ਹੇਨਰੀ ਮੂਰੇ

ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ, ਇੱਕ ਅਜ਼ਾਦ ਗਿਆਨਕੋਸ਼ ਤੋਂ
Jump to navigation Jump to search

ਹੈਨਰੀ ਸਪੈਨਸਰ ਮੂਰ ਓਮਾਰ ਸੀਐਚ ਐਫ ਬੀ ਏ (30 ਜੁਲਾਈ 1898 - 31 ਅਗਸਤ 1986) ਇੱਕ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਕਲਾਕਾਰ ਸੀ। ਉਹ ਆਪਣੀ ਅਰਧ-ਸੰਜੋਗ ਯਾਦਗਾਰੀ ਕਾਂਸੀ ਦੀ ਮੂਰਤੀਆਂ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੈ, ਜੋ ਕਲਾ ਦੇ ਜਨਤਕ ਕੰਮਾਂ ਵਜੋਂ ਦੁਨੀਆਂ ਭਰ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹਨ। ਬੁੱਤ ਦੇ ਨਾਲ ਨਾਲ ਮੂਰ ਨੇ ਕਈ ਡਰਾਇੰਗ ਤਿਆਰ ਕੀਤੇ, ਜਿਸ ਵਿਚ ਲੜੀਵਾਰ ਦੁਪਿਹਰ ਦੇ ਦੂਜੇ ਵਿਸ਼ਵ ਯੁੱਧ ਦੌਰਾਨ ਲੰਡਨ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ਰਨਾਰਥੀ ਦਰਸਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਜਿਸ ਵਿਚ ਪੇਪਰ ਤੇ ਹੋਰ ਗ੍ਰਾਫਿਕ ਕੰਮ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਸਨ।

ਮੂਰੇ ਦਾ ਜਨਮ ਕਾਸਲਫੋਰਡ ਵਿਚ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਜੋ ਇਕ ਕੋਲਾ ਖਾਨ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਸੀ। ਉਹ ਆਪਣੀ ਉਘੀ ਹੋਈ ਸੰਗਮਰਮਰ ਅਤੇ ਵੱਡੀਆਂ-ਵੱਡੀਆਂ ਕਲਾਸਿਕ ਕਾਂਸੀ ਦੀਆਂ ਮੂਰਤੀਆਂ ਦੇ ਜ਼ਰੀਏ ਬਹੁਤ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੋ ਗਏ ਅਤੇ ਯੂਨਾਈਟਿਡ ਕਿੰਗਡਮ ਵਿਚ ਇਕ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਕਿਸਮ ਦੇ ਆਧੁਨਿਕਤਾ ਨੂੰ ਪੇਸ਼ ਕਰਨ ਵਿਚ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਉਂਦੀ ਸੀ। ਵੱਡੇ ਪੈਮਾਨੇ ਦੇ ਕਮਿਸ਼ਨਾਂ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਨ ਲਈ ਬਾਅਦ ਵਿਚ ਜੀਵਨ ਵਿਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਯੋਗਤਾ ਨੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਅਮੀਰ ਤੌਰ 'ਤੇ ਅਮੀਰ ਬਣਾਇਆ। ਇਸ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਉਹ ਮੋਟੇ ਤੌਰ ਤੇ ਰਹਿੰਦੇ ਸਨ; ਉਸ ਨੇ ਜੋ ਧਨ ਇਕੱਠਾ ਕੀਤਾ ਉਹ ਹੈਨਰੀ ਮੂਰ ਫਾਊਂਡੇਸ਼ਨ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਵੱਲ ਵੱਧ ਗਿਆ, ਜੋ ਕਿ ਕਲਾਵਾਂ ਦੀ ਸਿੱਖਿਆ ਅਤੇ ਤਰੱਕੀ ਦਾ ਸਮਰਥਨ ਜਾਰੀ ਰੱਖਦੀ ਹੈ।

ਜੀਵਨ [ਸੋਧੋ]

ਮੁੱਢਲਾ ਜੀਵਨ [ਸੋਧੋ]

