ਈਸੱਕੀ

ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ, ਇੱਕ ਅਜ਼ਾਦ ਗਿਆਨਕੋਸ਼ ਤੋਂ
Jump to navigation Jump to search
ਦੇਵੀ ਈਸੱਕੀ ਦੀ ਮੂਰਤੀ ਤਾਮਿਲਨਾਡੂ ਦੇ ਸ਼ੇਨਕੁਟਾਈ ਨੇੜੇ ਇੱਕ ਛੋਟੇ ਮੰਦਰ ਦੇ ਗੇਟ ਉੱਤੇ ਦਰਸਾਈ ਗਈ ਹੈ

ਈਸੱਕੀ ਜਾਂ ਈਸਾਕਾਈ ਇੱਕ ਹਿੰਦੂ ਦੇਵੀ ਹੈ। ਤਾਮਿਲਨਾਡੂ ਦੇ ਦੱਖਣ ਭਾਰਤੀ ਜ਼ਿਲ੍ਹਿਆਂ ਵਿੱਚ ਹਿੰਦੂਆਂ ਵਿਚਕਾਰ ਉਸ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ,[1] ਖਾਸ ਤੌਰ 'ਤੇ ਕੰਨਿਆਕੁਮਾਰੀ, ਤਿਰੂਨੇਲਵੇਲੀ ਅਤੇ ਸਲੇਮ ਜ਼ਿਲ੍ਹਿਆਂ 'ਚ ਪੂਜਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਉਸ ਨੂੰ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ 'ਪਿੰਡ ਦੇ ਦੇਵਤਿਆਂ' ( ਜਾਂ ਤਾਮਿਲ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿਚ ਕਾਵਾਲ ਦੇਇਵਮ ) ਵਿਚੋਂ ਇੱਕ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ "ਈਸੱਕੀ ਅੰਮਾ" (ਤਾਮਿਲ 'ਚ ਅੰਮਾ "ਮਾਂ" ਹੁੰਦੀ ਹੈ) ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਪਿੰਡ ਦੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਸਰਪ੍ਰਸਤ ਹਨ।[2][3]

ਸਥਾਨ[ਸੋਧੋ]

ਦੇ ਮੰਦਰ ਦੇ ਉਲਟ ਵੈਦਿਕ ਦੇਵੀਆਂ ਦੇ ਮੰਦਰਾਂ ਦੇ ਉਲਟ, ਈਸੱਕੀ ਨੂੰ ਵੁਣ ਕਈ ਮੰਦਰ ਸਮਰਪਿਤ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹਨ ਜਿਹਨਾਂ ਨੂੰ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਥੋਹਰ ਦੇ ਪੌਦਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜਿਸ ਨੂੰ ਤਾਮਿਲ ਵਿੱਚ ਪਾਲਕੱਲੂ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜਦ ਇਹ ਖਰਾਬ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਇਹ ਕਾਕਟੀ ਦੁੱਧ ਬਾਹਰ ਕੱਢਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਦੇਵੀ ਈਸੱਕੀ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਕ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।

ਈਸੱਕੀ ਮੰਦਰਾਂ 'ਚ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇਸਥਾਨਾਂ ਦੇ ਨੇੜੇ ਸਥਿਤ ਇੱਕ ਬੋਹੜ ਜਾਂ ਪਿੱਪਲ ਦਾ ਰੁੱਖ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਜਿਹੜੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਚਾਹ ਰੱਖਦੀਆਂ ਹਨ, ਉਹ ਅਕਸ਼ਰ ਹੀ ਮਾਤਾ ਨੂੰ ਸਾੜੀ ਜਾਂ ਛੋਟਾ ਜਿਹਾ ਲੱਕੜ ਦਾ ਪੰਘੂੜਾ ਇਨ੍ਹਾਂ ਰੁੱਖਾਂ ਦੀ ਜੜ੍ਹਾਂ ਜਾਂ ਸ਼ਾਖਾਵਾਂ 'ਤੇ ਚੜਾਉਂਦੀਆਂ ਕੇ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ।

