ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ ਭਾਸ਼ਾ
| English ਨਮੂਨਾ:Infobox Language/pronunciation | ||
|---|---|---|
| ਇਹ ਭਾਸ਼ਾ ਜਿਥੇ ਬੋਲੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ : | (see below) | |
| ਕੁਲ ਬੋਲਣ ਵਾਲੇ: | First language: 309–400 million Second language: 199–1,400 million[੨][੩] Overall: 500 million–1.8 billion[੪][੩] |
|
| ਦਰਜਾ: | 3 (native speakers)[੫] Total: 1 or 2 [੬] |
|
| ਭਾਸ਼ਾ ਦਾ ਵਰਗ: | Indo-European Germanic West Germanic Anglo–Frisian English |
|
| ਲਿਪੀ: | Latin (English variant) | |
| ਸਰਕਾਰੀ ਦਰਜਾ | ||
| ਜਿਥੇ ਇਸ ਭਾਸ਼ਾ ਨੂੰ ਸਰਕਾਰੀ ਦਰਜਾ ਮਿਲਿਆ: | 53 countries United Nations European Union Commonwealth of Nations CoE NATO NAFTA OAS OIC PIF UKUSA |
|
| Regulated by: | No official regulation | |
| ਭਾਸ਼ਾ ਦੇ ਕੋਡ | ||
| ISO 639-1: | en | |
| ISO 639-2: | eng | |
| ISO 639-3: | eng | |
|
|
||
| Note: This page may contain IPA phonetic symbols in Unicode. | ||
ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ ਭਾਸ਼ਾ ਦੁਨਿਆਂ ਭਰ ਦੇ ਵਿਚ ਬੋਲਿ ਜਾਂਦੀ ਹੈ.
ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਭਾਸ਼ਾ ( ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ : English ਹਿੰਦੀ ਉਚਾਰਣ : ਇੰਗਲਿਸ਼ ) ਹਿੰਦ - ਯੂਰੋਪੀ ਭਾਸ਼ਾ - ਪਰਵਾਰ ਵਿੱਚ ਆਉਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਨਜ਼ਰ ਵਲੋਂ ਹਿੰਦੀ , ਉਰਦੂ , ਫਾਰਸੀ ਆਦਿ ਦੇ ਨਾਲ ਇਸਦਾ ਦੂਰ ਦਾ ਸੰਬੰਧ ਬਣਦਾ ਹੈ । ਇਹ ਇਸ ਪਰਵਾਰ ਦੀ ਜਰਮਨਿਕ ਸ਼ਾਖਾ ਵਿੱਚ ਰੱਖੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ । ਇਸਨੂੰ ਦੁਨੀਆ ਦੀ ਸਰਵਪ੍ਰਥਮ ਅੰਤਰਾਸ਼ਟਰੀ ਭਾਸ਼ਾ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ । ਇਹ ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਕਈ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੀ ਮੁੱਖ ਰਾਜਭਾਸ਼ਾ ਹੈ ਅਤੇ ਅਜੋਕੇ ਦੌਰ ਵਿੱਚ ਕਈ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ( ਮੁੱਖਤ: ਭੂਤਪੂਰਵ ਬਰੀਟੀਸ਼ ਉਪਨਿਵੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ) ਵਿਗਿਆਨ , ਕੰਪਿਊਟਰ , ਸਾਹਿਤ , ਰਾਜਨੀਤੀ , ਅਤੇ ਉੱਚ ਸਿੱਖਿਆ ਦੀ ਵੀ ਮੁੱਖ ਭਾਸ਼ਾ ਹੈ । ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਭਾਸ਼ਾ ਰੋਮਨ ਲਿਪੀ ਵਿੱਚ ਲਿਖੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ।
[ਸੋਧ] ਇਤਹਾਸ
