ਅੰਬਿਕਾਪੁਰ

ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ, ਇੱਕ ਅਜ਼ਾਦ ਗਿਆਨਕੋਸ਼ ਤੋਂ
Jump to navigation Jump to search

ਅੰਬਿਕਾਪੁਰ ਭਾਰਤ ਦੇ ਛੱਤੀਸਗੜ ਰਾਜ ਦੇ ਉੱਤਰ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਇਹ ਸਰਗੁਜਾ ਜਿਲ੍ਹੇ ਦਾ ਮੁੱਖਆਲਾ ਹੈ। ਇਸਦਾ ਨਾਮਹਿੰਦੁਵਾਂਦੀ ਦੇਵੀ ਦੁਰਗਾ ਦੇ ਇੱਕ ਰੂਪ ਅੰਬਿਕਾ ਦੇ ਨਾਮ ਵਲੋਂ ਬਣਾ ਹੈ। ਸ਼ਹਿਰ ਦੀ ਜਨਸੰਖਿਆ ਲੱਗਭੱਗ ੧ ਲਾਖ ਹੈ।

ਅੰਬਿਕਾਪੁਰ ਸ਼ਹਿਰ ਦਾ ਨਾਮ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਸਰਗੁਜਾ ਜਿਲਾ ਦਾ ਮੁੱਖਆਲਾ ਹੈ। ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਮਹਾਮਾਇਆ ਦੇਵੀ ਦਾ ਮੰਦਿਰ ਹੈ। ਇਸ ਮੰਦਿਰ ਦੀ ਕਾਫ਼ੀ ਮਾਨਤਾ ਹੈ। ਪਹਿਲਾਂ ਲੋਕ ਇੱਥੇ ਆਪਣੀ ਮਨਤਾ ਪੂਰੀ ਹੋਣ ਉੱਤੇ ਦੇਵੀ ਨੂੰ ਬੱਕਰੇ ਦੀ ਕੁਰਬਾਨੀ ਅਰਪਿਤ ਕੀਤਾ ਕਰਦੇ ਸਨ। ਲੇਕਿਨ ਹੁਣ ਇਹ ਪਰੰਪਰਾ ਕਾਫ਼ੀ ਘੱਟ ਹੋ ਗਈ ਹੈ। ਇਹ ਮਕਾਮੀ ਬੋਲੀ ਸਰਗੁਜਿਆ ਹੈ। ਆਦਿਵਾਸੀ ਖੇਤਰ ਹੋਣ ਦਾ ਕਾਰਨ ਇਹ ਵਰ੍ਹੀਆਂ ਵਲੋਂ ਬੇਇੱਜਤ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਛੱਤੀਸਗੜ ਇੱਕ ਵੱਖ ਰਾਜ ਬਨਣ ਦੇ ਬਾਅਦ ਇੱਥੇ ਵੀ ਵਿਕਾਸ ਹੋਣ ਲਗਾ ਹੈ। ਸਰਗੁਜਾ ਜ਼ਿਲਾ ਦੀਆਂ ਸੀਮਾਵਾਂ ਉੜੀਸਾ , ਝਾਰਖੰਡ , ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਅਤੇ ਮੱਧ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਨੂੰ ਛੂਹਦੀਆਂ ਹਨ।

ਦਰਸ਼ਨੀਕ ਥਾਂਵਾਂ[ਸੋਧੋ]

ਚੇਂਦਰਾ ਗਰਾਮ[ਸੋਧੋ]

ਅੰਬਿਕਾਪੁਰ - ਰਾਇਗਢ ਰਾਜਮਾਰਗ ਉੱਤੇ 15 ਕਿਮੀ ਦੀ ਦੁਰੀ ਉੱਤੇ ਚੇਂਦਰਾ ਗਰਾਮ ਸਥਿਤ ਹਨ। ਇਸ ਗਰਾਮ ਵਲੋਂ ਜਵਾਬ ਦਿਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਤਿੰਨ ਕਿ . ਮੀ . ਦੀ ਦੁਰੀ ਉੱਤੇ ਇਹ ਪਾਣੀ ਪ੍ਰਪਾਤ ਸਥਿਤ ਹਨ। ਇਸ ਜਲਪ੍ਰਪਾਤ ਦੇ ਕੋਲ ਹੀ ਜੰਗਲ ਵਿਭਾਗ ਦਾ ਇੱਕ ਨਰਸਰੀ ਹਨ , ਜਿੱਥੇ ਵੱਖਰਾ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੇ ਪੇਡ - ਬੂਟੀਆਂ ਨੂੰ ਰੱਖਿਆ ਹੋਇਆ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹਨ। ਇਸ ਪਾਣੀ ਪ੍ਰਪਾਤ ਵਿੱਚ ਸਾਲ ਭਰ ਪਰਯਟਨ ਕੁਦਰਤੀ ਸੌਂਦਰਿਆ ਦਾ ਆਨੰਦ ਲੈਣ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇੱਥੇ ਇੱਕ ਤੀਤਲੀ ਪਾਰਕ ਵੀ ਵਿਕਸਿਤ ਕੀਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।

