ਅੰਬਾਲਾ

ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ, ਇੱਕ ਅਜ਼ਾਦ ਗਿਆਨਕੋਸ਼ ਤੋਂ
ਅੰਬਾਲਾ
अम्बाला
Umballa
City
Ambala Cantonment Railway Station
Ambala Cantonment Railway Station
Country India
StateHaryana
DistrictAmbala
Established14th century CE
ਬਾਨੀBy Amba Rajput
ਨਾਮ-ਆਧਾਰBhawani Amba (Goddess)
ਖੇਤਰ
 • ਕੁੱਲ1,568.85 km2 (605.74 sq mi)
ਉੱਚਾਈ
264 m (866 ft)
ਆਬਾਦੀ
 (2011)
 • ਕੁੱਲ2,07,934 (UA)[1]
Languages
 • OfficialHindi, Punjabi
ਸਮਾਂ ਖੇਤਰUTC+5:30 (IST)
PIN
1330xx,1340xx
Telephone code0171
ਵਾਹਨ ਰਜਿਸਟ੍ਰੇਸ਼ਨHR01(private), HR37(commercial)
Sex ratio869/1000
ਵੈੱਬਸਾਈਟambala.nic.in

ਅੰਬਾਲਾ ਸ਼ਹਿਰ ਭਾਰਤ ਦੇ ਹਰਿਆਣਾ ਰਾਜ ਦਾ ਇੱਕ ਮੁੱਖ ਅਤੇ ਇਤਿਹਾਸਿਕ ਸ਼ਹਿਰ ਹੈ। ਇਹ ਭਾਰਤ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਦਿੱਲੀ ਵਲੋਂ ਦੋ ਸੌ ਕਿੱਲੋ ਮੀਟਰ ਜਵਾਬ ਦੇ ਵੱਲ ਸ਼ੇਰਸ਼ਾਹ ਵਿਦਵਾਨ ਰਸਤਾ ( ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਰਾਜ ਮਾਰਗ ਨੰਬਰ ੧ ) ਉੱਤੇ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਅੰਬਾਲਾ ਛਾਉਨੀ ( cantt ) ਇੱਕ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਰੇਲਵੇ ਜੰਕਸ਼ਨ ਹੈ। ਅੰਬਾਲਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਹਰਿਆਣਾ ਅਤੇ ਪੰਜਾਬ ਰਾਜਾਂ ਦੀ ਸੀਮਾ ਉੱਤੇ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਅੰਬਾਲਾ ਛਾਉਨੀ ਦੇਸ਼ ਦਾ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਫੌਜੀ ਆਗਾਰ ਹੈ। ਭੂਗੋਲਿਕ ਹਾਲਤ ਦੇ ਕਾਰਨ ਪਰਿਆਟਨ ਕਾਂ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਵੀ ਅੰਬਾਲਾ ਦਾ ਮਹਤਵਪੂਰਣ ਯੋਗਦਾਨ ਹੈ।

ਅੰਬਾਲਾ ਨਾਮ ਦੀ ਉਤਪੱਤੀ ਸ਼ਾਇਦ ਮਹਾਂਭਾਰਤ ਦੀ ਅੰਬਾਲਿਕਾ ਦੇ ਨਾਮ ਵਲੋਂ ਹੋਈ ਹੋਵੇਗੀ। ਅਜੋਕੇ ਜਮਾਨੇ ਵਿੱਚ ਅੰਬਾਲਾ ਆਪਣੇ ਵਿਗਿਆਨ ਸਾਮਗਰੀ ਉਤਪਾਦਨ ਅਤੇ ਮਿਕਸੀ ਉਦਯੋਗ ਲਈ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ। ਅੰ‍ਬਾਲਿਆ ਨੂੰ ਵਿਗਿਆਨ ਨਗਰੀ ਕਹਿ ਕਰ ਵੀ ਪੁੱਕਾਰਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਯੋਂਕਿ ਇੱਥੇ ਵਿਗਿਆਨੀ ਸਮੱਗਰੀ ਉਦਯੋਗ ਕੇਂਦਰਿਤ ਹੈ। ਭਾਰਤ ਦੇ ਵਿਗਿਆਨੀ ਸਮੱਗਰੀਆਂ ਦਾ ਲਗਭਗ ਚਾਲ੍ਹੀ ਫ਼ੀਸਦੀ ਉਤ‍ਪਾਦਨ ਅੰ‍ਬਾਲਿਆ ਵਿੱਚ ਹੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇੱਕ ਅੰਨ‍ਯ ਮਤ ਇਹ ਵੀ ਹੈ ਕਿ ਇੱਥੇ ਅੰਬਾਂ ਦੇ ਬਾਗ ਬਗੀਚੇ ਬਹੁਤ ਸਨ , ਜਿਸਦੇ ਨਾਲ ਇਸ ਦਾ ਨਾਮ ਅੰ‍ਬਾ ਵਾਲਾ ਅਰਥਾਤ ਅੰ‍ਬਾਲਿਆ ਪੈ ਗਿਆ।

ਸਿੱਖਿਆ[ਸੋਧੋ]

