ਅਮਰਾਵਤੀ ਨਦੀ

ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ, ਇੱਕ ਅਜ਼ਾਦ ਗਿਆਨਕੋਸ਼ ਤੋਂ
Jump to navigation Jump to search
ਅਮਰਾਵਤੀ ਨਦੀ
Map River Amaravathi EN.svg
ਮੁਹਾਨਾ10°57′36″N 78°4′53″E / 10.96000°N 78.08139°E / 10.96000; 78.08139ਗੁਣਕ: 10°57′36″N 78°4′53″E / 10.96000°N 78.08139°E / 10.96000; 78.08139
ਲੰਬਾਈ282 kiloਮੀਟਰs (175 ਮੀਲ)
Mouth elevation360 ਫ਼ੁੱਟ (110 ਮੀ)

ਅਮਰਾਵਤੀ ਨਦੀ (ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਨਾਮ: Amaravati River), ਦੱਖਣੀ ਭਾਰਤ ਦੇ ਤਾਮਿਲਨਾਡੂ ਰਾਜ, ਕਰੂਰ ਅਤੇ ਤਿਰੂਪੁਰ ਦੇ ਉਪਜਾਊ ਜ਼ਿਲ੍ਹਿਆਂ ਵਿਚ ਕਾਵੇਰੀ ਨਦੀ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਲੰਬੀ ਸਹਾਇਕ ਨਦੀ ਹੈ।

ਰਸਤਾ[ਸੋਧੋ]

282 ਕਿਲੋਮੀਟਰ (175 ਮੀਲ) ਲੰਬੀ ਅਮਰਾਵਤੀ ਨਦੀ ਕੇਰਲਾ/ਤਾਮਿਲਨਾਡੂ ਦੀ ਸਰਹੱਦ ਤੋਂ ਮਨਜਾਮਪੱਟੀ ਘਾਟੀ ਦੇ ਤਲ ਤੋਂ, ਅੰਨਮਲਾਈ ਪਹਾੜੀਆਂ ਅਤੇ ਤਿਰੂਪੁਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਨੈਸ਼ਨਲ ਪਾਰਕ ਵਿਚ ਇੰਨੀਰਾ ਗਾਂਧੀ ਵਾਈਲਡ ਲਾਈਫ ਸੈੰਕਚੂਰੀ ਵਿਚ ਪਲਨੀ ਪਹਾੜੀਆਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਸ਼ੁਰੂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਅਮਰਾਵਤੀਨਗਰ ਵਿਖੇ ਅਮਰਾਵਤੀ ਸਰੋਤ ਅਤੇ ਅਮਰਾਵਤੀ ਡੈਮ ਦੁਆਰਾ ਉੱਤਰ ਦਿਸ਼ਾ ਵਿਚ ਉਤਰਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਉਦਾਲਮੈਪੱਟਾਈ ਵਿਚ ਅਜੰਦਾ ਘਾਟੀ ਦੇ ਮੂੰਹ ਤੇ ਕਲੈਪੁਰਮ ਨਦੀ ਦੇ ਨਾਲ ਮਿਲਦੀ ਹੈ। ਧਾਰਾਪੁਰਾਮ ਅਤੇ ਅਰਾਵਾਕੁਰੀਚੀ ਦੁਆਰਾ ਇਹ ਕਾਯੂਰ ਤੋਂ 10 ਕਿਲੋਮੀਟਰ (6 ਮੀਲ) ਦੂਰ ਤਿਰੂਮੁਕੁਦਾਲ ਵਿਖੇ ਕਾਵੇਰੀ ਨਾਲ ਮਿਲਦੀ ਹੈ।

ਨੰਗਾਂਜੀ, ਕੁਦਾਵਨਾਰ, ਸ਼ਨਮੁਗ ਨਾਧੀ, ਉੱਪਰ, ਕੁਦੁਮਰ, ਥਨੇਰ ਅਤੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਸਹਾਇਕ ਨਦੀਆਂ ਅਮਰਾਵਤੀ ਨਦੀ ਨਾਲ ਸਾਂਝੀਆਂ ਹਨ। ਇਸ ਵਿਚ ਕੇਰਲਾ ਤੋਂ ਪਾਂਬਰ ਅਤੇ ਚਿਨਾਰ ਨਦੀਆਂ ਦੀ ਨਦੀ ਵੀ ਹੈ।

ਵਰਤੋਂ[ਸੋਧੋ]

