ਛੋਟਾ ਸੇਨੇਕਾ

ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ, ਇੱਕ ਅਜ਼ਾਦ ਗਿਆਨਕੋਸ਼ ਤੋਂ
Jump to navigation Jump to search
ਲੂਸੀਅਸ ਅੰਨਾਏਅਸ ਸੇਨੇਕਾ
Duble herma of Socrates and Seneca Antikensammlung Berlin 07.jpg
ਜਨਮਅੰ. 4 ਈਪੂ
ਕੋਰਦੋਬਾ, ਹਿਸਪਾਨੀਆ
ਮੌਤ65 ਈਸਵੀ ਉਮਰ
ਰੋਮ
ਰਾਸ਼ਟਰੀਅਤਾਰੋਮਨ
ਹੋਰ ਨਾਂਮਛੋਟਾ ਸੇਨੇਕਾ, ਸੇਨੇਕਾ
Epistulae Morales ad Lucilium
ਕਾਲਪ੍ਰਾਚੀਨ ਦਾਰਸ਼ਨ
ਇਲਾਕਾਪੱਛਮੀ ਦਰਸ਼ਨ
ਸਕੂਲਸਟੋਇਕਵਾਦ
ਮੁੱਖ ਰੁਚੀਆਂ
ਨੀਤੀ ਸ਼ਾਸਤਰ

ਛੋਟਾ ਸੇਨੇਕਾ (ਅੰ. 4 ਈਪੂ – AD)   65), ਪੂਰਾ ਨਾਮ ਲੂਸੀਅਸ ਅੰਨਾਏਅਸ ਸੇਨੇਕਾ ਹੈ ਅਤੇ ਸਿਰਫ਼ ਸੇਨੇਕਾ ਦੇ ਨਾਮ ਨਾਲ ਵੀ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ) ਰੋਮ ਦਾ ਸਤੋਇਕ ਦਾਰਸ਼ਨਿਕ, ਸਿਆਸਤਦਾਨ, ਨਾਟਕਕਾਰ, ਅਤੇ- ਇਕ ਲਿਖਤ ਅਨੁਸਾਰ - ਲਾਤੀਨੀ ਸਾਹਿਤ ਦੀ ਸਿਲਵਰ ਏਜ ਦਾ ਇੱਕ ਵਿਅੰਗਕਾਰ ਸੀ।

ਸੇਨੇਕਾ ਦਾ ਜਨਮ ਹਿਸਪਾਨੀਆ ਦੇ ਕਰਦੋਬਾ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਅਤੇ ਉਹ ਰੋਮ ਵਿੱਚ ਵੱਡਾ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਜਿੱਥੇ ਉਸਨੂੰ ਬਿਆਨਬਾਜ਼ੀ ਅਤੇ ਦਰਸ਼ਨ ਦੀ ਸਿਖਲਾਈ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਸੀ. ਉਸਦਾ ਪਿਤਾ ਵੱਡਾ ਸੇਨੇਕਾ ਸੀ, ਉਸਦਾ ਵੱਡਾ ਭਰਾ ਲੂਕਿਅਸ ਜੂਨੀਅਸ ਗੈਲਿਓ ਐਨਏਨਸ ਸੀ, ਅਤੇ ਉਸਦਾ ਭਤੀਜਾ ਕਵੀ ਲੂਸਨ ਸੀ। 41 ਈ. ਵਿਚ, ਸੇਨੇਕਾ ਨੂੰ ਸਮਰਾਟ ਕਲਾਉਦੀਅਸ ਨੇ ਦੇਸ਼ ਨਿਕਾਲਾ ਦੇ ਦਿੱਤਾ ਸੀ ਅਤੇ ਕੋਰਸਿਕਾ ਟਾਪੂ 'ਤੇ  ਭੇਜ  ਦਿੱਤਾ ਸੀ, ਪਰ 49 ਵਿਚ ਨੀਰੋ ਦਾ ਅਧਿਆਪਕ ਬਣਨ ਲਈ ਵਾਪਸ ਜਾਣ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਸੀ. ਜਦੋਂ ਨੀਰੋ 54 ਵਿਚ ਰਾਜਾ ਬਣ ਗਿਆ, ਸੇਨੇਕਾ ਉਸਦਾ ਸਲਾਹਕਾਰ ਬਣਿਆ ਅਤੇ ਪ੍ਰੈਟੀਰੀਅਨ ਪ੍ਰੀਫੈਕਟ ਸੇਕਸਟਸ ਅਫਰਨੀਅਸ ਬੂਰੁਰਸ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਨੀਰੋ ਦੇ ਰਾਜ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਪੰਜ ਸਾਲਾਂ ਲਈ ਯੋਗ ਸਰਕਾਰ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕੀਤੀ। ਨੀਰੋ ਉੱਤੇ ਸੇਨੇਕਾ ਦਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਸਮੇਂ ਦੇ ਨਾਲ ਘਟਦਾ ਗਿਆ, ਅਤੇ 65 ਵਿੱਚ ਸੇਨੇਕਾ ਤੇ  ਨੀਰੋ ਦੀ ਹੱਤਿਆ ਦੀ ਪਿਸੋਨੀਅਨ ਦੀ ਰਚੀ ਸਾਜ਼ਿਸ਼ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਣ ਦਾ ਸ਼ਾਇਦ ਝੂਠਾ ਅਤੇ ਬੇਬੁਨਿਆਦ ਦੋਸ਼ ਲੱਗਣ ਕਰਕੇ ਆਪਣੀ ਜਾਨ ਲੈਣ ਲਈ ਮਜਬੂਰ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ। [1] [2] ਉਸਦੀ ਸਟੋਇਕ ਅਤੇ ਸ਼ਾਂਤ ਖ਼ੁਦਕੁਸ਼ੀ ਕਈਂਂ ਪੇਂਟਿੰਗਾਂ ਦਾ ਵਿਸ਼ਾ ਬਣ ਚੁੱਕੀ ਹੈ।