ਪਾਂਚਵੀਂ ਅਤੇ ਛੇਵੀਂ ਸਦੀ ਵਿੱਚ ਬਰੀਟੇਨ ਦੇ ਟਾਪੂਆਂ ਉੱਤੇ ਉੱਤਰ ਵਲੋਂ ਏੰਗਲ ਅਤੇ ਸੇਕਸਨ ਕਬੀਲੋਂ ਨੇ ਹਮਲਾ ਕੀਤਾ ਸੀ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂਨੇ ਕੇਲਟਿਕਭਾਸ਼ਾਵਾਂਬੋਲਣ ਵਾਲੇ ਮਕਾਮੀ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਸਕਾਟਲੈਂਡ , ਆਇਰਲੈਂਡ ਅਤੇ ਵੇਲਸ ਦੇ ਵੱਲ ਧਕੇਲ ਦਿੱਤਾ ਸੀ ।
ਅਠਵੀਂ ਅਤੇ ਨਵੀਆਂ ਸਦੀ ਵਿੱਚ ਉੱਤਰ ਵਲੋਂ ਵਾਇਕਿੰਗਸ ਅਤੇ ਨੋਰਸ ਕਬੀਲੋਂ ਦੇ ਹਮਲੇ ਵੀ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਗਏ ਸਨ ਅਤੇ ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਵਰਤਮਾਨ ਇੰਗਲੈਂਡ ਦਾ ਖੇਤਰ ਕਈ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੀ ਭਾਸ਼ਾ ਬੋਲਣ ਵਾਲੀਆਂ ਦਾ ਦੇਸ਼ ਬੰਨ ਗਿਆ , ਅਤੇ ਕਈ ਪੁਰਾਣੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਨੂੰ ਨਵੇਂ ਮਤਲੱਬ ਮਿਲ ਗਏ । ਜਿਵੇਂ – ਡਰੀਮ ( dream ) ਦਾ ਮਤਲੱਬ ਉਸ ਸਮੇਂ ਤਕ ਆਨੰਦ ਲੈਣਾ ਸੀ ਲੇਕਿਨ ਉੱਤਰ ਦੇ ਵਾਇਕਿੰਗਸ ਨੇ ਇਸਨੂੰ ਸਪਨੇ ਦਾ ਮਤਲੱਬ ਦੇ ਦਿੱਤੇ । ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਸਕਰਟ ਦਾ ਸ਼ਬਦ ਵੀ ਉੱਤਰੀ ਹਮਲਾਵਰਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਇੱਥੇ ਆਇਆ । ਲੇਕਿਨ ਇਸਦਾ ਰੂਪ ਬਦਲ ਕਰ ਸ਼ਰਟ ( shirt ) ਹੋ ਗਿਆ । ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਦੋਨਾਂ ਸ਼ਬਦ ਵੱਖ - ਵੱਖ ਅਰਥਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਿਉਕਤ ਹੋਣ ਲੱਗੇ ਅਤੇ ਅੱਜ ਤੱਕ ਹੋ ਰਹੇ ਹਨ ।
ਸੰਨ ੫੦੦ ਵਲੋਂ ਲੈ ਕੇ ੧੧੦੦ ਤੱਕ ਦੇ ਕਾਲ ਨੂੰ ਪੁਰਾਣੀ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਦਾ ਦੌਰ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ । ੧੦੬੬ ਈਸਵੀ ਵਿੱਚ ਡਿਊਕ ਆਫ ਨਾਰਮੰਡੀ ਨੇ ਇੰਗਲੈਂਡ ਉੱਤੇ ਹਮਲਾ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਇੱਥੇ ਦੇ ਏੰਗਲੋ - ਸੈਕਸਾਨ ਕਬੀਲੋਂ ਉੱਤੇ ਫਤਹਿ ਪਾਈ । ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਪੁਰਾਣੀ ਫਰਾਂਸੀਸੀ ਭਾਸ਼ਾ ਦੇ ਸ਼ਬਦ ਮਕਾਮੀ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਮਿਲਣ ਲੱਗੇ । ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਦਾ ਇਹ ਦੌਰ ੧੧੦੦ ਵਲੋਂ ੧੫੦੦ ਤੱਕ ਜਾਰੀ ਰਿਹਾ ਅਤੇ ਇਸਨੂੰ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਦਾ ਵਿਸਥਾਰ ਵਾਲਾ ਦੌਰ ਮੱਧਕਾਲੀਨ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ । ਕਨੂੰਨ ਅਤੇ ਦੋਸ਼ - ਸਜਾ ਵਲੋਂ ਸੰਬੰਧ ਰੱਖਣ ਵਾਲੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਸ਼ਬਦ ਇਸ ਕਾਲ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਚੱਲਤ ਹੋਏ । ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਸਾਹਿਤ ਵਿੱਚ ਚੌਸਰ ( Chaucer ) ਦੀ ਸ਼ਾਇਰੀ ਨੂੰ ਇਸ ਭਾਸ਼ਾ ਦਾ ਮਹੱਤਵਪੂਰਣ ਉਦਾਹਰਣ ਦੱਸਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ।