ਅੰਬਾਲਾ ਛਾਉਨੀ ਵਿੱਚ ਏਸ ਡੀ ਕਾਲਜ , ਆਰਿਆ ਕੰਨ‍ਜਾਂ ਮਹਾਂਵਿਦਿਆਲਾ , ਗਾਂਧੀ ਮੈਮੋਰਿਅਲ ਕਾਲਜ ਅਤੇ ਰਾਜਕੀਏ ਮਹਾਂਵਿਦਿਆਲਾ ਸਥਿਤ ਹਨ। ਐਸ.ਡੀ. ਕਾਲਜ ਵਿੱਚ ਦਫ਼ਤਰ ਪਰਬੰਧਨ ਦੇ ਅਧ‍ਨਿਪਟਾਰਾ ਦੀ ਵ‍ਯਵਸ‍ਸੀ ਬੀ ਏ , ਬੀ ਕੰਮ ਅਤੇ ਡਿਪ‍ਲੋਮਾ ਸ‍ਤਰ ਉੱਤੇ ਉਪਲਬ‍ਧ ਹੈ। ਇਸ ਵਿਸ਼‍ਾਏ ਦੇ ਅਧ‍ਨਿਪਟਾਰਾ ਦੀ ਸਹੂਲਤ ਸਿਰਫ ਏਸ ਡੀ ਕਾਲਜ , ਅੰ‍ਬਾਲਿਆ ਛਾਉਨੀ ਵਿੱਚ ਹੀ ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਪੂਰਾ ਨਾਮ ਸਨਾਤਨ ਧਰਮ ਕਾਲਜ ਹੈ। ਅੰ‍ਬਾਲਿਆ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਏਮ ਡੀ ਏਸ ਡੀ ਗਰਲ‍ਜ ਕਾਲਜ , ਡੀ ਏ ਵੀ ਕਾਲਜ ਅਤੇ ਆਤ‍ਮਾ ਨੰਨ‍ਦ ਜੈਨ ਕਾਲਜ ਸਥਿਤ ਹਨ। ਅੰਬਾਲਾ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਸ਼੍ਰੀ ਆਤਮਾਨੰਦ ਜੈਨ ਸੀਨੀਅਰ ਸੇਕੇਂਡਰੀ ਸਕੂਲ , ਸ਼੍ਰੀ ਆਤਮਾਨੰਦ ਜੈਨ ਸੀਨੀਅਰ ਮਾਡਲ ਸਕੂਲ , ਸ਼੍ਰੀ ਆਤਮਾਨੰਦ ਜੈਨ ਫਤਹਿ ਵੱਲਭ ਸਕੂਲ , ਸਨਾਤਨ ਧਰਮ ਸਕੂਲ , ਏਨ ਏਨ ਏਮ ਡੀ ਸਕੂਲ , ਡੀ ਏ ਵੀ ਪਬਲਿਕ ਸਕੂਲ , ਪੀ ਦੇ ਆਰ ਜੈਨ ਸਕੂਲ , ਚਮਨ ਬਗੀਚੀ , ਏ ਏਸ ਹਾਈ ਸਕੂਲ , ਸਪ੍ਰਿੰਗਫੀਲਡ ਸਕੂਲ ਹੋਰ ਵੀ ਕਈ ਸਕੂਲ ਹਨ।

ਸੈਰ[ਸੋਧੋ]

ਅੰ‍ਬਾਲਿਆ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਦੀ ਪਸ਼ਚਿਮੋਤ‍ਤਰ ਸੀਮਾ ਉੱਤੇ ਭਾਰਤ ਦਾ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਹਵਾ ਫੌਜ ਮੁਖ‍ਯਾਲਾ ਵੀ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਇੱਥੇ ਮੁਖੀਆ ਪਾਰਕ , ਨੇਤਾ ਜੀ ਸੁਭਾਸ਼ ਚੰਦਰ ਪਾਰਕ , ਇੰਦਿਰਾ ਪਾਰਕ ਅਤੇ ਮਹਾਵੀਰ ਫੁਲਵਾੜੀ ਸਥਿਤ ਹਨ। ਇਸ ਪਾਰਕਾਂ ਵਿੱਚ ਸ‍ਥਾਨੀਏ ਨਾਗਰਿਕ ਸਵੇਰੇ ਅਤੇ ਸ਼ਾਮ ਘੁੱਮਣ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਮਨੋਰੰਜਨ ਹੇਤੁ ਇੱਥੇ ਨਿਗਾਰ , ਕੈਪਿਟਲ , ਨਿਸ਼ਾਤ ਅਤੇ ਨਾਵਲ‍ਟੀ ਸਿਨੇਮਾਘਰ ਮੌਜੂਦ ਹਨ। ਅੰ‍ਬਾਲਿਆ ਵਲੋਂ ਉਂਜ ਤਾਂ ਅਨੇਕ ਲਘੂਪਤਰਪਤਰਿਕਾਵਾਂਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਪਸ਼ਚਿਮੋਤ‍ਤਰ ਭਾਰਤ ਦਾ ਇੱਕ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਹਿੰਨ‍ਦਿੱਤੀ ਦੈਨਿਕ ਪੰਜਾਬ ਕੇਸਰੀ ਵੀ ਅੰ‍ਬਾਲਿਆ ਵਲੋਂ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਅੰ‍ਬਾਲਿਆ ਛਾਉਨੀ , ਅੰ‍ਬਾਲਿਆ ਸਦਰ ਅਤੇ ਅੰ‍ਬਾਲਿਆ ਸ਼ਹਿਰ ਤਿੰਨ ਨਿਵੇਕਲਾ ਅਤੇ ਸ‍ਤੰਤਰਤ ਸ‍ਥਾਨੀਏ ਨਿਕਾਏ ਇੱਥੇ ਲੋਕ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਹੇਤੁ ਸ‍ਥਾਪਿਤ ਹਨ।

ਹਵਾਲੇ[ਸੋਧੋ]

  1. ਹਵਾਲੇ ਵਿੱਚ ਗਲਤੀ:Invalid <ref> tag; no text was provided for refs named 2011 census