ਹੈਨਰੀ ਮੂਰ ਦਾ ਜਨਮ ਕਲੈਂਡਫੋਰਡ, ਇੰਗਲੈਂਡ ਦੇ ਯੌਰਕਸ਼ਾਇਰ ਦੇ ਵੈਸਟ ਰਾਈਡਿੰਗ ਵਿਚ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਜੋ ਮਰਿਯਮ ਬੇਕਰ ਅਤੇ ਰੇਮੰਡ ਸਪੈਨਸਰ ਮੂਰ ਸੀ। ਉਸ ਦਾ ਪਿਤਾ ਆਇਰਿਸ਼ ਮੂਲ ਦਾ ਸੀ ਅਤੇ ਕੈਸਿਲਫੋਰਡ ਵਿਚ ਪਹੀਏ ਦੇ ਡਿਪਟੀ ਅਤੇ ਵ੍ਹਾਲੈੱਲ ਕੋਲੀਅਰੀ ਦੇ ਅਧੀਨ ਪ੍ਰਬੰਧਕ ਬਣ ਗਏ। ਉਹ ਸੰਗੀਤ ਅਤੇ ਸਾਹਿਤ ਵਿਚ ਦਿਲਚਸਪੀ ਨਾਲ ਇਕ ਸਵੈ-ਚਾਲਤ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਸਨ। ਇਹ ਨਿਸ਼ਚਤ ਕੀਤਾ ਕਿ ਉਸਦੇ ਪੁੱਤਰ ਖਾਣਾਂ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਨਹੀਂ ਕਰਨਗੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪਣੀ ਤਰੱਕੀ ਦੇ ਰਾਹ ਵਜੋਂ ਰਸਮੀ ਸਿੱਖਿਆ ਨੂੰ ਦੇਖਿਆ।[1] ਹੈਨਰੀ ਇਕ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿਚ ਅੱਠ ਬੱਚਿਆਂ ਦਾ ਸੱਤਵਾਂ ਹਿੱਸਾ ਸੀ ਜੋ ਅਕਸਰ ਗਰੀਬੀ ਦੇ ਨਾਲ ਸੰਘਰਸ਼ ਕਰਦਾ ਸੀ। ਉਹ ਕਾਸਲਫੋਰਡ ਵਿਚ ਬੱਚਿਆਂ ਅਤੇ ਐਲੀਮੈਂਟਰੀ ਸਕੂਲਾਂ ਵਿਚ ਪੜ੍ਹਦੇ ਸਨ, ਜਿੱਥੇ ਉਹ ਮਿੱਟੀ ਵਿਚ ਮਾਡਲਿੰਗ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਦੇ ਸਨ ਅਤੇ ਲੱਕੜ ਵਿਚ ਸਜਾਵਟ ਕਰਦੇ ਸਨ। ਉਸਨੇ ਇੱਕ ਸੰਕਲਪ ਬਣਨ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਕੀਤਾ ਜਦੋਂ ਉਹ ਇੱਕ ਐਜੂਕੇਸ਼ਨ ਸਕੂਲ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਵਿੱਚ ਮਾਈਕਲਐਂਜਲੋ ਦੀਆਂ ਪ੍ਰਾਪਤੀਆਂ ਸੁਣਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਗਿਆਰਾਂ ਸਾਲਾਂ ਦੀ ਸੀ।[2]

ਆਪਣੀ ਦੂਜੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ 'ਤੇ ਉਹ Castleford ਗ੍ਰਾਮਰ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰ ਲਿਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਉਸਦੇ ਕਈ ਭਰਾ ਹਾਜ਼ਰ ਸਨ, ਜਿੱਥੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਹੈਡਮਾਸਟਰ ਨੇ ਮੱਧਯਮ ਦੀ ਮੂਰਤੀ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪ੍ਰਤਿਭਾ ਅਤੇ ਦਿਲਚਸਪੀ ਵੀ ਦੇਖੀ।[3] ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕਲਾ ਸਿੱਖਿਅਕ ਨੇ ਕਲਾ ਦੇ ਆਪਣੇ ਗਿਆਨ ਨੂੰ ਵਿਸਤ੍ਰਿਤ ਕੀਤਾ, ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਉਤਸ਼ਾਹ ਨਾਲ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਕੈਰੀਅਰ ਨੂੰ ਕਲਾਕਾਰੀ ਕਰਨ ਦਾ ਇਰਾਦਾ ਕੀਤਾ; ਸਥਾਨਕ ਆਰਟ ਕਾਲਜ ਨੂੰ ਸਕਾਲਰਸ਼ਿਪ ਲਈ ਪ੍ਰੀਖਿਆ ਲਈ ਬੈਠੇ ਪਹਿਲਾਂ।[4]ਮੂਰ ਦੇ ਸਭਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਲਿਖੀਆਂ ਗਈਆਂ ਸਜੀਵ ਚਿੱਤਰਾਂ - ਕਾਸਟਫੋਰਡ ਸੈਕੰਡਰੀ ਸਕੂਲ ਦੀ ਸਕੌਟ ਸੁਸਾਇਟੀ ਲਈ ਇੱਕ ਤਖ਼ਤੀ ਅਤੇ ਸਕੂਲ ਤੋਂ ਪਹਿਲੇ ਵਿਸ਼ਵ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਲੜਨ ਵਾਲੇ ਲੜਕਿਆਂ ਦੀ ਯਾਦ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਰੋਲ ਆਫ ਆਨਰ - ਇਸ ਸਮੇਂ ਦੇ ਆਲੇ ਦੁਆਲੇ ਚਲਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ।[5]

