ਜਯੰਤ ਮਹਾਪਾਤਰਾ

ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ, ਇੱਕ ਅਜ਼ਾਦ ਗਿਆਨਕੋਸ਼ ਤੋਂ
Jump to navigation Jump to search

ਜਯੰਤ ਮਹਾਪਾਤਰਾ (ਜਨਮ 1928) ਬਿਹਤਰੀਨ ਭਾਰਤੀ ਕਵੀਆਂ ਵਿਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ।[1] ਉਹ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਕਵਿਤਾ ਲਈ  Sahitya Akademi ਇਨਾਮ ਜਿੱਤਣ ਵਾਲਾ ਪਹਿਲਾ ਭਾਰਤੀ ਕਵੀ ਹੈ। ਉਹ, ਇੰਡੀਅਨ ਸਮਰ ਅਤੇ ਹੰਗਰ ਵਰਗੀਆਂ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਕਵਿਤਾਵਾਂ ਦਾ ਲੇਖਕ ਹੈ ਜਿਸ ਨੂੰ ਆਧੁਨਿਕ ਭਾਰਤੀ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਸਾਹਿਤ ਵਿਚ ਕਲਾਸਿਕੀ ਸਮਝਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਭਾਰਤ ਵਿਚ ਚੌਥੇ ਸਭ ਤੋਂ ਉਚੇ ਨਾਗਰਿਕ ਸਨਮਾਨ, ਪਦਮ ਸ਼੍ਰੀ ਦਾ ਜੇਤੂ ਹੈ।[2]

ਜਯੰਤ ਨੇ ਭਾਰਤ ਵਿਚ ਕਥਿਤ ਵਧ ਰਹੀ ਅਸਹਿਣਸ਼ੀਲਤਾ ਦਾ ਵਿਰੋਧ ਕਰਨ ਲਈ ਪਦਮ ਸ਼੍ਰੀ ਵਾਪਸ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।[3]

ਭਾਰਤੀ ਕਵੀਆਂ ਦੀ ਤਿਕੜੀ[ਸੋਧੋ]

ਆਪਣੀ ਪੀੜ੍ਹੀ ਦੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਭਾਰਤੀ ਕਵੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੋਣ ਦੇ ਇਲਾਵਾ, ਮਹਾਪਾਤਰਾ ਉਸ ਤਿਕੜੀ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਸੀ ਜਿਸਨੇ ਭਾਰਤੀ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਕਵਿਤਾ ਦੀ ਬੁਨਿਆਦ ਰੱਖੀ।।EP ਪਰੰਪਰਾ ਵਿਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਸ਼ਾਇਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਏ ਕੇ ਰਾਮਾਨੁਜਨ, ਦੇ ਨਾਲ ਉਸਦਾ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਬੰਧਨ ਸੀ। ਆਰ ਪਾਰਥਾਸਾਰਥੀ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਮਹਾਪਾਤਰਾ ਸ਼ਾਇਰੀ ਦੇ ਬੰਬਈ ਸਕੂਲ ਦਾ ਇੱਕ ਉਤਪਾਦ ਨਾ ਹੋਣ ਪੱਖੋਂ ਵੀ ਵੱਖਰਾ ਹੈ। ਸਮੇਂ ਨਾਲ, ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਜ਼ਮਾਨੇ ਦੇ ਹੋਰਨਾਂ ਤੋਂ ਅਲੱਗ ਆਪਣੀ ਹੀ - ਸਪਸ਼ਟ ਭਾਂਤ ਵੱਖ ਦੀ ਇੱਕ ਚੁੱਪ,ਸ਼ਾਂਤ ਕਾਵਿਕ ਅਵਾਜ਼ ਧਾਰਨ ਕਰ ਲਈ ਹੈ।  

ਕੈਰੀਅਰ [ਸੋਧੋ]

ਆਪਣੇ ਸਾਰੇ ਸਰਗਰਮ ਜੀਵਨ ਦੌਰਾਨ, ਉਸ ਨੇ ਗੰਗਾਧਰ ਮਿਹਰ ਕਾਲਜ, ਸੰਬਲਪੁਰ, ਬੀਜੇਬੀ ਕਾਲਜ, ਭੁਵਨੇਸ਼ਵਰ, ਫਕੀਰ ਮੋਹਨ ਕਾਲਜ, ਬਾਲਾਸੋਰ ਅਤੇ ਰਾਵੇਨਸ਼ਾਹ ਕਾਲਜ, ਕਟਕ, ਸਮੇਤ ਉੜੀਸਾ ਦੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਕਾਲਜਾਂ ਵਿਖੇ ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨ ਪੜ੍ਹਾਇਆ। ਉਹ 1986 ਵਿਚ ਸੇਵਾਮੁਕਤ ਹੋਇਆ। [4]