ਇਹ ਨਦੀ ਤਿਰੂਪੁਰ ਅਤੇ ਕਰੂਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹਿਆਂ ਵਿੱਚ 60,000 ਏਕੜs (240 km2) ਤੋਂ ਵੱਧ ਜ਼ਮੀਨਾਂ ਦੀ ਸਿੰਜਾਈ ਕਰਦੀ ਹੈ।[1] ਅਮਰਾਵਤੀ ਡੈਮ ਵਿੱਚ 4 ਮੈਗਾਵਾਟ ਬਿਜਲੀ ਉਤਪਾਦਨ ਸਮਰੱਥਾ ਲਗਾਈ ਗਈ ਹੈ। ਅਮਰਾਵਤੀ ਨਦੀ ਅਤੇ ਇਸ ਦਾ ਬੇਸਿਨ, ਖ਼ਾਸਕਰ ਕਰੂਰ ਦੇ ਆਸ ਪਾਸ, ਉਦਯੋਗਿਕ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਦੇ ਪਾਣੀ ਅਤੇ ਕੂੜੇ ਦੇ ਨਿਪਟਾਰੇ ਲਈ ਭਾਰੀ ਵਰਤੋਂ ਵਿਚ ਲਿਆਂਦੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ ਵੱਡੀ ਮਾਤਰਾ ਵਿਚ ਟੈਕਸਟਾਈਲ ਰੰਗਣ ਅਤੇ ਬਲੀਚਿੰਗ ਇਕਾਈਆਂ ਕਾਰਨ ਬੁਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਿਤ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਪਰ ਅੱਜ ਕੱਲ ਕਰੂਰ ਵਿੱਚ, ਸਰਕਾਰ ਦੁਆਰਾ ਨਿਯੰਤਰਿਤ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ ਦੇ ਕਾਰਨ ਅਮਰਾਵਤੀ ਨਦੀ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਸਾਫ ਸਤਹ 'ਤੇ ਵੇਖਣ ਨਾਲ ਬਦਲਾਅ ਆਸਪਾਸ ਹਨ।[2]

ਇਤਿਹਾਸ[ਸੋਧੋ]

ਨਦੀ ਦੇ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਨਾਮ ਅਨਪੋਰੁਨਾਇ ਅਤੇ ਆਮਬਰਾਵਤੀ ਹਨ। ਅਮਰਾਵਤੀ, ਭਗਵਾਨ ਇੰਦਰ ਦੇ ਸਵਰਗ ਦੇ ਹਰਿਆਲੀ ਅਤੇ ਕਲਪ੍ਰਿਕਸ਼ਾ ਦੇ ਦਰੱਖਤ ਦੀ ਬੇਨਤੀ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਨਾਮ ਅਮਰਾਵਤੀ ਦੱਖਣੀ ਭਾਰਤ ਦੇ ਹਿੰਦੂ ਪਿਛਲੇ ਅਤੇ ਵਰਤਮਾਨ ਦੀ ਗੂੰਜ ਹੈ। ਹਿੰਦੂ ਧਰਮ ਦੁਆਰਾ, ਨਦੀ ਸਵਰਗ ਦੇ ਰੂਪ ਅੰਬਾਲ ਦੇਵੀ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ ਹੈ। ਅਮਰਾਵਤੀ ਨਦੀ ਪੱਛਮੀ ਘਾਟ ਦੀ ਅੰਜਨਾਦ ਘਾਟੀ (ਅਨੀਮਲਾਈ, ਕੇਰਲਾ ਰਾਜ) ਵਿਚ ਜੀਵਤ ਰੂਪ ਧਾਰ ਲੈਂਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੀਆਂ ਢਲਾਣਾਂ ਹਰ 12 ਸਾਲਾਂ ਵਿਚ ਇਕ ਵਾਰ ਕੁਰਿੰਜੀ ਖਿੜਦੀਆਂ ਹਨ, ਤਾਮਿਲਨਾਡੂ ਦੇ ਉਦੁਮਲਾਈਪੱਟੇ ਦੇ ਨੇੜੇ ਮੈਦਾਨਾ ਵਿਚ ਆਉਂਦੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਧਰਮਪੁਰਮ ਅਤੇ ਕਰੂਰ ਦੇ ਮੈਦਾਨ ਅਮੀਰ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਵਗਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਹ ਤਾਮਿਲਨਾਡੂ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਲੰਬੀ ਨਦੀਆਂ (282 ਕਿਮੀ) ਵਿਚੋਂ ਇਕ ਹੈ, ਜੋ ਕਰੂਰ ਦੇ ਨੇੜੇ ਕਾਵੇਰੀ ਨਦੀ ਦੇ ਨਾਲ ਮਿਲਦੀ ਹੈ।

ਗੈਲਰੀ[ਸੋਧੋ]

ਹਵਾਲੇ[ਸੋਧੋ]

  1. The Hindu, M. Gunasekaran To assess water loss in Amaravathi basin 2 April 2007
  2. Marcus Moench, Rethinkng the Mosaic, Investigations into Local Water Management, Addressing Constraints in Complex Systems, Chapter 1: Meeting the Water Management Needs of South Asia in the 21st Century Archived 21 November 2008 at the Wayback Machine., pub: Nepal Water Conservation Foundation, Kathmandu, and the Institute for Social and Environmental Transition, Boulder, Colorado, U.S.A., 1999, pp 145-146