ਆਪਣੇ ਮੁਢਲੇ ਵਾਅਦੇ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਮੂਰੇ ਦੇ ਮਾਪੇ ਇੱਕ ਮੂਰਤੀਕਾਰ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸਿਖਲਾਈ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਸਨ, ਇੱਕ ਕਾਰ ਵਿਹਾਰ ਜਿਸ ਨੇ ਉਹ ਕੁੱਝ ਕੈਰੀਅਰ ਸੰਭਾਵਨਾਵਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਮਾਨਵੀ ਕਿਰਿਆ ਨੂੰ ਮੰਨਿਆ। ਇੱਕ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਅਧਿਆਪਕ ਵਜੋਂ ਸੰਖੇਪ ਜਾਣ-ਪਛਾਣ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਮੂਰੇ ਉਸ ਸਕੂਲ ਵਿਚ ਇਕ ਅਧਿਆਪਕ ਬਣ ਗਏ ਜਿਸ ਨੇ ਉਹ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਅਠਾਰਾਂ ਸਾਲ ਦੀ ਛੁੱਟੀ 'ਤੇ, ਮੂਰ ਨੇ ਫੌਜ ਦੀ ਸੇਵਾ ਲਈ ਸਵੈਸੇਵ ਉਹ ਪ੍ਰਿੰਸ ਔਫ ਵੇਲਸ 'ਸਿਵਲ ਸਰਵਿਸ ਰਾਈਫਲਜ਼ ਰੈਜੀਮੈਂਟ ਵਿਚ ਸਭ ਤੋਂ ਘੱਟ ਉਮਰ ਦਾ ਆਦਮੀ ਸੀ ਅਤੇ 1917 ਵਿਚ ਇਕ ਗੈਸ ਹਮਲੇ ਵਿਚ ਜ਼ਖ਼ਮੀ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ, 30 ਨਵੰਬਰ ਨੂੰ ਬੌਰਲੋਨ ਵੁੱਡ ਵਿਚ,[6] ਕੇਮਬ੍ਰੇ ਦਾ ਯੁੱਧ[7] ਦੌਰਾਨ ਹਸਪਤਾਲ ਵਿੱਚ ਠੀਕ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਸਨੇ ਸਰੀਰਕ ਟ੍ਰੇਨਿੰਗ ਇੰਸਟ੍ਰਕਟਰ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਬਾਕੀ ਬਚੇ ਯਤਰੇ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ, ਕੇਵਲ ਫਰਾਂਸ ਵਾਪਸ ਆ ਕੇ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਹਥਿਆਰਬੰਦ ਦਸਤਖ਼ਤ ਕੀਤੇ ਗਏ ਸਨ, ਉਸ ਨੇ ਬਾਅਦ ਵਿਚ ਕਿਹਾ, "ਮੇਰੇ ਲਈ ਲੜਾਈ ਇੱਕ ਨਾਇਕ ਬਣਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਦੇ ਇੱਕ ਰੋਮਾਂਚਕ ਧੁੰਦ ਵਿੱਚ।"[8] ਇਹ ਰਵੱਈਆ ਜੰਗ ਦੇ ਵਿਨਾਸ਼ਕਾਰੀ ਹੋਣ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿਚ ਬਦਲ ਗਿਆ ਅਤੇ 1940 ਵਿਚ ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਦੋਸਤ, ਆਰਥਰ ਸੈਲ ਨੂੰ ਇਕ ਚਿੱਠੀ ਵਿਚ ਲਿਖਿਆ ਕਿ "[ਜੰਗ] ਦੇ ਇਕ ਜਾਂ ਦੋ ਸਾਲਾਂ ਬਾਅਦ ਖਾਕੀ ਵਰਦੀ ਦੇਖਣ ਨਾਲ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਵਿਚ ਹਰ ਚੀਜ਼ ਦਾ ਮਤਲਬ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ ਗਲਤ ਅਤੇ ਬੇਢੰਗੇ ਅਤੇ ਜੀਵਨ-ਵਿਰੋਧੀ ਸੀ। ਅਤੇ ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਅਜੇ ਵੀ ਇਹ ਭਾਵਨਾ ਹੈ।"[9]

ਹਵਾਲੇ [ਸੋਧੋ]

  1. Grohmann, 16.
  2. "1898–1925: Childhood and Education". Henry Moore Foundation. Retrieved 24 January 2017. 
  3. Grohmann, 15.
  4. Berthoud, 19
  5. Berthoud, 16–19
  6. Oxford Dictionary of National Biography
  7. Beckett et al.
  8. Wilkinson, Alan G. (2002). Henry Moore: Writings and Conversations. University of California Press. p. 41. ISBN 0-520-23161-9. 
  9. "Letter to Arthur Sale, 30 April 1940". Imperial War Museum. Retrieved 5 May 2017.