ਰਕਸਗੰਡਾ ਪਾਣੀ ਪ੍ਰਪਾਤ[ਸੋਧੋ]

ਓਡਗੀ ਵਿਕਾਸਖੰਡ ਵਿੱਚ ਬਿਹਾਰਪੁਰ ਦੇ ਨਜ਼ਦੀਕ ਬਲੰਗੀ ਨਾਮਕ ਸਥਾਨ ਦੇ ਨੇੜੇ ਸਥਿਤ ਰੇਂਹਡ ਨਦੀ ਪਹਾੜ ਸ਼ਰ੍ਰਖਲਾ ਦੀ ਉਂਚਾਈ ਵਲੋਂ ਡਿੱਗ ਕੇ ਰਕਸਗੰਡਾ ਪਾਣੀ ਪ੍ਰਪਾਤ ਦਾ ਉਸਾਰੀ ਕਰਦੀ ਹੈ ਜਿਸਦੇ ਨਾਲ ਉੱਥੇ ਇੱਕ ਸੰਕਰੇ ਕੁੰਡ ਦਾ ਉਸਾਰੀ ਹੁੰਦਾ ਹਨ ਇਹ ਕੁੰਡ ਅਤਿਅੰਤ ਗਹਿਰਾ ਹੈ।

ਭੇਡਿਆ ਪੱਥਰ ਪਾਣੀ ਪ੍ਰਪਾਤ[ਸੋਧੋ]

ਕੁਸਮੀ ਚਾਂਦੋ ਰਸਤਾ ਉੱਤੇ ਤੀਹ ਕਿਮੀ ਦੀ ਦੁਰੀ ਉੱਤੇ ਈਦਰੀ ਗਰਾਮ ਹੈ । ਈਦਰੀ ਗਰਾਮ ਵਲੋਂ ਤਿੰਨ ਕਿਮੀ ਜੰਗਲ ਦੇ ਵਿੱਚ ਭੇਡਿਆ ਪੱਥਰ ਨਾਮਕ ਜਲਪ੍ਰਪਾਤ ਹੈ ।

ਬੇਨਗੰਗਾ ਪਾਣੀ ਪ੍ਰਪਾਤ[ਸੋਧੋ]

ਕੁਸਮੀ - ਸਾਮਰੀ ਰਸਤਾ ਉੱਤੇ ਸਾਮਰੀਪਾਟ ਦੇ ਜਮੀਰਾ ਗਰਾਮ ਦੇ ਪੂਰਵ - ਦੱਖਣ ਕੋਣ ਉੱਤੇ ਪਹਾੜ ਸਬੰਧੀ ਲੜੀ ਦੇ ਵਿੱਚ ਬੇਨਗੰਗਾ ਨਦੀ ਦਾ ਉਦਗਮ ਸਥਾਨ ਹੈ। ਯਹਾ ਸਾਲ ਵ੍ਰਕਸ਼ੋ ਦੇ ਸਮੂਹ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸ਼ਿਵਲਿੰਗ ਵੀ ਸਥਾਪਤ ਹੈ ।

ਸੇਦਮ ਪਾਣੀ ਪ੍ਰਪਾਤ[ਸੋਧੋ]

ਅੰਬਿਕਾਪੁਰ - ਰਾਇਗਢ ਰਸਤਾ ਉੱਤੇ ਅੰਬਿਕਾਪੁਰ ਵਲੋਂ 45 ਕਿ . ਮੀ ਦੀ ਦੂਰੀ ਉੱਤੇ ਸੇਦਮ ਨਾਮ ਦਾ ਪਿੰਡ ਹੈ। ਇਸਦੇ ਦੱਖਣ ਦਿਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਦੋ ਕਿ . ਮੀ . ਦੀ ਦੂਰੀ ਉੱਤੇ ਪਹਾਡੀਆਂ ਦੇ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸੁੰਦਰ ਝਰਨਾ ਪ੍ਰਵਾਹਿਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।

ਮੈਨਪਾਟ[ਸੋਧੋ]

ਮੈਨਪਾਟ ਅੰਬਿਕਾਪੁਰ ਵਲੋਂ 75 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੁਰੀ ਉੱਤੇ ਹੈ ਇਸਨੂੰ ਛੱਤੀਸਗਢ ਛੱਤੀਸਗੜ ਦਾ ਸ਼ਿਮਲਾ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਮੈਂਨਪਾਟ ਵਿੰਧ ਪਹਾੜ ਮਾਲਾ ਉੱਤੇ ਸਥਿਤ ਹੈ ਜਿਸਦੀ ਸਮੁੰਦਰ ਸਤ੍ਹਾ ਵਲੋਂ ਉਚਾਈ 3781 ਫੀਟ ਹੈ ਇਸਦੀ ਲੰਬਾਈ 28 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਅਤੇ ਚੌਡਾਈ 10 ਵਲੋਂ 13 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਹ।

ਠਿਨਠਿਨੀ ਪੱਥਰ[ਸੋਧੋ]

