ਗੁਣਾਤਮਕ ਉਲਟ

ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ, ਇੱਕ ਅਜ਼ਾਦ ਗਿਆਨਕੋਸ਼ ਤੋਂ
Jump to navigation Jump to search

ਗੁਣਾਤਮਕ ਉਲਟ ਜਾਂ ਉਲਟਕ੍ਰਮ ਇੱਕ ਪਰਿਮੇਯ ਸੰਖਿਆ ਦੂਸਰੀ ਪਰਿਮੇਯ ਸੰਖਿਆ ਦਾ ਉਲਟਕ੍ਰਮ ਜਾਂ ਗੁਣਾਤਮਕ ਉਲਟ ਕਹਾਉਂਦੀ ਹੈ ਜਦੋਂਕਿ ×ਹੈ। ਗਣਿਤ ਵਿੱਚ x ਦਾ ਗੁਣਾਤਮਕ ਉਲਟ 1/x ਜਾਂ x−1, ਜਿਸ ਨੂੰ ਜਦੋਂ x ਨਾਲ ਗੁਣਾ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤਾਂ 1 ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਪਰਿਮੇਯ ਸੰਖਿਆ a/b ਦਾ ਗੁਣਾਤਮਕ ਉਲਟ b/a ਹੈ। ਕਿਸੇ ਵੀ ਵਾਸਤਵਿਕ ਸੰਖਿਆ ਦਾ ਗੁਣਾਤਮਕ ਉਲਟ ਪਤਾ ਕਰਨ ਲਈ ਸੰਖਿਆ 1 ਨੂੰ ਵਾਸਤਵਿਕ ਸੰਖਿਆ ਨਾਲ ਭਾਗ ਕਰਨ ਤੇ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਜਿਵੇਂ 5 ਦਾ ਉਲਟਕ੍ਰਮ 1/5 ਜਾਂ 0.2 ਹੈ ਅਤੇ 0.25 ਦਾ ਉਲਟਕ੍ਰਮ ਪਤਾ ਕਰਨ ਲਈ 1 ਨੂੰ 0.25 ਭਾਗ ਕਰਨਾ ਨਾਲ ਪੈਂਦਾ ਹੈ ਜੋ ਕਿ 4 ਹੈ।[1]

ਹਵਾਲੇ[ਸੋਧੋ]

  1. " In equall Parallelipipedons the bases are reciprokall to their altitudes". OED "Reciprocal" §3a. Sir Henry Billingsley translation of Elements XI, 34.