ਜਿਨਸੀ ਸ਼ੋਸ਼ਣ

ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ, ਇੱਕ ਅਜ਼ਾਦ ਗਿਆਨਕੋਸ਼ ਤੋਂ
Jump to navigation Jump to search

ਜਿਨਸੀ ਸ਼ੋਸ਼ਣ, ਜਿਸਨੂੰ ਛੇੜਖਾਨੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਇੱਕ ਵਿਅਕਤੀ ਦੁਆਰਾ ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਦੁਆਰਾ ਅਣਜਾਣ ਜਿਨਸੀ ਵਿਹਾਰ ਹੈ। ਇਹ ਅਕਸਰ ਤਾਕਤ ਦਾ ਇਸਤੇਮਾਲ ਕਰਕੇ ਜਾਂ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਦਾ ਫਾਇਦਾ ਲੈ ਕੇ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ[1]| ਜਦੋਂ ਤਾਕਤ ਤੁਰੰਤ ਹੋਵੇ, ਥੋੜ੍ਹੇ ਸਮੇਂ ਦੀ, ਜਾਂ ਕਦੇ-ਕਦਾਈਂ, ਤਾਂ ਇਸਨੂੰ ਜਿਨਸੀ ਹਮਲੇ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਅਪਰਾਧੀ ਨੂੰ ਜਿਨਸੀ ਸ਼ੋਸ਼ਣ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਜਾਂ (ਅਕਸਰ ਮਾੜ੍ਹੇ ਤੌਰ 'ਤੇ) ਮੋਲੈਸਟਰ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।[2] ਇਸ ਸ਼ਬਦ ਵਿੱਚ ਕਿਸੇ ਬਾਲਗ ਜਾਂ ਪੁਰਾਣੇ ਕਿਸ਼ੋਰ ਉਮਰ ਦੇ ਕਿਸੇ ਵੀ ਵਿਵਹਾਰ ਨੂੰ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਵੀ ਜਿਨਸੀ ਸ਼ਾਮਲ ਵਿਵਹਾਰ ਨਾਲ ਜੁੜਦਾ ਹੈ। ਕਿਸੇ ਬੱਚੇ ਦੀ ਵਰਤੋਂ, ਜਾਂ ਸਹਿਮਤੀ ਦੀ ਉਮਰ ਤੋਂ ਛੋਟੀ ਉਮਰ ਦੇ ਹੋਰ ਵਿਅਕਤੀਆਂ, ਜਿਨਸੀ ਉਤੇਜਨਾ ਲਈ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਜਿਨਸੀ ਸ਼ੋਸ਼ਣ ਜਾਂ ਸੰਵਿਧਾਨਕ ਬਲਾਤਕਾਰ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਪੀੜਤ[ਸੋਧੋ]

ਪਤਨੀ[ਸੋਧੋ]

ਸਪੌਸਿਲ ਜਿਨਸੀ ਸ਼ੋਸ਼ਣ ਘਰੇਲੂ ਹਿੰਸਾ ਦਾ ਇੱਕ ਰੂਪ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਦੁਰਵਿਵਹਾਰ ਵਿੱਚ ਕਿਸੇ ਔਰਤ ਦੇ ਪਤੀ ਜਾਂ ਸਾਬਕਾ ਪਤੀ ਦੁਆਰਾ ਅਣਚਾਹੇ ਜਿਨਸੀ ਸੰਪਰਕ ਜਾਂ ਮਜਬੂਰ ਕੀਤੇ ਸੈਕਸ ਦੀਆਂ ਧਮਕੀਆਂ ਸ਼ਾਮਲ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ, ਤਾਂ ਇਹ ਅਧਿਕਾਰ ਖੇਤਰ ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਹ ਵੀ ਇੱਕ ਹਮਲਾਵਰ ਬਣ ਸਕਦਾ ਹੈ।[3]|

ਬੱਚੇ[ਸੋਧੋ]

