀ। ਇਹ ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਕਈ ਜ਼ਿਲ੍ਹਿਆਂ ਵਿੱਚ ਫੈਲੇ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਮੈਂਬਰਾਂ ਦੇ ਸੰਗਠਿਤ ਮਹਿਲਾ ਅੰਦੋਲਨ ਵਿੱਚ ਵਿਕਸਤ ਹੋਇਆ। 31 ਅਗਸਤ 2017 ਨੂੰ, ਰੰਗਪਯਾਣ ਨਾਂ ਦੀ ਇੱਕ ਥੀਏਟਰ ਕੰਪਨੀ ਨੇ ਰਾਜਗੁੜੋ ਹੋਸਕੋਟ ਦੁਆਰਾ ਨਿਰਦੇਸ਼ਤ ਸੰਪਤ ਪਾਲ ਦੇਵੀ ਦੇ ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਕੰਮ ਉੱਪਰ "ਗੁਲਾਬੀ ਗੈਂਗ" ਨਾਮਕ ਨਾਟਕ ਖੇਡਿਆ ਗਿਆ। [5] ਹੁਣ ਤੱਕ, ਸੰਪਤ ਪਾਲ ਨੇ 270,000 ਮੈਂਬਰਾਂ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕਾਰਨ ਲਈ ਭਰਤੀ ਕੀਤਾ ਹੈ।[6] ਮਹਿਲਾ ਮੈਂਬਰ ਗੁਲਾਬੀ ਸਾੜੀਆਂ ਪਾਉਂਦੀਆਂ ਸਨ ਅਤੇ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਡੰਡੇ ਰੱਖਦੀਆਂ ਸਨ, ਜੋ ਕਿ, ਉਹ ਹਿੰਸਕ ਵਿਰੋਧ ਸਮੇਂ ਵਰਤਦੀਆਂ ਸਨ।[7]


2 ਮਾਰਚ 2014 ਨੂੰ, ਸੰਪਤ ਪਾਲ ਦੇਵੀ ਨੂੰ ਗੁਲਾਬੀ ਗਰੋਹ ਦੇ ਮੁਖੀ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿਚ ਆਪਣੀ ਭੂਮਿਕਾ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਜੋ ਕਿ ਆਰਥਿਕ ਬੇਇਨਸਾਫੀ ਦੇ ਦੋਸ਼ਾਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਸੀ ਅਤੇ ਸਮੂਹ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਨਿੱਜੀ ਹਿੱਤਾਂ ਲਈ ਅੱਗੇ ਵਧਾ ਰਹੀਾ ਸੀ।[8]

ਪੁਸਤਕ ਸੂਚੀ[ਸੋਧੋ]

ਹਵਾਲੇ[ਸੋਧੋ]

  1. Krishna, Geetanjali (5 June 2010). "The power of pink". Business Standard. Retrieved 20 July 2010. 
  2. "Sampat Pal: All you need to know about the Gulabi Gang leader". Hindustan Times. 
  3. Fontanella-Khan, Amana (19 July 2010). "Wear a Pink Sari and Carry a Big Stick: The women's gangs of India". Slate magazine. Retrieved 7 March 2012. 
  4. 4.0 4.1 "Sampat Pal Ousted from Gulabi Gang - The Times of India." The Times of India. 4 Mar. 2014. Web. 21 Oct. 2014. <http://timesofindia.indiatimes.com/city/lucknow/Sampat-Pal-ousted-from-Gulabi-Gang/articleshow/31365684.cms>.
  5. Prasad, Raekha (15 February 2008). "Banda sisters". The Guardian. Retrieved 20 July 2010. 
  6. "Sampat Pal: All you need to know about the Gulabi Gang leader". Hindustan Times. 7 March 2014. Retrieved 2014-10-22. 
  7. "All You Need to Know about Gulabi Gang's Sampat Pal - Hindustan Times." http://www.hindustantimes.com/. 7 Mar. 2014. Web. 22 Oct. 2014. <http://www.hindustantimes.com/india-news/all-you-need-to-know-about-gulaabi-gang-s-sampat-pal/article1-1191985.aspx>.
  8. "Sampat Pal ousted from Gulabi Gang". The Times of India. 4 March 2014. Retrieved 2014-07-01.