ਜ਼ੀਨਤ-ਉਨ-ਨਿਸਾ

ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ, ਇੱਕ ਅਜ਼ਾਦ ਗਿਆਨਕੋਸ਼ ਤੋਂ
Jump to navigation Jump to search
ਜ਼ੀਨਤ-ਉਨ-ਨਿਸਾ
ਮੁਗਲ ਸਾਮਰਾਜ ਦੀ ਸਹਿਜ਼ਾਦੀ
ਪਾਦਸ਼ਾਹ ਬੇਗਮ

ਘਰਾਣਾ ਤਿਮੁਰਿਦ ਵੰਸ਼
ਪਿਤਾ ਔਰੰਗਜ਼ੇਬ
ਮਾਂ ਦਿਲਰਾਸ ਬਾਨੂ ਬੇਗਮ
ਜਨਮ 5 ਅਕਤੂਬਰ 1643
ਔਰੰਗਾਬਾਦ, ਮੁਗਲ ਸਲਤਨਤ
ਮੌਤ 7 ਮਈ 1721(1721-05-07) (ਉਮਰ 77)
ਦਿੱਲੀ, ਮੁਗਲ ਸਾਮਰਾਜ
ਦਫ਼ਨ ਜ਼ੀਨਤ-ਉਲ-ਮਸਜਿਦ, ਦਿੱਲੀ
ਧਰਮ ਇਸਲਾਮ

ਜ਼ੀਨਤ-ਉਨ-ਨਿਸਾ (5 ਅਕਤੂਬਰ 1643 – 7 ਮਈ 1721) ਇੱਕ ਮੁਗਲ ਰਾਜਕੁਮਾਰੀ ਸੀ, ਸਮਰਾਟ ਔਰੰਗਜ਼ੇਬ ਅਤੇ ਉਸਦੀ ਮੁੱਖ ਮਹਾਰਾਣੀ ਦਿਲਰਾਸ ਬਾਨੂ ਬੇਗਮ ਦੀ ਦੂਜੀ ਧੀ ਸੀ। ਉਸਦੇ ਪਿਤਾ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਪਦਸ਼ਾਹ ਬੇਗਮ ਦੇ ਸਨਮਾਨਯੋਗ ਸਿਰਲੇਖ ਤੋਂ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।[1]

ਰਾਜਕੁਮਾਰੀ ਜ਼ੀਨਤ-ਉਨ-ਨਿਸਾ, ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਪਵਿੱਤਰਤਾ ਅਤੇ ਵਿਆਪਕ ਪਰਉਪਕਾਰੀ ਲਈ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।[2]:14,318

ਜੀਵਨ[ਸੋਧੋ]

ਜ਼ੀਨਤ-ਉਨ-ਨਿਸਾ ("ਔਰਤਾਂ ਵਿੱਚ ਗਹਿਣਾ") ਦਾ ਜਨਮ 5 ਅਕਤੂਬਰ 1643 ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ, ਸੰਭਵ ਤੌਰ 'ਤੇ ਔਰੰਗਜ਼ੇਬ ਅਤੇ ਦਿਲਰਾਸ ਬਾਨੂ ਬੇਗਮ, ਔਰੰਗਜ਼ੇਬ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਪਤਨੀ ਅਤੇ ਮੁੱਖ ਪਤਨੀ, ਦੀ ਧੀ ਸੀ। ਉਸਦੀ ਮਾਂ ਈਰਾਨ ਦੇ ਸਫਾਵਿਦ ਵੰਸ਼ ਦੀ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਰਾਜਕੁਮਾਰੀ ਸੀ ਅਤੇ ਉਹ ਮਿਰਜ਼ਾ ਬਾਦੀ-ਉਜ਼-ਜ਼ਾਮਾਨ ਸਫਾਫ਼ੀ, ਗੁਜਰਾਤ ਦਾ ਵਾਇਸਰਾਏ, ਦੀ ਧੀ ਸੀ।[3] ਉਸਦਾ ਦਾਦਾ ਪੰਜਵਾਂ ਮੁਗਲ ਸਮਰਾਟ ਸ਼ਾਹ ਜਹਾਨ ਦੇ ਰਾਜ ਸਮੇਂ ਉਸਦਾ ਜਨਮ ਹੋਇਆ। 

ਮੌਤ[ਸੋਧੋ]

ਉਸਨੇ 1700 ਸੀ.  ਵਿੱਚ ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਲਾਲ ਕਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਦਰਿਆਵਾਂ ਦੀ ਕੰਧ ਰਾਹੀਂ ਜ਼ੀਨਤ-ਉਲ-ਮਸਜਿਦ ("ਮਸਜਿਦ ਦਾ ਆਰਗੇਨਾਈਜ਼ਰ") ਉਸ ਦੇ ਖਰਚੇ 'ਤੇ ਬਣਵਾਇਆ ਸੀ, ਜਿੱਥੇ ਉਸ ਨੂੰ ਦਫਨਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ।[4]

ਇਹ ਵੀ ਦੇਖੋ[ਸੋਧੋ]

ਹਵਾਲੇ[ਸੋਧੋ]

  1. Sir Jadunath Sarkar (1973). Volumes 1-2 of History of Aurangzib: Mainly Based on Original Sources. Orient Longman. p. 38. 
  2. Sir Jadunath Sarkar (1979). A short history of Aurangzib, 1618-1707. 
  3. Annie Krieger-Krynicki (2005). Captive princess: Zebunissa, daughter of Emperor Aurangzeb. Oxford University Press. p. 1. 
  4. Annemarie Schimmel, Burzine K. Waghmar (2004). The Empire of the Great Mughals: History, Art and Culture. Reaktion Books. p. 154.