ਮਹਾਪਾਤਰਾ ਨੇ ਕਵਿਤਾਵਾਂ ਦੀਆਂ 27 ਕਿਤਾਬਾਂ ਲਿਖੀਆਂ ਹਨ, ਜਿਹਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸੱਤ ਉੜੀਆ ਵਿੱਚ ਅਤੇ ਬਾਕੀ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਿੱਚ ਹਨ। ਉਸ ਦੀਆਂ ਕਵਿਤਾ ਦੀਆਂ ਕਿਤਾਬਾਂ ਵਿੱਚ ਰਿਲੇਸ਼ਨਸ਼ਿਪ, ਬੇਅਰ ਫੇਸ ਅਤੇ ਸ਼ੈਡੋ ਸਪੇਸ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਮਹਾਪਾਤਰਾ ਸਾਹਿਤ ਅਕਾਦਮੀ ਪੁਰਸਕਾਰ-ਜੇਤੂ ਹੈ, ਅਤੇ ਪੋਇਟਰੀ ਮੈਗਜ਼ੀਨ, ਸ਼ਿਕਾਗੋ ਵਲੋਂ ਦਿੱਤੇ ਜੈਕਬ ਗਲੈਟਸਟੇਨ ਪੁਰਸਕਾਰ ਦਾ ਵੀ ਧਾਰਕ ਹੈ। ਉਸ ਨੂੰ ਸੇਵਾਨੀ ਰਿਵਿਊ, ਸੇਵਾਨੀ, ਅਮਰੀਕਾ ਵਲੋਂ 2009 ਲਈ ਐਲਨ ਟੇਟ ਕਵਿਤਾ ਪੁਰਸਕਾਰ ਨਾਲ ਵੀ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਸਾਰਕ ਸਾਹਿਤ ਪੁਰਸਕਾਰ, ਦਿੱਲੀ, 2009 ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ। ਕਵਿਤਾ ਦੇ ਇਲਾਵਾ, ਉਸ ਨੇ ਵਾਰਤਕ ਦੇ ਬੇਸ਼ੁਮਾਰ ਰੂਪਾਂ ਤੇ ਵਿਆਪਕ ਪ੍ਰਯੋਗ ਕੀਤੇ ਹਨ। ਉਸਦੀਆਂ ਵਾਰਤਕ ਦੀਆਂ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕਿਤਾਬਾਂ ਗ੍ਰੀਨ ਗਾਰਡਨਰ, ਨਿੱਕੀਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ ਦਾ ਇੱਕ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਅਤੇ ਡੋਰ ਆਫ਼ ਪੇਪਰ: ਐਸੇ ਐਂਡ ਮੈਮੋਇਰਜ਼ ਹਨ। ਮਹਾਪਾਤਰਾ ਇੱਕ ਉਘਾ ਸੰਪਾਦਕ ਵੀ ਹੈ ਅਤੇ ਉਹ ਕਟਕ ਤੋਂ ਕਈ ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ, ਇੱਕ ਸਾਹਿਤਕ ਰਸਾਲਾ, ਚੰਦਰਭਾਗਾ ਕਢ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਮੈਗਜ਼ੀਨ ਦਾ ਨਾਮ, ਉੜੀਸਾ ਵਿਚ ਇੱਕ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਨਦੀ ਚੰਦਰਭਾਗਾ ਦੇ ਨਾਮ ਤੇ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।

ਟਿੱਪਣੀਆਂ[ਸੋਧੋ]

  1. "Sahitya Akademi : Who's Who of।ndian Writers". Sahitya Akademi. Sahitya Akademi. Retrieved 27 October 2015. 
  2. "Padma Awards" (PDF). Ministry of Home Affairs, Government of।ndia. 2015. Retrieved July 21, 2015. 
  3. "Noted poet Jayanta Mahapatra returns Padma Shri - The Times of।ndia". The Times of।ndia. https://plus.google.com/117150671992820587865. Retrieved 2015-11-22.  External link in |publisher= (help)
  4. [1] Web page titled "Jayanta Mahapatra's Profile" at the Muse।ndia Web site, accessed 16 October 2007

ਬਾਹਰਲੇ ਲਿੰਕ[ਸੋਧੋ]