ਤਿਉਹਾਰ[ਸੋਧੋ]

ਈਸੱਕੀ ਅੰਮਾ ਨਾਲ ਮਸ਼ਹੂਰ ਤਿਉਹਾਰਾਂਦਾ ਸੰਬੰਧ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿਚ ਮੰਦਰ ਵਿਚ ਖਾਣਾ ਪਕਾਉਣ ਅਤੇ ਦੇਵੀ ਦਾ ਵੱਦਾ ਟਾਰਕੋਤਾ (ਤਿੰਨ ਚਾਰ ਫੁੱਟ) ਦੇਵੀ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਹੈ। ਤਿਉਹਾਰ ਦੌਰਾਨ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਦਿਨ ਵਿੱਚ ਦੋ ਵਾਰ ਪਾਣੀ, ਨਾਰੀਅਲ ਦਾ ਦੁੱਧ,ਗੁਲਾਬ ਜਲ, ਸ਼ਹਿਦ ਜਾਂ ਤੇਲ ਨਾਲ ਮਸਹ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਦੇਵੀ ਨੂੰ ਚਾਵਲ, ਕੇਕ, ਫਲਾਂ, ਦੁੱਧ ਦੀ ਪੇਸ਼ਕਸ਼ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਜਦੋਂ ਕਿ ਪ੍ਰਧਾਨ ਜਾਜਕ ਪ੍ਰਾਥਨਾ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਸਮਾਰੋਹ ਅਤੇ ਤਿਉਹਾਰ ਦੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ, ਖਾਣਾ ਮੰਦਰ ਤੋਂ ਹਟਾ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।[3]

ਆਈਕੋਨੋਗ੍ਰਾਫੀ[ਸੋਧੋ]

ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਈਸੱਕੀ ਦੇ ਚਿਤੱਰ ਨੂੰ ਲਾਲ ਪੌਸ਼ਾਕ ਪਹਿਨਣ ਵਾਲੀ ਇੱਕ ਜਵਾਨ ਔਰਤ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿਚ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਇੱਕ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਅਤੇ ਦੂਜੇ ਹੇਠ ਵਿਚ ਤ੍ਰਿਸ਼ੂਲ ਦਰਸਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਸ ਨੂੰ ਕਈ ਵਾਰੀ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਪਏ ਇੱਕ ਆਦਮੀ ਦੇ ਉੱਪਰ ਖੜ੍ਹੀ ਨੂੰ ਵੀ ਦਰਸਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।[4] ਇਸੱਕੀ ਜੈਨ ਯਾਕਸ਼ੀ ਅੰਬਿਕਾ ਨਾਲ ਮੇਲ ਖਾਂਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਹਮੇਸ਼ਾਂ ਇੱਕ ਦਰੱਖਤ ਦੇ ਹੇਠਾਂ ਇੱਕ ਜਾਂ ਦੋ ਬੱਚਿਆਂ ਦੇ ਨਾਲ ਇਕੱਠਿਆਂ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।[4][5]

ਸਰੋਤ[ਸੋਧੋ]

http://isakkiammankovilsaral.zohosites.com/ ਸੰਦਰਭ />

  • Kalpana Ram; Mukkuvar Women.
  • Xavier Romero-Frias, The Maldive Islanders, A Study of the Popular Culture of an Ancient Ocean Kingdom. Barcelona 1999.
  • Tiwari, M.N.P. (1989). Ambika in Jaina arts and literature, New Delhi: Bharatiya Jnanpith.

ਹਵਾਲੇ[ਸੋਧੋ]

http://isakkiammankovilsaral.zohosites.com

Village deities of Tamil Nadu

ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ[ਸੋਧੋ]

http://isakkiammankovilsaral.zohosites.com/ ਫਰਮਾ:Commonscatinline