ਇਕ ਲੇਖਕ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਸੇਨੇਕਾ ਆਪਣੀਆਂ ਦਾਰਸ਼ਨਿਕ ਰਚਨਾਵਾਂ, ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਨਾਟਕਾਂ ਲਈ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਸਾਰੇ ਦੁਖਾਂਤ ਹਨ। ਉਸ ਦੀਆਂ ਵਾਰਤਕ ਦੀਆਂ ਰਚਨਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਦਰਜਨ ਲੇਖ ਅਤੇ ਇੱਕ ਸੌ ਚੌਵੀ ਚਿੱਠੀਆਂ ਹਨ ਜੋ ਨੈਤਿਕ ਮੁੱਦਿਆਂ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਹਨ। ਇਹ ਲਿਖਤਾਂ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਸਟੋਕਿਜ਼ਮ ਲਈ ਮੁੱਢਲੇ ਕੱਚੇ ਮਾਲ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਅੰਗ ਬਣਦੀਆਂ ਹਨ। ਦੁਖਾਂਤ ਨਾਟਕ ਲੇਖਕ ਹੋਣ ਨਾਤੇ ਉਹ Medea, Thyestes, ਅਤੇ Phaedra ਵਰਗੇ ਨਾਟਕਾਂ ਲਈ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਬਾਅਦ ਦੀਆਂ ਪੀੜ੍ਹੀਆਂ ਉੱਤੇ ਸੇਨੇਕਾ ਦਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਹੈ - ਪੁਨਰ-ਜਾਗ੍ਰਿਤੀ ਦੇ ਸਮੇਂ ਉਹ "ਇੱਕ ਰਿਸ਼ੀ ਸੀ ਜੋ ਨੈਤਿਕਤਾ ਦੇ, ਈਸਾਈਅਤ ਦੇ ਵੀ ਦੂਤ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧੀ ਅਤੇ ਪ੍ਰਸੰਸਾ ਅਤੇ ਸਤਿਕਾਰ ਦਾ ਪਾਤਰ ਸੀ; ਸਾਹਿਤਕ ਸ਼ੈਲੀ ਦਾ ਉਸਤਾਦ ਅਤੇ ਨਾਟਕੀ ਕਲਾ ਦਾ ਇੱਕ ਨਮੂਨਾ ਸੀ"।[3]

ਹਵਾਲੇ[ਸੋਧੋ]

  1. Bunson, Matthew (1991). A Dictionary of the Roman Empire. Oxford University Press. p. 382. 
  2. Fitch, John (2008). Seneca. City: Oxford University Press, US. p. 32. ISBN 978-0-19-928208-1. 
  3. Watling, E. F. (1966). "Introduction". Four Tragedies and Octavia. Penguin Books. p. 9.