ਬਾਲ ਜਿਨਸੀ ਸ਼ੋਸ਼ਣ ਬੱਚਾ ਦੁਰਵਿਵਹਾਰ ਦਾ ਇੱਕ ਰੂਪ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਬਾਲਗ ਨੂੰ ਬਾਲਗ ਜਾਂ ਵੱਡੀ ਉਮਰ ਦੇ ਬੱਚੇ ਦੀ ਜਿਨਸੀ ਅਨੁਕੂਲਤਾ ਲਈ ਦੁਰਵਿਵਹਾਰ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। [4][5] ਇਸ ਵਿਚ ਸਿੱਧੇ ਲਿੰਗਕ ਸੰਪਰਕ, ਬਾਲਗ਼ ਜਾਂ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਬਜ਼ੁਰਗ ਨੂੰ ਸ਼ਾਮਲ ਕਰਦਾ ਹੈ ਜੋ ਅਸ਼ਲੀਲ ਐਕਸਪੋਜਰ (ਜਣਨ ਅੰਗਾਂ, ਮਾਦਾ ਨਿਪਲਜ਼ ਆਦਿ) ਨਾਲ ਇੱਕ ਬੱਚਾ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਖੁਦ ਦੀ ਜਿਨਸੀ ਇੱਛਾਵਾਂ ਪੂਰੀਆਂ ਕਰਨ ਜਾਂ ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਧਮਕਾਉਣ ਲਈ ਇਰਾਦਾ ਰੱਖਦੇ ਹਨ। ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਜਿਨਸੀ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਵਿਚ ਹਿੱਸਾ ਲੈਣ, ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਪੋਰਨੋਗ੍ਰਾਫੀ ਦਿਖਾਉਣ ਜਾਂ ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਪੋਰਨੋਗ੍ਰਾਫੀ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਬੱਚੇ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਨ ਲਈ। [6][7]

ਬਾਲ ਜਿਨਸੀ ਸ਼ੋਸ਼ਣ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਰਮ ਅਤੇ ਸਵੈ-ਦੋਸ਼, ਉਦਾਸੀ, ਚਿੰਤਾ, ਪੋਸਟ-ਮਾਨਸਿਕ ਤਣਾਅ ਸੰਬੰਧੀ ਵਿਗਾੜ, ਸਵੈ-ਮਾਣ ਸੰਬੰਧੀ ਮੁੱਦਿਆਂ, ਲਿੰਗਕ ਨਪੁੰਸਕਤਾ, ਘਾਤਕ ਪੇਲਵਿਕ ਦਰਦ, ਨਸ਼ਾਖੋਰੀ, ਸਵੈ-ਜ਼ਖਮੀ, ਆਤਮ ਹੱਤਿਆ ਦੀ ਵਿਚਾਰਧਾਰਾ, ਸਰਹੱਦ 'ਤੇ ਵਿਅਕਤਕ ਵਿਕਾਰ ਅਤੇ ਪ੍ਰਭਾਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ[8] | ਜਵਾਨੀ ਵਿਚ ਮੁੜ-ਅਤਿਆਚਾਰ ਬਾਲ ਜਿਨਸੀ ਸ਼ੋਸ਼ਣ ਆਤਮ ਹੱਤਿਆ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਲਈ ਇੱਕ ਜੋਖਮ ਦਾ ਕਾਰਕ ਹੈ[9]| ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਕੁਝ ਅਧਿਐਨਾਂ ਨੇ ਬਚਪਨ ਦੇ ਜਿਨਸੀ ਸ਼ੋਸ਼ਣ ਨੂੰ ਮਰਦਾਂ ਵਿਚ ਘਰੇਲੂ ਭਾਈਚਾਰੇ ਦੇ ਹਿੰਸਾ ਦੇ ਘਾਣ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਦਾ ਜੋਖਮ ਸਮਝਿਆ ਹੈ[10] | ਦੁਰਵਿਵਹਾਰ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਬਹੁਤ ਨੁਕਸਾਨ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਪੀੜਤਾਂ ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚਦਾ ਹੈ | ਨਸ਼ਾਖੋਰੀ ਦੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਸੰਬੰਧਾਂ ਨਾਲ, ਰਿਗੇਰ ਐਟ ਦੇ ਇੱਕ ਅਧਿਐਨ ਨੇ ਪਿਛਲੇ ਖੋਜਾਂ ਦਾ ਸਮਰਥਨ ਕੀਤਾ ਹੈ ਕਿ ਗਲਤ ਜੀਵਨ ਦੀਆਂ ਘਟਨਾਵਾਂ ਨਸ਼ੀਲੇ ਪਦਾਰਥਾਂ ਦੀ ਸੰਵੇਦਨਸ਼ੀਲਤਾ ਨੂੰ ਵਧਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਕੋਕੀਨ ਸਿਧਾਂਤ ਨੂੰ ਵਾਧਾ ਦੇਣ ਵਾਲੀ ਲਿਬਬਿਕ ਪ੍ਰਤੀਕਿਰਿਆ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਸਬੰਧ ਨੂੰ ਨੰਗਾ ਕਰਕੇ ਨਸ਼ੀਲੇ ਪਦਾਰਥਾਂ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ |[11]