ਅੰਬਿਕਾਪੁਰ ਨਗਰ ਵਲੋਂ 12 ਕਿਮੀ . ਦੀ ਦੁਰੀ ਉੱਤੇ ਦਰਿਮਾ ਹਵਾਈ ਅੱਡਿਆ ਹਨ। ਦਰਿਮਾ ਹਵਾਈ ਅੱਡਿਆ ਦੇ ਕੋਲ ਬਡੇ - ਬਡੇ ਪੱਥਰਾਂ ਦਾ ਸਮੁਹ ਹੈ। ਇਸ ਪੱਥਰਾਂ ਨੂੰ ਕਿਸੇ ਠੋਸ ਚੀਜ ਵਲੋਂ ਠੋਕਣ ਉੱਤੇ ਆਵਾਜੇ ਆਉਂਦੀ ਹੈ।

ਕੈਲਾਸ਼ ਗੁਫਾ[ਸੋਧੋ]

ਅੰਬਿਕਾਪੁਰ ਨਗਰ ਵਲੋਂ ਪੂਰਵ ਦਿਸ਼ਾ ਵਿੱਚ 60 ਕਿਮੀ . ਉੱਤੇ ਸਥਿਤ ਸਾਮਰਬਾਰ ਨਾਮਕ ਸਥਾਨ ਹੈ , ਜਿੱਥੇ ਉੱਤੇ ਕੁਦਰਤੀ ਜੰਗਲ ਸੁਸ਼ਮਾ ਦੇ ਵਿੱਚ ਕੈਲਾਸ਼ ਗੁਫਾ ਸਥਿਤ ਹੈ।

ਤਾਤਾਪਾਨੀ[ਸੋਧੋ]

ਅੰਬਿਕਾਪੁਰ - ਰਾਮਾਨੁਜਗੰਜ ਰਸਤਾ ਉੱਤੇ ਅੰਬਿਕਾਪੁਰ ਵਲੋਂ ਲੱਗਭੱਗ 80 ਕਿਮੀ . ਦੁਰ ਰਾਜ ਮਾਰਗ ਵਲੋਂ ਦੋ ਫਲਾਂਗ ਪੱਛਮ ਦਿਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਗਰਮ ਪਾਣੀ ਚਸ਼ਮਾ ਹੈ। ਇਸ ਸਥਾਨ ਵਲੋਂ ਅੱਠ ਵਲੋਂ ਦਸ ਗਰਮ ਪਾਣੀ ਦੇ ਕੁਂਡ ਹੈ।

ਸਾਰਾਸੌਰ[ਸੋਧੋ]

ਅੰਬਿਕਾਪੁਰ - ਬਨਾਰਸ ਰੋਡ ਉੱਤੇ 40 ਕਿਮੀ . ਉੱਤੇ ਭੈਂਸਾਮੁਡਾ ਸਥਾਨ ਹਨ। ਭੈਂਸਾਮੁਡਾ ਵਲੋਂ ਭਿਆਥਾਨ ਰੋਡ ਉੱਤੇ 15 ਕਿਮੀ . ਦੀ ਦੂਰੀ ਉੱਤੇ ਮਹਾਨ ਨਦੀ ਦੇ ਤਟ ਉੱਤੇ ਸਾਰਾਸੌਰ ਨਾਮਕ ਸਥਾਨ ਹਨ।

ਬਾਂਕ ਪਾਣੀ ਕੁੰਡ[ਸੋਧੋ]

ਅੰਬਿਕਾਪੁਰ ਵਲੋਂ ਭਿਆਥਾਨ ਵਲੋਂ ਅੱਸੀ ਕਿ . ਮੀ ਦੀ ਦੂਰੀ ਉੱਤੇ ਓਡਗੀ ਵਿਕਾਸਖੰਡ ਹੈ , ਇੱਥੋਂ 15 ਕਿਮੀ . ਦੀ ਦੁਰੀ ਉੱਤੇ ਪਹਾਡੀਆਂ ਦੀ ਤਲਹਟੀ ਵਿੱਚ ਬਾਂਕ ਗਰਾਮ ਬਸਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਗਰਾਮ ਦੇ ਕੋਲ ਰਿਹੰਦ ਨਦੀ ਜੰਗਲ ਵਿਭਾਗ ਦੇ ਅਰਾਮ ਘਰ ਦੇ ਕੋਲ ਅੱਧ ਚੰਦਰਾਕਾਰ ਵਗਦੀ ਹੋਈ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ਾਲ ਪਾਣੀ ਕੁੰਡ ਦਾ ਉਸਾਰੀ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਇਸਨੂੰ ਹੀ ਬਾਂਕ ਪਾਣੀ ਕੁੰਡ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਪਾਣੀ ਕੁੰਡ ਅਤਿਅੰਤ ਗਹਿਰਾ ਹੈ , ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਮਛਲੀਆਂ ਪਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇੱਥੇ ਸਾਲ ਭਰ ਪਰਯਟਨ ਮਛਲੀਆਂ ਦਾ ਸ਼ਿਕਾਰ ਕਰਣ ਅਤੇ ਘੁਮਨੇਂ ਆਉਂਦੇ ਹਨ।