ਸੰਨ ੧੫੦੦ ਦੇ ਬਾਅਦ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਦਾ ਆਧੁਨਿਕ ਕਾਲ ਸ਼ੁਰੂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਯੂਨਾਨੀ ਭਾਸ਼ਾ ਦੇ ਕੁੱਝ ਸ਼ਬਦਾਂ ਨੇ ਮਿਲਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ । ਇਹ ਦੌਰ ਦਾ ਸ਼ੇਕਸਪਿਅਰ ਜਿਵੇਂ ਸਾਹਿਤਿਅਕਾਰ ਦੇ ਨਾਮ ਵਲੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਦੌਰ ਸੰਨ ੧੮੦੦ ਤੱਕ ਚੱਲਦਾ ਹੈ । ਉਸਦੇ ਬਾਅਦ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਦਾ ਆਧੁਨਿਕਤਮ ਦੌਰ ਕਹਾਂਦਾ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਿਆਕਰਣ ਸਰਲ ਹੋ ਚੁੱਕਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸ ਵਿੱਚ ਅੰਗਰੇਜ਼ਾਂ ਦੇ ਨਵੇਂ ਔਪਨਿਵੇਸ਼ਿਕ ਏਸ਼ੀਆਈ ਅਤੇ ਅਫਰੀਕੀ ਲੋਕਾਂ ਦੀਆਂਭਾਸ਼ਾਵਾਂਦੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਸ਼ਬਦ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹੋ ਚੁੱਕੇ ਹਨ ।
ਸੰਸਾਰ ਰਾਜਨੀਤੀ , ਸਾਹਿਤ , ਪੇਸ਼ਾ ਆਦਿ ਵਿੱਚ ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ ਵੱਧਦੀ ਹੋਏ ਪ੍ਰਭਾਵ ਵਲੋਂ ਅਮਰੀਕੀ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਨੇ ਵੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਸਥਾਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲਿਆ ਹੈ । ਇਸਦਾ ਦੂਜਾ ਕਾਰਨ ਬਰੀਟੀਸ਼ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਸਾੰਮ੍ਰਿਾਜਵਾਦ ਵੀ ਸੀ । ਵਰਤਨੀ ਦੀ ਸਰਲਤਾ ਅਤੇ ਗੱਲ ਕਰਣ ਦੀ ਸਰਲ ਅਤੇ ਸੁਗਮ ਸ਼ੈਲੀ ਅਮਰੀਕੀ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਦੀਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾਵਾਂਹਨ ।
[ਸੋਧ] ਨੋਟ
- ↑ "English, a. and n." The Oxford English Dictionary. 2nd ed. 1989. OED Online. Oxford University Press. 6 September 2007 http://dictionary.oed.com/cgi/entry/50075365
- ↑ see: Ethnologue (1984 estimate); The Triumph of English, The Economist, Dec. 20, 2001; Ethnologue (1999 estimate); "20,000 Teaching Jobs" (in English). Oxford Seminars. http://www.oxfordseminars.com/Tesol/Pages/Teach/teach_20000jobs.php. Retrieved on 2007-02-18.;
- ↑ ੩.੦ ੩.੧ "Lecture 7: World-Wide English". EHistLing. http://www.ehistling-pub.meotod.de/01_lec06.php. Retrieved on 2007-03-26.
- ↑ Ethnologue (1999 estimate);
- ↑ Ethnologue, 2009
- ↑ Languages of the World (Charts), Comrie (1998), Weber (1997), and the Summer Institute for Linguistics (SIL) 1999 Ethnologue Survey. Available at The World's Most Widely Spoken Languages