ਪਰਿਵਾਰ ਦੇ ਸਦੱਸ ਦੁਆਰਾ ਜਿਨਸੀ ਸ਼ੋਸ਼ਣ ਨਜਾਇਜ਼ ਰੂਪ ਦਾ ਇੱਕ ਰੂਪ ਹੈ, ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ ਵਧੇਰੇ ਗੰਭੀਰ ਅਤੇ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਦੇ ਮਨੋਵਿਗਿਆਨਕ ਮਾਨਸਿਕ ਬਿਪਤਾ ਵਿੱਚ, ਖਾਸ ਤੌਰ 'ਤੇ ਮਾਪਿਆਂ ਦੀ ਨਸਲ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਹੁੰਦਾ ਹੈ | .[12]

ਸੰਸਾਰ ਭਰ ਵਿਚ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਤਕਰੀਬਨ 18-19% ਅਤੇ 8% ਮਰਦ ਜਿਨਸੀ ਸ਼ੋਸ਼ਣ ਦਾ ਖੁਲਾਸਾ ਕਰਦੇ ਹਨ ਜਦੋਂ ਉਹ ਬੱਚੇ ਹੁੰਦੇ ਸਨ[13][14]| ਲਿੰਗਕ ਪਾੜਾ ਕਾਰਨ ਲੜਕੀਆਂ ਦੇ ਉੱਚ ਅਤਿਆਚਾਰ, ਮਰਦਾਂ ਦੀ ਘੱਟ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਦੁਰਵਿਵਹਾਰ ਦਾ ਖੁਲਾਸਾ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ ਜਾਂ ਦੋਵੇਂ | ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਜਿਨਸੀ ਬਦਸਲੂਕੀ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਅਪਰਾਧੀ ਆਪਣੇ ਪੀੜਤਾਂ ਨਾਲ ਜਾਣ-ਪਛਾਣ ਕਰਦੇ ਹਨ; ਲਗੱਭਗ 30% ਬੱਚੇ ਦੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰ ਹਨ, ਅਕਸਰ ਪਿਤਾ, ਮਾਮੇ ਜਾਂ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰ; ਕਰੀਬ 60% ਹੋਰ ਜਾਣੂ ਹਨ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਪਰਿਵਾਰ ਦੇ ਦੋਸਤ,ਬੇਬੀਸਟਰ, ਜਾਂ ਗੁਆਂਢੀ; ਅਜਨਬੀ ਲਗਭਗ 10% ਬਾਲ ਜਿਨਸੀ ਸ਼ੋਸ਼ਣ ਦੇ ਕੇਸਾਂ ਵਿੱਚ ਅਪਰਾਧੀ ਹਨ | ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਬੱਚੇ ਜਿਨਸੀ ਸ਼ੋਸ਼ਣ ਕਰਦੇ ਹਨ; ਲੜਕੀਆਂ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਔਰਤਾਂ ਦੁਆਰਾ ਅਪਰਾਧ ਕੀਤੇ ਗਏ ਲਗਭਗ 14% ਅਪਰਾਧ ਅਤੇ ਲੜਕੀਆਂ ਦੇ ਖਿਲਾਫ਼ ਦਰਜ 6% ਅਪਰਾਧ[15]| ਬਾਲ ਜਿਨਸੀ ਸ਼ੋਸ਼ਣ ਅਪਰਾਧੀਆਂ ਪੀਡੋਫਾਈਲਜ਼ ਨਹੀਂ ਹਨ, ਜਦੋਂ ਤੱਕ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰੀਬੁਲੇਸੈਂਟ ਬੱਚਆ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਾਇਮਰੀ ਜਾਂ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਜਿਨਸੀ ਦਿਲਚਸਪੀ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ |[16]

ਸਹਿਕਰਮੀ[ਸੋਧੋ]

ਬਹੁਤੀ ਵਾਰ ਜਿਨਸੀ ਸ਼ੋਸ਼ਣ ਦਾ ਸ਼ਿਕਾਰ ਕੰਮਕਾਜ ਦੀਆਂ ਥਾਵਾਂ ਤੇ ਸਹਿਕਰਮੀ ਅਤੇ ਅਧੀਨ ਕੰਮ ਕਰਨ ਵਾਲੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਜਾਂ ਲੜਕੀਆਂ ਵੀ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ ਜਿੱਥੇ ਅਹੁਦੇ ਤੇ ਪੈਸੇ ਜਾਂ ਰਾਜਨੀਤਕ ਪਹੁੰਚ ਦੀ ਦੁਰਵਰਤੋਂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ[17]

