ਅਬਦੁਲ ਰਸ਼ੀਦ ਖ਼ਾਨ

ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ, ਇੱਕ ਅਜ਼ਾਦ ਗਿਆਨਕੋਸ਼ ਤੋਂ
Jump to navigation Jump to search
ਅਬਦੁਲ ਰਸ਼ੀਦ ਖਾਨ
Ustad A R Khan.jpg
Abdul Rashid Khan
ਜਾਣਕਾਰੀ
ਉਰਫ਼ ਰਸਨ ਪਿਯਾ
ਜਨਮ (1908-08-19) 19 ਅਗਸਤ 1908 (ਉਮਰ 110)
ਮੂਲ ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼
ਵੰਨਗੀ(ਆਂ) ਹਿੰਦੁਸਤਾਨੀ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਸੰਗੀਤ
ਕਿੱਤਾ ਗਾਇਕ, resident guru at ITC Sangeet Research Academy, Kolkata
ਸਰਗਰਮੀ ਦੇ ਸਾਲ 1973 - ਹੁਣ ਤੱਕ

ਉਸਤਾਦ ਅਬਦੁਲ ਰਸ਼ੀਦ ਖਾਨ (ਜਨਮ 19 ਅਗਸਤ 1908) ਭਾਰਤੀ ਸੰਗੀਤ ਦੇ ਇੱਕ ਗਾਇਕ ਕਲਾਕਾਰ ਹਨ।[1][2] ਖਿਆਲ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਉਹ ਧ੍ਰੁਪਦ, ਧਮਾਰ ਅਤੇ ਠੁਮਰੀ ਵੀ ਗਾਉਂਦੇ ਹਨ। 

ਮੁੱਢਲਾ ਜੀਵਨ[ਸੋਧੋ]

ਅਬਦੁਲ ਰਸ਼ੀਦ ਦਾ ਜਨਮ ਬਹਿਰਾਮ ਖਾਨ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਇੱਕ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਜੋ ਹਿੰਦੁਸਤਾਨੀ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਸੰਗੀਤ ਦੇ ਗਵਾਲੀਅਰ ਘਰਾਨਾ ਵਿੱਚ ਗਾਇਕ ਸਨ। ਉਸਦੇ ਪਿਤਾ ਛੋਟੇ ਯੂਸਫ਼ ਖਾਨ ਹੀ ਉਸਦੇ ਗੁਰੂ ਸਨ।[3] ਉਸਦੇ ਪਿਤਾ ਅਤੇ ਪਿਤਾ ਦੇ ਭਰਾ ਬੜੇ ਯੂਸਫ਼ ਖਾਨ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਸੰਗੀਤ ਦੀ ਸਿੱਖਿਆ ਦਿੱਤੀ। ਇਸਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਉਸਨੂੰ ਘਰ ਦੇ ਹੋਰ ਵੱਡਿਆਂ ਜਿਵੇਂ ਚਾਂਦ ਖਾਨ, ਬਰਖੁਰਦਾਰ ਖਾਨ, ਮਹਤਾਬ ਖਾਨ ਤੋਂ ਵੀ ਗਵਾਲੀਅਰ ਗਾਇਕੀ ਵੱਲ ਜਾਣ ਦੀ ਪ੍ਰੇਰਣਾ ਮਿਲੀ। ਇਹਨਾਂ ਸਭ ਤੋਂ ਸਿੱਖ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਆਪਣਾ ਇੱਕ ਖੁਦ ਦਾ ਅੰਦਾਜ ਤਿਆਰ ਕਰ ਲਿਆ। 

ਅਵਾਰਡ ਅਤੇ ਸਨਮਾਨ[ਸੋਧੋ]

  • ਆਈਟੀਸੀ ਅਵਾਰਡ (1994)[4]
  • ਸੰਗੀਤ ਨਾਟਕ ਅਕਾਦਮੀ ਅਵਾਰਡ (2009)[5]
  • ਕਾਸ਼ੀ ਸਵਰ ਗੰਗਾ ਅਵਾਰਡ (2003)
  • ਰਸ ਸਾਗਰ ਅਵਾਰਡ (2004)
  • ਭੁਵਲਕਾ ਅਵਾਰਡ (2010)[4]
  • ਪਦਮ ਭੂਸ਼ਨ (2013) - ਸਭ ਤੋਂ ਵਡੇਰੀ ਉਮਰ ਦਾ ਵਿਅਕਤੀ ਜਿਸਨੂੰ ਪਦਮ ਅਵਾਰਡ ਮਿਲਿਆ।[6]
  • ਲਾਈਫਟਾਈਮ ਅਚੀਵਮੈਂਟ ਅਵਾਰਡ (2013) - ਦਿੱਲੀ ਦੀ ਐਨਸੀਟੀ ਸਰਕਾਰ ਨਾਲ।

ਹਵਾਲੇ[ਸੋਧੋ]

  1. "The tapestry of tradition : YOUR WEEK News". India Today. 2008-06-02. Retrieved 2012-03-24. 
  2. Jaskiran Kapoor (2010). "The centennial man". The Indian Express. Retrieved 2012-03-25. 
  3. "Ragas For Late Winter". Outlook. 11 February 2013. Retrieved 5 February 2013. 
  4. 4.0 4.1 "Bhuwalka Award 2010". ITC Sangeet Research Academy. Retrieved 27 January 2013. 
  5. "SNA: List of Akademi Awardees". Official website. 
  6. "At 105, Abdul Rashid Khan becomes oldest person to get Padma Shri". First Post. 25 January 2013. Retrieved 27 January 2013.