ਹਵਾਲੇ[ਸੋਧੋ]

  1. "Sexual abuse". American Psychological Association. 2018 American Psychological Association. Retrieved 28 January 2018. 
  2. "Peer commentaries on Green (2002) and Schmidt (2002)". Archives of Sexual Behavior. 31 (6): 479. 2002. doi:10.1023/A:1020603214218. Child molester is a pejorative term applied to both the pedophile and incest offender. 
  3. Patricia, Mahoney. "The Wife Rape Fact Sheet". National Violence Against Women Prevention Research Center. National Violence Against Women Prevention Research Center. Retrieved 28 January 2018. 
  4. "Child Sexual Abuse". Medline Plus. U.S. National Library of Medicine,. 2008-04-02. 
  5. Committee on Professional Practice and Standards (COPPS); Board of Professional Affairs (BPA); American Psychological Association (APA); Catherine Acuff; Steven Bisbing; Michael Gottlieb; Lisa Grossman; Jody Porter; Richard Reichbart (August 1999). "Guidelines for Psychological Evaluations in Child Protection Matters". American Psychologist. 54 (8): 586–593. PMID 10453704. doi:10.1037/0003-066X.54.8.586. Retrieved 2008-05-07. Abuse, sexual (child): generally defined as contacts between a child and an adult or other person significantly older or in a position of power or control over the child, where the child is being used for sexual stimulation of the adult or other person. 
  6. Martin, J.; Anderson, J.; Romans, S.; Mullen, P; O'Shea, M (1993). "Asking about child sexual abuse: methodological implications of a two-stage survey". Child Abuse and Neglect. 17 (3): 383–392. PMID 8330225. doi:10.1016/0145-2134(93)90061-9. 
  7. Child sexual abuse definition from the NSPCC
  8. Maniglio, R. (2009). "The impact of child sexual abuse on health: A systematic review of reviews". Clinical Psychology Review. 29 (7): 647–657. doi:10.1016/j.cpr.2009.08.003. 
  9. Maniglio, R. (2011). "The role of child sexual abuse in the etiology of suicide and non-suicidal self-injury". Acta Psychiatrica Scandinavica. 124 (1): 30–41. PMID 20946202. doi:10.1111/j.1600-0447.2010.01612.x. 
  10. Teitelman AM, Bellamy SL, Jemmott JB 3rd, Icard L, O'Leary A, Ali S, Ngwane Z, Makiwane M. Childhood sexual abuse and sociodemographic factors prospectively associated with intimate partner violence perpetration among South African heterosexual men. Annals of Behavioral Medicine. 2017;51(2):170-178
  11. Regier PS, Monge ZA, Franklin TR, Wetherill RR, Teitelman AM, Jagannathan K, et al. Emotional, physical and sexual abuse are associated with a heightened limbic response to cocaine cues. Addiction Biology. 2017 Nov;22(6):1768-177. doi: 10.1111/adb.12445
  12. Courtois, Christine A. (1988). Healing the Incest Wound: Adult Survivors in Therapy. W. W. Norton & Company. p. 208. ISBN 0-393-31356-5. 
  13. Stoltenborgh, M.; van IJzendoorn, M. H.; Euser, E. M.; Bakermans-Kranenburg, M. J. (2011). "A global perspective on child sexual abuse: meta-analysis of prevalence around the world". Child Maltreatment. 16 (2): 79–101. PMID 21511741. doi:10.1177/1077559511403920. 
  14. Pereda, N.; Guilera, G.; Forns, M.; Gómez-Benito, J. (2009). "The prevalence of child sexual abuse in community and student samples: A meta-analysis". Clinical Psychology Review. 29 (4): 328–338. doi:10.1016/j.cpr.2009.02.007. 
  15. Whealin, Julia Whealin (2007-05-22). "Child Sexual Abuse". National Center for Post Traumatic Stress Disorder, US Department of Veterans Affairs. Archived from the original on 2009-07-30. 
  16. Seto, Michael (2008). Pedophilia and Sexual Offending Against Children. Washington, DC: American Psychological Association. p. vii. 
  17. "ਅਕਬਰੀ ਸ਼ਹਿਨਸ਼ਾਹੀਆਂ ਦੇ ਕਿੰਗਰੇ ਟੁੱਟੇ - Tribune Punjabi". Tribune Punjabi (in ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ). 2018-10-11. Retrieved 2018-10-12. 

ਬਾਹਰੀ ਕੜੀਆਂ[ਸੋਧੋ]